Tết Không Còn Là Kỳ Nghỉ: Áp Lực Công Việc Khiến Người Lao Động Kiệt Sức
Những ngày cận Tết, nhịp làm việc tại nhiều nơi không hề chậm lại mà thậm chí còn tăng tốc đáng kể. Công việc phải hoàn thành trước kỳ nghỉ, đơn hàng cần chốt kịp tiến độ, và hồ sơ phải được xử lý để "khép năm". Áp lực dồn việc khiến không ít người lao động bước vào dịp Tết với cơ thể ở trạng thái rã rời sau một quãng thời gian chạy nước rút kéo dài.
Người Lao Động Vật Vả Trước Và Trong Tết
Chị Lan, một nhân viên kế toán tại một công ty dịch vụ ở TP.HCM, chia sẻ rằng những ngày cuối năm gần như không có khái niệm giờ tan làm. "Nghỉ Tết trên lịch thì dài, nhưng thực tế là làm đến sát ngày đi. Về quê rồi vẫn chưa kịp nghỉ thì đã bắt tay dọn dẹp, lo Tết", chị tâm sự. Không chỉ dân văn phòng, người lao động trực tiếp cũng chịu áp lực tương tự. Anh Bình, công nhân may ở Bình Dương, cho biết những ngày giáp Tết là cao điểm sản xuất. "Ai cũng cố làm thêm để có tiền sắm sửa. Nhưng làm đến sát ngày nghỉ thì người rã ra, về quê chỉ muốn nằm", anh nói.
Với nhiều người, Tết không bắt đầu bằng cảm giác thư thả mà bằng sự mệt mỏi đã tích tụ từ trước. Rời nơi làm việc, họ lại bước vào một guồng quay khác với hàng loạt công việc như di chuyển đường dài, dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị cúng kiếng, thăm hỏi họ hàng, và tiếp khách. Những hoạt động vốn tạo nên không khí Tết, khi dồn nén trong thời gian ngắn, lại trở thành chuỗi nghĩa vụ nối tiếp nhau.
Công Nghệ Xóa Nhòa Ranh Giới Giữa Làm Việc Và Nghỉ Ngơi
Đối với lao động tự do, Tết thậm chí không phải là thời điểm nghỉ ngơi. Chị Hương, một người bán hàng online, cho biết những ngày Tết là lúc đơn hàng tăng mạnh. "Mình nghỉ là mất khách. Có Tết mà vẫn cắm cúi trả lời tin nhắn, gói hàng", chị giải thích. Công nghệ, dù giúp công việc linh hoạt hơn, cũng khiến ranh giới giữa làm và nghỉ bị xóa nhòa. Tin nhắn công việc, đơn hàng, và cuộc gọi vẫn chen vào các ngày đáng lẽ dành cho nghỉ ngơi, khiến kỳ nghỉ bị chia nhỏ thành nhiều mảnh vụn, không đủ liền mạch để cơ thể và tinh thần thật sự hồi phục.
Hệ quả là sau Tết, nhiều người quay lại công việc trong trạng thái chưa kịp lấy lại sức. Cảm giác hụt hơi không chỉ kéo dài vài ngày mà có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc trong nhiều tuần sau đó. Kỳ nghỉ Tết lẽ ra là điểm nghỉ để tái tạo năng lượng, lại trở thành đoạn nối tiếp của sự mệt mỏi, phản ánh cách xã hội đang tổ chức nhịp làm - nghỉ.
Giải Pháp Để Tết Thực Sự Là Kỳ Nghỉ
Trong bối cảnh này, nghỉ ngơi đã trở thành một nhu cầu chính đáng của người lao động. Khi mức sống nâng lên, kỳ vọng về đời sống tinh thần cũng thay đổi, với người lao động ngày càng chú ý đến thời gian cho gia đình, sức khỏe, và sự hồi phục tinh thần.
Những năm gần đây, một số doanh nghiệp và tổ chức tại Việt Nam đã cho thấy chỉ cần các điều chỉnh nhỏ trong cách tổ chức công việc quanh dịp Tết cũng có thể tạo ra lợi ích rõ rệt:
- Chủ động phân bổ kế hoạch sớm từ giữa quý 4, thay vì dồn việc vào cuối năm, giúp người lao động tránh cảnh "chạy nước rút" kéo dài và giảm sai sót do mệt mỏi tích tụ.
- Cắt giảm các cuộc họp, báo cáo mang tính hình thức trong giai đoạn cận Tết, tập trung vào những quyết định thật sự cần thiết để tạo không khí làm việc nhẹ nhàng hơn.
- Sau kỳ nghỉ, cho phép quay lại làm việc theo nhịp linh hoạt, giảm họp trong tuần đầu, và giãn tiến độ các đầu việc chưa cấp bách để người lao động ổn định lại nhịp sinh hoạt.
Những điều chỉnh này không làm gián đoạn hoạt động sản xuất - kinh doanh, cũng không phát sinh chi phí lớn. Thậm chí, chúng còn giúp hiệu suất sau Tết ổn định hơn, tỉ lệ nghỉ việc giảm, và mức độ gắn bó của người lao động được cải thiện. Điều này cho thấy quản trị kỳ nghỉ theo cách nhân văn không phải là nhượng bộ, mà là đầu tư cho sự bền vững.
Để Tết bớt mệt mỏi hơn, không nhất thiết phải chờ những thay đổi lớn về chính sách. Ngay trong từng cơ quan, doanh nghiệp, sự linh hoạt và thấu hiểu con người đã đủ để tạo nên một kỳ nghỉ đúng nghĩa. Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần chủ động sắp xếp công việc từ trước Tết, phân bổ công việc hợp lý, chuẩn bị một cái Tết vừa đủ, và dành thời gian nghỉ ngơi để sự trở lại làm việc sau Tết được tích cực hơn.
