Người Hy Lạp cổ đại tin rằng cuộc đời người phụ nữ gắn liền với khung cửi, vì vậy khi một bé gái chào đời, gia đình sẽ đặt một cuộn len trước cửa nhà như một cách báo tin vui cho hàng xóm. Tục lệ thú vị này phản ánh vai trò quan trọng của nghề dệt trong xã hội Hy Lạp và sự kết nối sâu sắc giữa phụ nữ với công việc xe tơ dệt vải.
Nữ thần gắn liền với nghề dệt
Trong nhiều nền văn hóa, các vị thần liên quan đến việc xe tơ dệt vải hầu hết đều là nữ. Ở Ai Cập thời Tiền triều có nữ thần Neith; người Hy Lạp có Athena; người Bắc Âu có Frigg và các nữ chiến binh Valkyrie cũng dệt vải; truyền thuyết German có Holda; Inca có Mama Ocllo; và Lưỡng Hà thời Sumer có Tait (hay Tayet). Amaterasu, Nữ thần Mặt Trời của Nhật Bản, cũng dệt vải, tương tự như nàng Chức Nữ trong huyền thoại Trung Quốc. Điều đặc biệt là Chức Nữ chỉ dệt vải khi nàng bị ngăn cách với chồng là Ngưu Lang bởi dòng Ngân Hà, sự chia cách được cố tình sắp xếp để nàng không xao lãng việc canh cửi.
Câu chuyện được thêu dệt qua nhiều thế kỷ
Những câu chuyện về các nữ thần phồn thực và giận dữ, những bà lão khéo léo và những thiếu nữ đầy thù hận đã được phụ nữ lưu truyền qua nhiều thế kỷ. Chúng được “tháo ra” và “dệt lại” hàng ngày như tấm thảm của Penelope, qua vô số lần kể lại. Những câu chuyện được họ thêu dệt và thì thầm kể cho bạn đồng hành trong lúc ngồi dệt vải.
Nghề dệt – công việc của phụ nữ
Trong hàng thế kỷ, việc xe tơ dệt vải được xem là công việc của phụ nữ. Điều này có lẽ vì đây là hình thức lao động phù hợp song hành với việc nuôi dạy con cái: những người có kinh nghiệm có thể làm việc tại nhà mà không cần quá chú tâm, và có thể thường xuyên gián đoạn rồi tiếp tục bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, biến sợi xơ thành sợi thành phẩm là công việc đòi hỏi thời gian và tay nghề cao, được hàng triệu phụ nữ thực hiện thủ công trước khi máy móc phổ biến sau Cách mạng Công nghiệp.
Thông qua công việc này và các hình thức lao động dệt may khác như nuôi tằm, phụ nữ đã cung cấp nguyên liệu thiết yếu cho gia đình, đóng thuế (đôi khi dưới dạng sợi hoặc vải thành phẩm), và bổ sung thu nhập gia đình. Đổi lại, những công cụ liên quan trở nên gắn bó không thể tách rời với nữ giới. Nhiều phụ nữ được chôn cùng với con suốt và búp sợi của mình.
Tục lệ và ngôn ngữ
Trong thế giới Hy Lạp, sự ra đời của bé gái được đánh dấu bằng cuộn len đặt ở cửa nhà. Sự liên kết này cũng thể hiện trong ngôn ngữ. Ở Trung Quốc có câu tục ngữ “Nam canh, nữ chức” (nam cày ruộng, nữ dệt vải). Người Anh có cách nói “the distaff side” (bên phía búp sợi) để chỉ họ ngoại. Từ giữa thế kỷ 16, từ “spinster” (người kéo sợi) được dùng để chỉ phụ nữ độc thân.
