Theo báo cáo của Bộ NN-MT, trong 5 tháng đầu năm nay, lĩnh vực chăn nuôi nhập khẩu 2,2 tỉ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Riêng nhóm sản phẩm thịt và phụ phẩm ăn được dạng thịt đạt 910,5 triệu USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm 2025.
Nguyên nhân thịt nhập khẩu tăng mạnh
Đại diện chợ đầu mối Bình Điền (TP.HCM) cho biết vấn đề cơ bản vẫn là cung cầu và giá cả. Nhiều năm qua, thịt nhập khẩu đóng vai trò như một nguồn cung quan trọng cho thị trường nội địa mỗi khi có biến động giá. Giai đoạn đầu năm nay, giá heo hơi trong nước duy trì mức khoảng 68.000 - 70.000 đồng/kg, cao hơn 30 - 40% so với các thị trường lân cận, đặc biệt là Trung Quốc. Điều này khiến giá thịt bán lẻ đến tay người tiêu dùng cũng khá cao. Trong khi đó, bối cảnh kinh tế nhiều biến động khiến người tiêu dùng có xu hướng tiết kiệm chi tiêu và ưu tiên những sản phẩm có giá cạnh tranh tốt hơn. Do vậy, thịt nhập khẩu về Việt Nam tăng mạnh. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng quen dần với việc sử dụng thịt đông lạnh, đặc biệt là các bếp ăn tập thể, bếp ăn công nghiệp. Ngoài ra, những năm gần đây, cơ quan chức năng Việt Nam kiểm soát chất lượng thịt nhập khẩu tốt hơn nên xu hướng sử dụng thịt đông lạnh càng phát triển.
Từ đầu năm đến nay, giá thức ăn chăn nuôi đã tăng 4 lần, cộng thêm thịt nhập khẩu tăng mạnh khiến giá heo hơi giảm sâu và người chăn nuôi đối diện nguy cơ thua lỗ.
Tác động đến thị trường nội địa
"Thịt ngoại tăng mạnh tác động nhiều đến sức mua và giá cả hàng nội địa. Từ đầu tháng 6 đến nay, lượng heo qua chợ duy trì khoảng 2.000 con/ngày, nhưng giá thịt heo mảnh có xu hướng giảm 5.000 đồng so với cuối tháng trước, còn 80.000 đồng/kg. Ở chiều ngược lại, thịt nhập cũng góp phần kéo giá thịt giảm giúp người tiêu dùng được lợi và có nhiều lựa chọn", vị này nói.
Từ góc độ chăn nuôi, ông Nguyễn Kim Đoán, Phó chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, cho biết: Thời gian vừa qua, ngành chăn nuôi đối mặt với nhiều biến động. Sau thời gian duy trì mức cao, hiện giá heo hơi đang giảm nhanh từ mức 70.000 đồng xuống chỉ còn hơn 60.000 đồng/kg. Ngoài yếu tố thịt nhập khẩu tăng thì giá gia cầm giảm mạnh kéo dài khiến nguồn cung thịt càng dồi dào cũng ảnh hưởng đến giá heo hơi. Đáng nói, từ tháng 3 đến nay chi phí đầu vào đã tăng liên tiếp 4 lần theo biến động của xung đột quân sự ở Trung Đông. Ngoài giá thức ăn chăn nuôi còn chi phí điện nước, nhân công, thuốc thú y cũng tăng nên ước tính tổng chi phí giá thành đã tăng thêm khoảng 250.000 đồng/con. Với xu hướng giá tiếp tục giảm như hiện nay, người chăn nuôi nhỏ lẻ sẽ đối diện nguy cơ thua lỗ.
"Có khả năng giá heo hơi sẽ còn duy trì ở mức thấp trong thời gian dài vì chưa có dấu hiệu nào cho thấy sức mua sẽ khởi sắc trở lại. Sắp tới lại đến tháng 7 âm lịch, giai đoạn nhiều người ở miền Nam chuyển sang ăn chay nên nhu cầu còn sụt giảm hơn nữa", ông Đoán lo lắng.
Dự báo nguồn cung và giá cả
Bộ NN-MT nhận định sau giai đoạn giá heo hơi đứng ở mức cao kéo dài từ cuối năm trước đến nay kéo theo việc tái đàn tăng nhanh, tổng đàn heo cả nước đã tăng 2,8%. Một số địa phương có tổng đàn tăng mạnh như Gia Lai và An Giang tăng 7,5%, Lâm Đồng tăng 6,9%, Thái Nguyên tăng 6%... Tổng đàn tăng nhờ chăn nuôi trang trại quy mô lớn phát triển mạnh. Ngược lại, những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ gặp nhiều khó khăn vì chi phí đầu vào tăng. Bên cạnh đàn heo, tổng đàn gia cầm trên cả nước cũng tăng 3,5%, riêng gà tăng 3,8%. Một số địa phương tăng mạnh như Nghệ An tăng 7,1%, Thanh Hóa tăng 5,6%; Phú Thọ, Bắc Ninh, Đồng Nai, Tây Ninh... tăng khoảng 3 - 4%. Đàn gia cầm tăng cao và giá cạnh tranh là áp lực đáng kể với giá heo hơi. Việc tổng đàn tăng nhanh nhờ nhiều địa phương phát triển mạnh chăn nuôi trang trại. Do vậy, nguồn cung thịt ở nhiều địa phương dồi dào và giá có khả năng tiếp tục hạ nhiệt trong ngắn hạn.
TP.HCM đưa thịt heo "tick xanh" vào chợ truyền thống
Để tăng cường quản lý chất lượng thực phẩm, ngày 9.6 vừa qua, Sở Công thương TP.HCM triển khai đưa thịt heo đạt chuẩn "Tick xanh trách nhiệm" vào chợ truyền thống. Cụ thể, áp dụng thí điểm tại 2 quầy thịt heo ở chợ Tân Mỹ (P.Tân Mỹ). Đây là một phần trong chương trình Hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa do UBND TP.HCM phát động và Sở Công thương triển khai, nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng. Đây là lần đầu tiên trên địa bàn TP.HCM các sản phẩm mang "Tick xanh trách nhiệm" xuất hiện ở kênh phân phối truyền thống thay vì hệ thống siêu thị và cửa hàng tiện lợi. Việc xuất hiện tại chợ truyền thống được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận của người tiêu dùng. Nhiều khách hàng lần đầu đến mua cho biết họ bị thu hút bởi quầy sạp sạch sẽ, thông tin sản phẩm minh bạch và mức giá hợp lý.
Sở Công thương thông tin nguồn thịt tại 2 quầy "Tick xanh trách nhiệm" do Công ty CP Nông nghiệp BAF VN cung cấp. Heo được kiểm định trước khi xuất chuồng, giết mổ và pha lóc theo quy trình hiện đại, vận chuyển bằng xe bảo ôn chuyên dụng trước khi đưa đến điểm bán. Nguồn thịt này được kết nối thông qua sàn giao dịch thịt heo đang vận hành thí điểm. Nhờ rút ngắn các khâu trung gian, giá bán lẻ tại quầy khá cạnh tranh. Thịt đùi được bán với giá 100.000 đồng/kg, ba rọi 150.000 đồng/kg, sườn non 180.000 đồng/kg, cốt lết 120.000 đồng/kg...
Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó trưởng Phòng Quản lý thương mại (Sở Công thương), cho hay nhãn "Tick xanh trách nhiệm" trước đây chỉ có ở kênh phân phối hiện đại, nay lần đầu mở rộng thí điểm ở chợ truyền thống. Sở sẽ tiếp tục xem xét nhân rộng ra hơn 400 chợ truyền thống trên địa bàn toàn TP.HCM. Mặt khác, qua sàn giao dịch thịt heo, một số doanh nghiệp chăn nuôi lớn đã bắt đầu giao dịch trực tiếp với thương nhân. Theo mô hình, khi hoàn thiện thịt heo có thể được vận chuyển thẳng từ nhà máy giết mổ công nghiệp đến các quầy chợ, giúp giảm đáng kể chi phí lưu thông. Do hoạt động trên cơ sở tự nguyện, các thương nhân tham gia sàn sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh nhờ bảo đảm nguồn hàng và chất lượng.
Đối với mặt hàng thịt heo, mô hình phân phối truyền thống lâu nay tồn tại nhiều khâu trung gian, làm gia tăng chi phí và tiềm ẩn rủi ro về chất lượng, như heo bơm nước hay tăng trọng do chất tạo nạc. Trong khi đó, sản phẩm tham gia chương trình của Sở Công thương TP.HCM đều được kiểm soát xuyên suốt từ chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển đến bán lẻ. Người tiêu dùng được tiếp cận sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng với giá hợp lý. Tiểu thương giảm giá vốn, tăng khả năng cạnh tranh và được hỗ trợ bộ nhận diện thương hiệu để tạo niềm tin với khách hàng, đặc biệt là các bếp ăn tập thể, trường học hay đơn vị mua sỉ.
Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, để tăng sức cạnh tranh, ngành chăn nuôi Việt Nam phải tiếp tục nâng cao chất lượng và năng suất để giảm giá thành. Để làm được điều này, cần có chiến lược đầu tư phát triển chăn nuôi trang trại quy mô lớn, con giống tốt và khoa học kỹ thuật.
