Phát hiện vi khuẩn Brucella phá hủy đốt sống cổ
Một người đàn ông nhập viện tại Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Ruijin (Thượng Hải, Trung Quốc) sau hai tháng sốt nhẹ về chiều, đau nhức xương khớp di chuyển và mệt mỏi kéo dài. Trước đó, anh đã khám nhiều chuyên khoa nhưng không tìm ra nguyên nhân. Xét nghiệm giải trình tự gen thế hệ mới có mục tiêu (tNGS) phát hiện ADN của vi khuẩn Brucella với độ phong phú 99,57%, xác định bệnh nhân mắc Brucellosis (sốt Malta). Chẩn đoán hình ảnh cho thấy đốt sống cổ C7 đã bị vi khuẩn ăn mòn tạo thành một lỗ khuyết, nếu phát hiện muộn có thể dẫn đến liệt tứ chi.
Thủ phạm giấu trong căn bếp gia đình
Bệnh nhân không nuôi bò, cừu, chưa từng đến vùng chăn nuôi – yếu tố nguy cơ điển hình của Brucellosis. Tuy nhiên, qua khai thác tiền sử, bác sĩ phát hiện anh thường xuyên tự sơ chế thịt bò tươi mà không đeo găng tay, dao thớt dùng cho thực phẩm sống và chín không được tách riêng. Gia đình anh sống ở nông thôn, nuôi lợn và chó. Theo các chuyên gia, lợn cũng là vật chủ của vi khuẩn Brucella, chó có thể mang mầm bệnh. Vi khuẩn xâm nhập qua vết xước nhỏ trên da tay trong quá trình xử lý thịt sống hoặc tiếp xúc với vật nuôi, sau đó âm thầm tồn tại nhiều tuần đến nhiều tháng trước khi tấn công cột sống cổ.
Nguy hiểm của vi khuẩn Brucella
Brucella là vi khuẩn ký sinh nội bào, khó bị hệ miễn dịch tiêu diệt hoàn toàn, gây bệnh diễn tiến âm thầm với triệu chứng không điển hình. Khoảng 30-60% biến chứng Brucellosis liên quan đến hệ cơ xương, phổ biến nhất là viêm đốt sống. Khi vi khuẩn tấn công cột sống cổ, nguy cơ cao hơn vì tủy sống cổ điều khiển vận động tứ chi và hô hấp. Nếu không điều trị kịp thời, ổ áp xe có thể chèn ép tủy sống, dẫn đến liệt tứ chi, suy hô hấp, đe dọa tính mạng.
Điều trị và phòng ngừa
Bệnh nhân được điều trị kháng sinh ngay sau chẩn đoán, hiện thân nhiệt bình thường, đau giảm rõ rệt. Tuy nhiên, cần điều trị kháng sinh kéo dài khoảng 3 tháng và tái khám định kỳ. Bác sĩ Hàn Lệ Phân, Trưởng khoa Truyền nhiễm 2, Bệnh viện Kỷ niệm Ngô Mạnh Siêu (Đại học Y khoa Phúc Kiến), cho biết Brucellosis lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết động vật nhiễm bệnh; sơ chế thịt sống khi tay có vết thương; ăn thịt, nội tạng chưa nấu chín; uống sữa tươi chưa tiệt trùng; hoặc qua đường hô hấp, kết mạc mắt. Tại đô thị, nguồn lây chủ yếu đến từ thói quen ăn thực phẩm chưa nấu chín kỹ hoặc chế biến thực phẩm sống không đúng cách.
Dấu hiệu cảnh báo và biện pháp phòng bệnh
Brucellosis được mệnh danh là “kẻ bắt chước” vì triệu chứng giống nhiều bệnh khác: sốt nhẹ kéo dài, đổ mồ hôi đêm, mệt mỏi, đau cơ xương khớp di chuyển, đau lưng hoặc đau cổ. Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể chuyển mạn tính gây viêm cột sống, viêm nội tâm mạc, tổn thương thần kinh. Để phòng bệnh, chuyên gia khuyến cáo: mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng; không ăn thịt tái, tiết canh, nội tạng chưa chín; không uống sữa tươi chưa tiệt trùng; tách riêng dao thớt thực phẩm sống và chín; đeo găng tay khi sơ chế thịt sống nếu có vết thương; người làm nghề chăn nuôi, thú y, giết mổ cần đồ bảo hộ. Nếu sốt kéo dài không rõ nguyên nhân kèm đau khớp, đau cột sống hoặc đau cổ, cần đến cơ sở y tế và thông báo với bác sĩ về nghề nghiệp, tiền sử tiếp xúc động vật hoặc chế biến thịt sống để rút ngắn thời gian chẩn đoán.
