Sinh Viên Hà Nội Vật Lộn Trước Chi Phí Sinh Hoạt Tăng Cao
Theo công bố mới nhất từ Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) tại 34 tỉnh, thành phố và 6 vùng kinh tế - xã hội cho thấy Hà Nội vẫn nằm trong nhóm địa phương có mức chi phí sinh hoạt cao nhất cả nước. Điều này tác động trực tiếp đến đời sống của nhiều sinh viên, khiến họ phải đối mặt với những khoản chi nhỏ ngày càng đắt đỏ.
Giá Thuê Trọ Và Ăn Uống Tăng Mạnh
Khảo sát tại các khu vực tập trung đông sinh viên như Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026 cho thấy giá thuê trọ phổ biến tăng từ 5% đến 20%. Những phòng trọ khép kín, diện tích 15-20m², có điều hòa hiện khó tìm dưới mức 3,5 triệu đồng mỗi tháng. Nguyễn Thị Lan Anh, sinh viên năm ba Đại học Bách khoa Hà Nội, quê Ninh Bình, chia sẻ: “Giá phòng tăng thêm gần 700 nghìn đồng so với năm ngoái. Chưa kể tiền điện nước. Em phải ở ghép thêm người, nếu không thì không cân đối nổi”.
Chi phí ăn uống quanh khu vực trường học cũng điều chỉnh tăng. Suất cơm bình dân phổ biến từ 30 nghìn đồng đến 35 nghìn đồng, cao hơn khoảng 5.000 đồng đến 10.000 đồng so với trước. Các khoản chi khác như điện, nước, đi lại, học liệu đều tăng theo mặt bằng chung. Trần Minh Hiếu, sinh viên năm nhất Học viện Thanh thiếu niên, quê Nghệ An, cho biết: “Gia đình em gửi lên khoảng 3 triệu đồng mỗi tháng. Hầu hết em sẽ tự nấu ăn, hạn chế thấp nhất chi tiêu và mua sắm linh tinh. Những tháng nóng vẫn thiếu”.
Học Phí Đại Học Và Áp Lực Tài Chính
Học phí đại học hiện không còn ở một mặt bằng đồng đều. Tùy thuộc vào mức độ tự chủ của cơ sở đào tạo, nhóm ngành và loại hình chương trình, số tiền sinh viên phải đóng mỗi năm có thể chênh nhau đáng kể. Điều này khiến không ít sinh viên phải phân bổ lại thời gian và sức khỏe cho những công việc làm thêm để trang trải chi phí.
Với mức chi tiêu tối thiểu hiện nay, một sinh viên cần khoảng 4-6 triệu đồng mỗi tháng để duy trì sinh hoạt cơ bản. Nếu cộng thêm học phí, con số này có thể tăng gấp đôi, tùy thuộc vào ngành học. Áp lực tài chính kéo dài cũng tác động đến tâm lý, khiến nhiều sinh viên rơi vào trạng thái căng thẳng và thiếu ổn định.
Làm Thêm Và Những Lựa Chọn Đánh Đổi
Trước áp lực chi phí, làm thêm gần như trở thành lựa chọn phổ biến. Nhiều sinh viên dành một phần đáng kể thời gian ngoài giờ học để kiếm thêm thu nhập từ các công việc như phục vụ quán ăn, bán hàng, gia sư hoặc chạy xe công nghệ. Phạm Thu Hương, sinh viên năm hai Học viện Thanh thiếu niên, chia sẻ: “Em làm thêm buổi tối tại một cửa hàng trà sữa, mỗi tháng được khoảng 2,5-3 triệu đồng. Khoản này đã gánh được tiền thuê trọ. Nếu không có khoản này thì khó duy trì sinh hoạt”.
Tuy nhiên, làm thêm cũng đồng nghĩa với việc phải chia nhỏ quỹ thời gian. Không ít sinh viên cho biết việc học bị ảnh hưởng khi lịch làm việc kéo dài hoặc trùng với thời điểm ôn thi. Hương nói thêm: “Có những hôm đi làm về muộn, mệt lả, không còn thời gian học bài, em thường tranh thủ lúc quán không có ai thì học. Anh chị chủ cũng hiểu nên thông cảm không phạt làm việc riêng trong giờ, miễn sao không ảnh hưởng tới công việc”.
Biện Pháp Tiết Kiệm Và Hỗ Trợ Chính Sách
Bên cạnh làm thêm, các biện pháp tiết kiệm được áp dụng rộng rãi. Nhiều sinh viên chọn ở ghép nhiều người hoặc chuyển vào ký túc xá để giảm chi phí, dù điều kiện sinh hoạt có thể chật chội hơn. Nguyễn Văn Tuấn, sinh viên năm tư Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho biết: “Ở ký túc xá giúp em tiết kiệm khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng. Không thoải mái bằng bên ngoài, nhưng đỡ áp lực hơn”.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể cân bằng được. Thực tế ghi nhận một bộ phận sinh viên phải tạm dừng việc học để đi làm tích lũy, hoặc chuyển sang hình thức học linh hoạt hơn. Từ góc độ chính sách, một số ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các công cụ hỗ trợ như tín dụng sinh viên, học bổng, đồng thời mở rộng quỹ nhà ở giá rẻ và ký túc xá cho người học. Việc điều chỉnh học phí cũng cần đi kèm các cơ chế hỗ trợ tương ứng, nhằm bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học.
Giữ được nhịp sống và nhịp học trong bối cảnh chi phí cao không đơn thuần là nỗ lực cá nhân. Đó là một quá trình thích nghi phức tạp, nơi mỗi lựa chọn đều gắn liền với những sự đánh đổi nhất định, đòi hỏi sự hỗ trợ từ cả cộng đồng và chính sách.
