Trào lưu sử dụng nước ép hoa quả thay thế cho việc ăn trực tiếp đang ngày càng phổ biến trong cuộc sống hiện đại. Nhiều người xem đây là giải pháp tối ưu để làm đẹp da, thanh lọc cơ thể và bổ sung vitamin nhanh chóng. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, xu hướng này lại ẩn chứa những hệ lụy không nhỏ đối với hệ chuyển hóa.
Trường hợp điển hình: Uống nước ép detox, người đàn ông nhập viện vì gout cấp
Hằng ngày, anh Nguyễn Mạnh Hà (48 tuổi, Hà Nội) uống nước hoa quả trước khi đi làm theo lời dặn của vợ. Vợ anh tin rằng phương pháp “3 ly nước ép hoa quả mỗi ngày” giúp thanh lọc cơ thể. “Tôi uống nước ép đều đặn sáng, trưa, chiều tối, bỏ ăn trái cây nguyên quả. Vợ tôi còn cắt giảm tinh bột, đạm trong bữa ăn chính để ưu tiên cho việc uống nước ép nhằm detox cơ thể”, anh Hà kể lại.
Chỉ sau hai tuần “detox”, anh Hà xuất hiện những cơn đau nhói, sưng đỏ tấy ở ngón chân cái. Đi khám, anh bất ngờ khi nhận kết quả xét nghiệm chỉ số acid uric máu vượt ngưỡng báo động.
Bác sĩ cảnh báo: Nước ép hoa quả tiềm ẩn nguy cơ với hệ chuyển hóa
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Giang Nam, Phó Trưởng khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết, xu hướng uống nước ép hoa quả hằng ngày như một phương pháp “thải độc” tiềm ẩn nhiều nguy cơ. “Khi bạn ép trái cây lấy nước, phần lớn chất xơ, thành phần làm chậm quá trình hấp thu đường đã bị loại bỏ. Đồng thời, một phần vitamin và các hợp chất chống oxy hóa cũng bị suy giảm trong quá trình chế biến và bảo quản”, bác sĩ Nam nói.
Ông cho biết, việc thiếu chất xơ khiến lượng đường trong nước ép được hấp thu nhanh hơn, làm đường huyết tăng nhanh sau uống. Ngoài ra, một cốc nước ép thường được tạo ra từ nhiều quả, khiến người uống dễ dàng nạp vào cơ thể lượng đường lớn hơn rất nhiều so với khi ăn nguyên quả nhưng lại không có cảm giác no tương xứng. “Chúng ta sẽ đưa vào cơ thể rất nhiều đường hấp thu nhanh nhưng lại bỏ đi phần chất xơ có lợi. Sự mất cân bằng này về lâu dài bất lợi cho hệ chuyển hóa”, bác sĩ Nam nhấn mạnh.
Đặc biệt, ở những người có rối loạn chuyển hóa, việc tiêu thụ quá nhiều đường từ hoa quả, nhất là dưới dạng nước ép, còn có thể làm tăng acid uric máu. Khi acid uric tăng cao sẽ có nguy cơ xuất hiện cơn gout cấp hoặc làm bệnh gout tiến triển nặng hơn.
Ăn hoa quả thế nào mới đúng?
Theo bác sĩ Nam, điều quan trọng không phải là “kết tội” hoa quả mà là ăn đúng cách và đúng lượng. Theo đó, người trưởng thành nên ưu tiên ăn khoảng 200-300g hoa quả tươi mỗi ngày, chia thành 2-3 lần, thay vì ăn quá nhiều trong một bữa hoặc uống nước ép thường xuyên.
Nếu lựa chọn hoa quả, bạn nên ưu tiên các loại có lượng đường thấp hoặc trung bình như bưởi, cam, quýt, ổi, táo, lê, kiwi, thanh long... Đồng thời, bạn nên hạn chế các loại quả nhiều đường như nhãn, vải, mít, sầu riêng, nho, xoài quá chín, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường.
“Đối với nước ép hoa quả, lời khuyên của tôi là càng ít càng tốt. Nếu có thể, hãy ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép. Những người béo phì, gan nhiễm mỡ, tăng triglyceride, tăng acid uric, tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường nên hạn chế tối đa nước ép hoa quả để bảo vệ hệ chuyển hóa của mình”, bác sĩ Nam nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, trái cây vẫn là thực phẩm tốt cho sức khỏe nhưng không đồng nghĩa với “ăn bao nhiêu cũng được”.
