Tại lễ kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới 11/7, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã chỉ ra một thực trạng đáng chú ý: xu hướng kết hôn muộn, sinh ít con hoặc không sinh con ở giới trẻ Việt Nam ngày càng trở nên phổ biến. Theo số liệu được công bố, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của thanh niên nước ta hiện là 27,3 tuổi, cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong hành vi hôn nhân so với các thế hệ trước.
Nguyên nhân của xu hướng kết hôn muộn
Việc kết hôn muộn được xem là lựa chọn cá nhân trong bối cảnh xã hội có nhiều biến đổi. Tuy nhiên, khi xu hướng này diễn ra trên diện rộng, nó trở thành vấn đề nhân khẩu học cần được nghiên cứu và có chính sách ứng phó phù hợp. Nhiều người trẻ hiện nay ưu tiên sự nghiệp, giáo dục và ổn định tài chính trước khi lập gia đình. Áp lực kinh tế, giá nhà cao, chi phí nuôi con lớn cũng là những rào cản khiến họ trì hoãn hôn nhân và sinh sản.
Tác động đến cơ cấu dân số
Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, xu hướng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến cơ cấu dân số, đặc biệt là tỷ lệ sinh thấp và già hóa dân số. Việt Nam đang trong thời kỳ dân số vàng, nhưng nếu tình trạng kết hôn muộn và sinh ít con tiếp diễn, lợi thế này có thể nhanh chóng mất đi. Các chuyên gia dân số cảnh báo rằng mức sinh thay thế cần duy trì ở mức 2,1 con/phụ nữ, nhưng nhiều địa phương đã ghi nhận mức sinh giảm dưới ngưỡng này.
VietNamNet khởi động loạt bài về hôn nhân muộn
Nhằm nhìn nhận đa chiều vấn đề, VietNamNet thực hiện tuyến bài "Khi người trẻ trì hoãn kết hôn". Loạt bài sẽ phân tích liệu người trẻ có thực sự không muốn kết hôn, sinh con hay có những rào cản nào khiến họ lập gia đình ngày càng muộn. Đồng thời, các bài viết cũng sẽ đi sâu vào hệ lụy của vấn đề dân số quan trọng này, từ góc độ kinh tế, xã hội đến tâm lý và sức khỏe.
Giải pháp và chính sách dân số
Trước thực trạng này, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách hỗ trợ thanh niên trong việc kết hôn và sinh con. Các giải pháp có thể bao gồm nhà ở xã hội, hỗ trợ tài chính cho các gia đình trẻ, cải thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe sinh sản và giáo dục giới tính. Bên cạnh đó, cần có những nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố văn hóa, xã hội tác động đến quyết định hôn nhân của giới trẻ.
Bộ Y tế cũng kêu gọi sự phối hợp giữa các bộ ngành, địa phương và tổ chức xã hội để xây dựng môi trường thuận lợi cho thanh niên lập gia đình và sinh con. Việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hôn nhân và gia đình trong xã hội hiện đại cũng là một nhiệm vụ cấp bách.
