Xu hướng mới: Trải nghiệm trở thành 'tài sản tinh thần' của giới trẻ
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, quan niệm về tích lũy và tiết kiệm của giới trẻ đang có sự thay đổi đáng kể. Không còn đặt nặng việc tích góp sớm như các thế hệ trước, nhiều người trẻ hiện nay ưu tiên trải nghiệm hơn tiết kiệm truyền thống. Họ xem những trải nghiệm như du lịch, tham gia các buổi hòa nhạc, khám phá văn hóa như một dạng 'tài sản tinh thần' quý giá, có giá trị lâu dài cho cuộc sống.
Phân bổ thu nhập: 30% cho trải nghiệm, 20% cho tiết kiệm
Trần Thị Thanh Trúc (25 tuổi, TP.HCM) chia sẻ về cách quản lý tài chính cá nhân: 'Mình ưu tiên trải nghiệm hơn vì những chuyến du lịch hay concert là phần thưởng và thời gian nghỉ ngơi sau thời gian làm việc dài'. Trong cách phân bổ thu nhập, ngoài chi tiêu hàng ngày, Trúc tuân thủ nguyên tắc rõ ràng: khoảng 30% dành cho trải nghiệm, 20% cho tiết kiệm.
Phần tiết kiệm được xem như lớp đệm an toàn cho các tình huống phát sinh hoặc kế hoạch dài hạn. 'Mình vẫn muốn tận hưởng cuộc sống, nhưng cũng phải có khoản dự phòng để không bị động', Trúc nhấn mạnh.
Ký ức gần nhất mà Trúc nhắc đến là chuyến đi tự túc 6 ngày 5 đêm tại Thái Lan kết hợp du lịch và concert. Tổng chi phí chuyến đi khoảng hơn 40 triệu đồng, trong đó 20 triệu đồng cho vé concert và hơn 20 triệu đồng còn lại cho di chuyển, ăn ở, mua sắm. 'Mình rất hài lòng vì được nghỉ ngơi sau thời gian làm việc xuyên tết và có thêm nhiều trải nghiệm thú vị', Trúc cho biết.
60% thu nhập cho trải nghiệm: Cân bằng giữa làm việc và hưởng thụ
Lương Hoàng Cẩm Tú (23 tuổi, Q.8, TP.HCM) khẳng định: 'Hiện tại mình ưu tiên trải nghiệm nhiều hơn'. Vì sống cùng gia đình, không lo chi phí ăn uống hàng ngày và nhà cửa, nên khoảng 60% thu nhập mỗi tháng Tú dành cho những chuyến đi và đêm nhạc giải trí, 40% giữ lại làm khoản dự phòng.
'Mình vẫn phải có phần tiết kiệm để không bị động, nhưng nếu chỉ làm việc rồi để đó, mình thấy bản thân dễ bị kiệt sức', Tú chia sẻ, giải thích cho tỷ lệ chi tiêu của mình.
Tú thường đi xem ca nhạc cùng bạn bè và gần đây nhất đã tham dự một concert với vé 755.000 đồng. Ngoài chi phí vé, Tú chi thêm nhiều khoản khác để có đêm nhạc trọn vẹn. Điều đáng nói là sau mỗi lần như vậy, bạn nhận ra mình 'nhẹ' hơn theo đúng nghĩa tinh thần.
'Mình làm việc áp lực, nhiều khi bị cuốn vào tiến độ công việc liên tục. Những lúc được 'cháy' hết mình ở concert, mình thấy như được xả hết năng lượng tiêu cực', Tú bày tỏ.
Du lịch như phần không thể thiếu: Đầu tư có kế hoạch
Nguyễn Nam Anh (25 tuổi, TP.HCM), làm việc trong lĩnh vực thể thao, chọn du lịch như một phần không thể thiếu trong năm. Không đi quá dày, nhưng mỗi chuyến đi đều được anh chuẩn bị kỹ lưỡng từ lịch trình đến ngân sách. 'Mình không đi quá nhiều, nhưng mỗi lần đi là muốn đi cho đáng', Nam Anh nói.
Về tài chính, Nam Anh dành khoảng 30% thu nhập cho du lịch và trải nghiệm, phần còn lại chia cho tiết kiệm và chi phí cá nhân. 'Mình vẫn giữ nguyên tắc phải có tiền dự phòng, nên mỗi chuyến đi đều nằm trong kế hoạch từ trước, chứ không phải thích là đi ngay', anh chia sẻ.
Chuyên gia phân tích: Trải nghiệm là 'khoản đầu tư' cho tương lai
Theo tiến sĩ Trần Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), trong thế giới nhiều biến động, việc giữ tiền hay tích trữ tài sản không còn mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối. Thay vào đó, người trẻ có xu hướng tạo ra giá trị bằng cách nâng cao năng lực cá nhân, mở rộng mối quan hệ và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp thông qua trải nghiệm thực tế.
'Một chuyến đi, một khóa học hay một lần dấn thân vào môi trường mới, nếu được lựa chọn đúng, đều có thể trở thành 'khoản đầu tư' cho tương lai', tiến sĩ Điền nhận định.
Tuy nhiên, tiến sĩ Điền cũng nhấn mạnh: 'Câu chuyện không nằm ở việc nên hay không nên chi tiền cho trải nghiệm, mà nằm ở cách lựa chọn. Những trải nghiệm giúp nâng cao kỹ năng, mở rộng hiểu biết… luôn xứng đáng được ưu tiên. Ngược lại, những hoạt động chỉ mang tính chạy theo trào lưu, làm cho có hoặc để 'bằng bạn bằng bè' lại dễ khiến người trẻ rơi vào vòng xoáy tiêu dùng thiếu kiểm soát'.
Về tích lũy tài chính, tiến sĩ Điền cho biết việc xây dựng thói quen tài chính hợp lý là rất cần thiết. Một nguyên tắc đơn giản được ông gợi ý: 'Luôn dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm, có thể từ 20 - 50% tùy khả năng mỗi người. Phần còn lại được phân bổ rõ ràng cho chi tiêu thiết yếu và trải nghiệm, nhưng quan trọng là phải giữ kỷ luật với giới hạn đã đặt ra'.
Xu hướng ưu tiên trải nghiệm của giới trẻ không chỉ phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận về giá trị cuộc sống, mà còn cho thấy sự trưởng thành trong quản lý tài chính cá nhân. Họ tìm kiếm sự cân bằng giữa hưởng thụ hiện tại và chuẩn bị cho tương lai, biến những khoảnh khắc trải nghiệm thành tài sản tinh thần quý giá.
