Dù điện thoại không rời tay và tín hiệu online trên mạng xã hội luôn sáng đèn suốt ngày, nhưng khi được hỏi "rảnh không?", nhiều người trẻ vẫn trả lời "bận lắm". Đây là một nghịch lý phổ biến trong giới trẻ hiện nay.
Luôn online nhưng không bao giờ rảnh
Trần Thị Mỹ Trúc (24 tuổi, làm việc tại số 2 Ngô Đức Kế, P. Sài Gòn, TP.HCM) chia sẻ rằng mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên cô làm là cầm điện thoại lướt mạng. Tin nhắn công việc, thông báo mạng xã hội, những video ngắn trên Facebook, TikTok… nối tiếp nhau. Đến trưa, cô tranh thủ xem thêm vài video để giải trí, buổi tối sau giờ làm cũng tiếp tục lướt mạng cho đến hết ngày. Trúc thừa nhận: "Cảm giác lúc nào cũng bận. Nhưng bận gì thì không rõ nữa". Dù online gần như liên tục, cô thường xuyên trì hoãn những việc quan trọng như tập thể dục, học thêm kỹ năng, thậm chí cả trả lời tin nhắn của bạn bè.
Huỳnh Minh Đức (27 tuổi, làm việc tại đường Lê Lai, P. Bến Thành, TP.HCM) cũng nhận ra nghịch lý: càng online nhiều lại càng cảm thấy không có thời gian. Theo Đức, thời gian mỗi ngày của anh bị chia nhỏ bởi những khoảng ngắn: vài phút xem video, vài giây lướt newsfeed. "Nhưng khi cộng dồn lại, những khoảng thời gian vụn này chiếm phần lớn trong ngày", Đức nói. Anh thử nhẩm tính: "Tôi hay nghĩ chỉ lướt mạng xã hội 5-10 phút, nhưng thực tế 1-2 tiếng đồng hồ trôi qua lúc nào không biết".
Tô Nguyễn Đăng Vũ (26 tuổi, làm việc tại hẻm số 7 Thành Thái, P. Diên Hồng, TP.HCM) cũng đồng tình: "Việc luôn online và chuyển đổi liên tục giữa các nội dung trên mạng xã hội khiến tôi luôn thấy bận, dù thực chất không hoàn thành được điều gì cụ thể".
Tìm lại quyền kiểm soát thời gian bằng nhiều cách đơn giản
Theo chuyên gia tâm lý Hoàng Thị Như Mai, Trung tâm tham vấn tâm lý Safe Zone (561A Điện Biên Phủ, P. Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), một trong những lý do khiến người trẻ cảm thấy "không có thời gian" là vì họ luôn ở trạng thái tiếp nhận thông tin. "Tin tức, video, tin nhắn, email… tạo ra cảm giác đang làm việc, đang cập nhật, đang không bị tụt lại phía sau. Nhưng thực tế, đó chỉ là cảm giác bận rộn, không phải hiệu suất thật", bà Mai phân tích.
Anh Lê Hoàng Khánh (31 tuổi, làm việc tại 16 Nguyễn Trường Tộ, P. Xóm Chiếu, TP.HCM) thừa nhận: "Có khi tôi online cả ngày, nhưng cuối ngày không nhớ mình đã làm được gì". Anh cho rằng khác với trước đây, khi làm một việc có thể tập trung hàng giờ, hiện nay anh gặp khó khăn trong việc duy trì sự chú ý. "Một thông báo nhỏ cũng đủ khiến tôi dừng lại, kiểm tra điện thoại, rồi 'lạc' sang một chuỗi nội dung khác. Như khi đang làm việc, có tin nhắn là mình mở ra xem, rồi tiện lướt luôn. Quay lại thì mất hứng làm tiếp", anh Khánh cho biết.
Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thúy Diễm, Trung tâm tư vấn tâm lý Tâm Lực (số 3 Lê Trọng Tấn, P. Phương Liệt, Hà Nội) nhận định rằng thời gian vẫn hiện hữu, nhưng người trẻ dành nó cho những thứ dễ tiếp cận hơn như lướt mạng xã hội. Trong khi đó, những việc đòi hỏi nỗ lực như học tập, rèn luyện, gặp gỡ trực tiếp… thường bị trì hoãn vì "không đủ thời gian". Bà Diễm giải thích: "Đó là một vòng lặp khó thoát. Càng cảm thấy bận, người trẻ càng tìm đến mạng xã hội như một cách xả stress. Nhưng chính việc này lại khiến thời gian tiếp tục bị tiêu tốn, công việc bị trì hoãn, từ đó tạo ra áp lực mới. Một vòng lặp hình thành: cảm thấy bận sẽ lướt mạng để nghỉ, nhưng lướt mạng sẽ mất thời gian, khi mất thời gian cảm thấy càng bận hơn".
Theo bà Diễm, việc online vốn dĩ giúp con người kết nối nhanh hơn, tiện lợi hơn. Nhưng khi thời gian online vượt quá kiểm soát, nó lại trở thành yếu tố khiến cuộc sống bị phân mảnh. "Thực tế có không ít người thừa nhận họ dành nhiều thời gian trên mạng, nhưng lại ít thời gian cho gia đình, bạn bè hay chính bản thân. Như có bạn trẻ từng chia sẻ với tôi, có hôm online cả buổi tối, nhưng lại không gọi điện cho ba mẹ được 3 phút. Thiết nghĩ, cần tìm lại quyền kiểm soát thời gian. Chẳng hạn như thử thay đổi: tắt bớt thông báo, đặt giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội, và dành những khoảng thời gian cố định cho từng việc", bà Diễm chia sẻ.
Chuyên gia tâm lý Như Mai cũng nhấn mạnh: "Nghịch lý này không phải câu chuyện cá nhân mà đang là một lát cắt của đời sống người trẻ thời nay. Giữa hàng trăm thông báo mỗi ngày, điều khó nhất có lẽ không phải là tìm thêm thời gian, mà là giữ được sự tập trung cho những điều thực sự quan trọng. Hãy dành thời gian cho những thứ ưu tiên: học tập, làm việc, những công việc quan trọng, rồi sau đó mới đến những yếu tố khác như thông báo trên mạng xã hội".
