13 người thiệt mạng, hàng trăm người bị thương trong trận động đất 7,1 độ
Trận động đất mạnh 7,1 độ richter xảy ra tại tỉnh Kumamoto, Nhật Bản, vào chiều 28/7 (giờ địa phương) đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 13 người. Thủ tướng Sanae Takaichi xác nhận con số này vào sáng 29/7, đồng thời cảnh báo số thương vong có thể tăng khi công tác tìm kiếm cứu hộ vẫn đang tiếp diễn. Hơn 350 người đã được điều trị tại các bệnh viện địa phương với các chấn thương như bỏng và gãy xương do vật nặng đè trúng.
Trận động đất xảy ra lúc 16h27, có độ lớn 7,1 theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) và 6,8 theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS). Rung chấn đạt cấp 7, mức cao nhất trên thang đo shindo. Tâm chấn nằm cách thành phố Kumamoto khoảng 20 km về phía nam, trên đảo Kyushu. Hơn 60 dư chấn đã được ghi nhận với độ lớn từ 1 đến 4 độ.
Hiện trường thảm khốc: Nổ tại trung tâm thương mại, sập nhà máy
Một trong những điểm nóng của thảm họa là trung tâm thương mại AEON Mall Kumamoto, nơi xảy ra vụ nổ lớn chỉ vài phút sau động đất. Vụ nổ và sập một phần công trình đã khiến hai phụ nữ ngoài 20 tuổi thiệt mạng và một người khác ngừng tim. Người phát ngôn của AEON cho biết toàn bộ khách hàng và nhân viên đã được sơ tán sau rung chấn đầu tiên. Nguyên nhân vụ nổ đang được điều tra, song một quan chức chính phủ tiết lộ trung tâm thương mại đã báo cáo rò rỉ khí gas trước đó.
Tại nhà máy giấy ở thành phố Yatsushiro, một ống khói bị sập khiến hai công nhân được đưa đến bệnh viện trong tình trạng ngừng tim, 9 người khác vẫn mất tích. Ít nhất 5 ngôi nhà bị đổ sập hoàn toàn, và nhiều khu vực dân cư bị hư hại nặng.
Hàng chục nghìn người sơ tán, hạ tầng tê liệt
Khoảng 300.000 người đã được yêu cầu sơ tán đến các trung tâm tránh trú khẩn cấp. Gần 50.000 hộ gia đình mất điện, khoảng 140.000 hộ bị gián đoạn nguồn nước. Nhiệt độ khu vực dự báo vượt 30 độ C kèm độ ẩm cao, làm dấy lên lo ngại về sốc nhiệt. Nhiều người dân phải ngủ qua đêm trong ô tô vì lo sợ dư chấn.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã huy động 3.600 binh sĩ và 20 máy bay tham gia cứu hộ. Hàng trăm nhân viên cứu hộ từ các tỉnh lân cận cũng được điều động. Giao thông bị gián đoạn nghiêm trọng: JR Kyushu tạm dừng toàn bộ tàu, bao gồm Shinkansen; sân bay Kumamoto đóng cửa đường băng; nhiều tuyến đường xuất hiện các vết nứt lớn, trong đó có cả đường cao tốc trên cao. Đoàn tàu chở hàng bị trật bánh.
Hai nhà mạng KDDI và NTT Docomo thông báo dịch vụ di động bị gián đoạn tại một số khu vực. Cơ quan Quản lý hạt nhân Nhật Bản khẳng định chưa phát hiện bất thường tại các nhà máy điện hạt nhân. Các doanh nghiệp lớn như TSMC, Sony và Fujifilm đã sơ tán nhân viên khỏi nhà máy trong khu vực.
Cảnh báo địa chấn và bài học lịch sử
JMA cảnh báo nguy cơ xảy ra động đất lớn và sạt lở đất trong khoảng một tuần tới. Lớp vỏ Trái Đất tại thành phố Yatsushiro đã dịch chuyển tới 84 cm, còn thành phố Kumamoto ghi nhận mức dịch chuyển 40 cm. Nhật Bản nằm trên "Vành đai lửa" Thái Bình Dương, chiếm khoảng 20% số trận động đất từ 6 độ trở lên trên toàn cầu.
Trận động đất này gợi nhớ thảm họa Kumamoto cách đây 10 năm với 275 người chết, và đặc biệt là trận động đất 9,0 độ năm 2011 gây sóng thần khiến khoảng 18.500 người thiệt mạng hoặc mất tích, dẫn đến sự cố hạt nhân Fukushima. Dù các tiêu chuẩn xây dựng chống động đất nghiêm ngặt giúp hạn chế thiệt hại, nhưng thảm họa lần này vẫn để lại hậu quả nặng nề do vụ nổ và các sự cố thứ cấp.
