Nhiều người tin rằng ăn tỏi có thể “thải độc” gan, nhưng theo các chuyên gia dinh dưỡng, sự thật không đơn giản như vậy. Tỏi mang lại một số lợi ích cho gan, nhưng cách sử dụng, tình trạng sức khỏe và lượng tiêu thụ mới là yếu tố quyết định.
Tỏi có thực sự thải độc gan?
Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe gan. Tuy nhiên, ít người để ý rằng gia vị quen thuộc như tỏi cũng có tác động đáng kể. Theo chuyên gia dinh dưỡng ẩm thực Sharniquia White, người sáng lập YouNiqly Nourishing LLC (Mỹ), tỏi không chỉ tạo mùi thơm mà còn có vị nồng, đậm đà và khi nướng sẽ thêm vị ngọt. Tuy nhiên, liệu tỏi có thực sự giúp “thải độc” hay làm sạch gan như quảng cáo?
Katherine M. Patton, chuyên gia dinh dưỡng tại Cleveland Clinic, cho biết một lá gan khỏe mạnh vốn đã có khả năng lọc và loại bỏ thuốc, độc tố và vi khuẩn qua nước tiểu hoặc phân. Bà nhấn mạnh: “Nếu bạn khỏe mạnh và không mắc bệnh gan, gan có thể thực hiện rất hiệu quả nhiệm vụ này.” Theo bà, các phương pháp “thanh lọc” thường dùng liều cao thảo dược, vitamin hoặc khoáng chất, điều này không giúp gan khỏe hơn mà còn có thể gây tổn thương.
Lợi ích thực sự của tỏi cho gan
Tỏi được đánh giá tích cực khi sử dụng như một thực phẩm trong chế độ ăn cân bằng. Các hợp chất hoạt tính sinh học trong tỏi như allicin và diallyl disulfide có thể hỗ trợ chống oxy hóa, giảm viêm và hạn chế tích tụ mỡ trong gan. Tiến sĩ Chris Mohr, chuyên gia tư vấn dinh dưỡng và thể hình người Mỹ, giải thích: “Tỏi có thể tốt cho gan trong một số tình huống, nhưng chủ yếu khi nó là một phần của chế độ ăn lành mạnh, chứ không phải phương pháp điều trị độc lập.”
Bằng chứng đáng chú ý nhất hiện nay đến từ những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Một số nghiên cứu cho thấy bổ sung bột tỏi giúp cải thiện chỉ số men gan và chuyển hóa. Tuy nhiên, ăn một bữa có tỏi sẽ không khiến gan thay đổi ngay. Chuyên gia Patton cho biết tiêu thụ tỏi đều đặn có thể giảm viêm và stress oxy hóa trong khoảng 12 tuần, còn lợi ích rõ hơn sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Cách ăn tỏi đúng để tối ưu lợi ích
Tỏi sống có khả năng giải phóng nhiều allicin hơn khi được băm, nghiền hoặc nhai. Patton lưu ý: “Việc băm, nghiền hoặc nhai tỏi sống giải phóng nhiều allicin hơn so với khi tỏi được nấu chín.” Dù vậy, giới nghiên cứu chưa xác định chính xác cần ăn bao nhiêu tỏi sống để giảm nguy cơ bệnh gan tiến triển. Vì thế, không nên coi ăn nhiều tỏi là biện pháp chữa bệnh hay thải độc.
Rủi ro khi dùng tỏi không đúng cách
Tỏi nhìn chung an toàn khi dùng lượng thông thường trong thực phẩm. Tuy nhiên, chuyên gia White cảnh báo tỏi có thể tương tác với warfarin, aspirin và một số thuốc chống đông máu. Tỏi sống cũng có thể gây ợ nóng hoặc khó chịu tiêu hóa ở người nhạy cảm. Đặc biệt, các sản phẩm bổ sung tỏi có nồng độ cao hơn nhiều so với tỏi trong bữa ăn. Người mắc bệnh gan hoặc đang dùng thuốc nên tham khảo bác sĩ trước khi uống. Tiến sĩ Mohr nhấn mạnh: “Đối với phần lớn người khỏe mạnh, tỏi dùng với lượng bình thường không gây ra nguy cơ lâu dài đáng kể. Mối nguy chủ yếu nằm ở việc sử dụng quá mức, chứ không phải bản thân tỏi.”
Như vậy, ăn tỏi thường xuyên có thể hỗ trợ chống viêm, chống oxy hóa và kiểm soát tích mỡ gan trong một số trường hợp. Nhưng tỏi không thể thay thế thuốc, không tự “thải độc” gan và càng không phải lý do để bỏ qua chế độ ăn uống lành mạnh.
