Không chỉ các ca sĩ Miu Lê, Long Nhật, Sơn Ngọc Minh liên quan đến chất cấm, lực lượng chức năng mới đây đã bắt giữ 140 người liên quan đến ma túy, trong đó không ít người trẻ. Trao đổi với PV VietNamNet, TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội) bày tỏ lo ngại về mức độ tàn phá của ma túy đối với sức khỏe tâm thần, đặc biệt ở giới trẻ.
Nhận thức sai lệch về ma túy
“Nhiều người trẻ hiện nay không còn nhìn ma túy như một chất phá hủy não bộ và cuộc đời. Thay vào đó, một bộ phận xem việc sử dụng ma túy như trải nghiệm, giải trí, giải tỏa áp lực hoặc thậm chí là biểu hiện của sự sành điệu, tự do cá nhân. Đây là điều cực kỳ nguy hiểm”, Tiến sĩ Thu nhấn mạnh.
Với hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, bà Thu từng gặp nhiều trường hợp ban đầu chỉ “thử cho biết”, “dùng một lần” hay “dùng cuối tuần” nhưng sau đó dần rơi vào vòng xoáy lệ thuộc. “Điều đau lòng là nhiều người trong số đó từng là học sinh giỏi, sinh viên xuất sắc, người có tài năng nghệ thuật, doanh nhân trẻ hoặc có tương lai rất rộng mở”, bà chia sẻ.
Phá hủy hệ thống điều khiển cảm xúc
Theo các chuyên gia, ma túy không chỉ gây nghiện mà còn phá hủy hệ thống điều khiển cảm xúc, hành vi và khả năng tự chủ của não bộ. Khi sử dụng chất gây nghiện, đặc biệt là ma túy tổng hợp, hệ dopamine trong não bị kích thích quá mức.
“Ma túy thường không phá hủy con người ngay lập tức mà từng chút một, âm thầm. Ban đầu, người dùng có thể cảm thấy hưng phấn, tự tin, nhiều năng lượng, giảm lo âu hoặc cảm giác thoát khỏi thực tại. Nhưng sau đó, não bộ bắt đầu suy kiệt. Họ dần mất khả năng cảm nhận niềm vui tự nhiên, không còn thấy hạnh phúc với những điều bình thường như gia đình, công việc, học tập hay các mối quan hệ. Nhiều trường hợp xuất hiện mất ngủ kéo dài, lo âu, trầm cảm, hoảng loạn, cáu gắt, bùng nổ cảm xúc, giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung. Nặng hơn, họ có thể xuất hiện hoang tưởng, ảo giác, nghi ngờ bị theo dõi hoặc rơi vào trạng thái loạn thần”, Tiến sĩ Thu phân tích.
Ma túy ngụy trang tinh vi
Điều khiến vị bác sĩ trăn trở là hiện nay nhiều loại ma túy được ngụy trang dưới những cái tên tưởng chừng vô hại như kẹo, nước vui, bóng cười, pod, cần sa giải trí… khiến giới trẻ mất cảnh giác. Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, đặc biệt từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Viện nghiên cứu Quốc gia về Lạm dụng ma túy (Mỹ), việc sử dụng ma túy ở tuổi vị thành niên và thanh niên làm tăng đáng kể nguy cơ rối loạn tâm thần, suy giảm nhận thức, hành vi bạo lực và nguy cơ tự sát.
Dấu hiệu nhận biết và lời khuyên cho phụ huynh
Đáng lo ngại, nhiều phụ huynh phát hiện con nghiện ma túy quá muộn vì nghĩ con đang ở tuổi nổi loạn, áp lực học hành hoặc thay đổi tâm lý thông thường. Các chuyên gia lưu ý nếu một người trẻ mất ngủ kéo dài, thay đổi bạn bè đột ngột, học tập sa sút, cảm xúc thất thường, cô lập bản thân, cáu gắt vô cớ hoặc có biểu hiện bất thường, gia đình cần đặc biệt lưu ý khả năng liên quan đến chất gây nghiện.
Ngoài ra, các vụ việc đáng tiếc như bé trai 7 tuổi uống nhầm thuốc cai nghiện ma túy dẫn đến khó thở, nguy kịch, hay thiếu niên Hà Nội hôn mê do uống nhầm chất cai nghiện ma túy là hồi chuông cảnh báo về sự bất cẩn trong việc bảo quản các chất nguy hiểm trong gia đình.
