Mùa hè đến, các loại trái cây chín rộ tràn ngập thị trường từ chợ truyền thống đến siêu thị. Tuy nhiên, nhiều người trẻ lại lo ngại ăn các loại trái cây như sầu riêng, mận, xoài, vải… vì cho rằng dễ gây nổi mụn. Câu nói vui “ăn ít thôi, coi chừng nở hoa trên mặt” trở nên phổ biến mỗi khi thưởng thức những loại quả này.
Chia sẻ của người trẻ về nỗi lo trái cây gây mụn
Lê Ngọc Huyền Trân, sinh viên Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM, chia sẻ cô rất thích ăn nhãn, sầu riêng và vải vì vị ngọt thơm đặc trưng. “Mình đặc biệt yêu thích sầu riêng bởi vị béo thơm, còn nhãn và vải thì mọng nước”, Trân nói. Tuy nhiên, cô từng bị nổi mụn sau khi ăn quá nhiều các loại trái cây này. “Mình nghĩ nguyên nhân có thể do lượng đường cao và tính nóng khiến cơ thể dễ nóng, da tiết nhiều dầu hơn nên xuất hiện mụn”, Trân chia sẻ. Sau đó, cô chủ động hạn chế ăn các loại trái cây này, uống nhiều nước và ăn thêm rau xanh.
Hoàng Gia Bảo (23 tuổi), kỹ thuật viên tại một công ty xe ở TP.HCM, cho biết mận là loại trái cây khoái khẩu trong mùa hè nhờ vị chua ngọt. “Mình thường mua khi có đợt giảm giá hoặc lúc thật sự thèm”, Bảo nói. Anh cũng nghe thông tin trên mạng xã hội về việc mận, vải, mít hay sầu riêng dễ gây nổi mụn, nhưng cho rằng điều này phụ thuộc vào cơ địa mỗi người. “Có người dễ nổi mụn, có người thì không. Bản thân mình cũng dễ nổi mụn khi nóng trong người, nhưng mình nghĩ nguyên nhân không hoàn toàn do trái cây mà còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác”, Bảo nói.
Rơ Lan Viên (23 tuổi), giáo viên mầm non tại Gia Lai, yêu thích sầu riêng vì hương vị béo ngậy. Gia đình cô có người thân trồng sầu riêng, nên mỗi mùa thu hoạch, cô thường được thưởng thức trái tươi tại vườn. “Thường mình ăn vào tháng 6 vì đây là mùa sầu riêng chín rộ. Gần đây thấy mọi người truyền tai nhau cho rằng sầu riêng có tính nóng, dễ gây nổi mụn nên mình cũng hơi e ngại, chỉ dám ăn ít vì sợ ảnh hưởng đến làn da”, Lan Viên nói.
Lư Khả Ái Vân (19 tuổi), nhân viên bất động sản tại TP.HCM, cho biết vào mùa hè, nhiều loại trái cây như sầu riêng, xoài thường bị cho là gây nóng, nổi mụn hay nhiệt miệng. Tuy nhiên, Vân cho rằng những tác động này chỉ xảy ra khi ăn quá nhiều. Bản thân cô ăn hầu hết các loại trái cây nhưng chưa từng bị nổi mụn. “Nổi mụn không chỉ do trái cây mà còn phụ thuộc vào chế độ ăn uống, sinh hoạt và cơ địa của từng người”, Vân nói.
Góc nhìn khoa học: Trái cây ngọt có thực sự gây mụn?
Bác sĩ CK2 Ngô Thị Bạch Yến, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho biết theo quan niệm dân gian, nhiều người cho rằng một số loại trái cây như vải, nhãn, xoài chín hay mận có tính nóng, ăn nhiều dễ nổi mụn. “Thực tế, y học hiện đại không phân loại thực phẩm theo khái niệm nóng – mát, tuy nhiên có cơ sở khoa học cho thấy một số loại trái cây ngọt nếu ăn quá nhiều có thể làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể”, bác sĩ Yến giải thích.
Nguyên nhân là do các loại trái cây quá ngọt chứa hàm lượng đường cao. Khi nạp nhiều đường trong thời gian ngắn, cơ thể tăng tiết insulin, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, khiến da dễ đổ dầu và nổi mụn ở những người có cơ địa nhạy cảm. Tuy nhiên, bác sĩ Yến nhấn mạnh: “Không phải ai ăn trái cây ngọt cũng bị nổi mụn. Điều này phụ thuộc nhiều vào cơ địa và tình trạng sức khỏe của từng người. Đối với những người da dầu, tuổi dậy thì, có rối loạn nội tiết hoặc đang có sẵn mụn trứng cá thường dễ bị ảnh hưởng hơn. Trong khi đó, có người ăn khá nhiều nhưng da vẫn bình thường”.
Bác sĩ Đặng Thanh Dũng, Phó giám đốc điều hành Phòng khám chuyên khoa da liễu Medcare, cũng cho biết dưới góc độ y khoa, hiện chưa có khái niệm khoa học chính thức gọi là trái cây nóng hay gây mụn. Mụn là tình trạng bệnh lý chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như loại da, hoạt động tuyến bã nhờn, nội tiết tố, stress, giấc ngủ, chế độ chăm sóc da và dinh dưỡng. Một số loại trái cây ngọt có thể góp phần làm tình trạng mụn nặng hơn nếu ăn quá nhiều, nhưng không phải cứ ăn là sẽ nổi mụn ngay lập tức.
Theo bác sĩ Dũng, khi tiêu thụ quá mức các loại trái cây như vải, nhãn, xoài chín, lượng đường trong máu tăng lên, kích thích cơ thể tăng tiết insulin và yếu tố tăng trưởng IGF-1. Các hormone này có thể kích thích tuyến bã nhờn hoạt động, làm tăng tiết dầu trên da, thúc đẩy quá trình sừng hóa nang lông, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây mụn phát triển và phản ứng viêm xảy ra mạnh hơn. Khi đó, da dễ xuất hiện mụn đầu trắng, mụn viêm hoặc tình trạng bóng dầu nhiều hơn bình thường.
Lời khuyên từ chuyên gia: Ăn trái cây đúng cách
Bác sĩ Yến khuyến khích người trưởng thành nên ăn khoảng 200–300 gram trái cây mỗi ngày, tương đương khoảng 2 phần trái cây vừa phải, chẳng hạn như 1 quả táo nhỏ, 1 quả cam, 1 chén nhỏ dưa hấu hoặc 1 múi bưởi lớn. Điều quan trọng là ăn cân đối và không nên xem trái cây là món ăn vô tư.
Vào mùa hè, mọi người nên ăn điều độ, đa dạng nhiều loại trái cây, chia nhỏ lượng ăn trong ngày, uống đủ nước và ưu tiên trái cây tươi. Hạn chế uống nước ép thêm đường, trái cây dầm sữa, sinh tố quá ngọt, và không ăn thay hoàn toàn bữa chính bằng trái cây. Khi gặp tình trạng nổi vài nốt mụn nhẹ trên mặt sau ăn trái cây, có thể giảm lượng trái cây quá ngọt, uống nhiều nước, ngủ sớm, chăm sóc da nhẹ nhàng bằng cách rửa mặt 2 lần/ngày với sữa rửa mặt dịu nhẹ, không chà xát mạnh hoặc nặn mụn. Giữ da sạch, hạn chế dùng mỹ phẩm quá dày hoặc sản phẩm dễ gây bít tắc lỗ chân lông. Thông thường tình trạng sẽ cải thiện sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu như ngứa nhiều, phát ban toàn thân, sưng môi hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế để thăm khám sớm vì đây có thể là phản ứng dị ứng.
Bác sĩ Yến cũng gợi ý những loại trái cây ít ngọt, giàu vitamin C và chất chống oxy hóa thường tốt hơn cho da như ổi, bưởi, táo, lê, kiwi, dâu tây, thanh long. Các loại này giúp bổ sung vitamin, hỗ trợ tiêu hóa và giảm phản ứng viêm trong cơ thể.
