Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều phiên livestream đối đầu (PK) đang biến tướng thành những màn “trả kèo” phản cảm, thậm chí gây đau đớn cho cơ thể để câu kéo lượt xem và quà tặng. Chuyên gia tâm lý cảnh báo những nội dung này có thể gây hại nghiêm trọng đến tâm lý người xem, đặc biệt là trẻ em.
Những màn trả kèo gây đau đớn
Chị Trà My (23 tuổi, Hà Nội) kể lại: trong lúc lướt mạng xã hội, chị bắt gặp một phiên livestream PK đang thu hút hàng nghìn người xem. Hai người liên tục kêu gọi khán giả tặng quà để giành chiến thắng. Khi đồng hồ đếm ngược kết thúc, người thua cuộc phải thực hiện hình phạt đã thỏa thuận từ trước. “Tôi nghĩ cùng lắm là hát một bài hay chống đẩy vài cái. Nhưng người thua lại lấy một cây nến đang cháy hơ vào lưỡi rồi nhỏ sáp nến nóng chảy lên đó”, My kể. Đáng chú ý, tại phần bình luận, thay vì phản đối, nhiều người lại cổ vũ, yêu cầu tiếp tục.
Không chỉ dừng lại ở đó, Trà My tiếp tục bắt gặp những thử thách tương tự với mức độ ngày càng kỳ quặc hơn. “Tôi thực sự sốc. Điều khiến tôi bất ngờ nhất không phải là người thực hiện thử thách mà là việc có rất nhiều người đang cổ vũ và tặng quà cho những người livestream như vậy”, My bày tỏ.
Phụ huynh lo lắng vì con em tiếp cận nội dung độc hại
Chị Thu Hà (38 tuổi, Quảng Ninh) cho biết con gái đang học lớp 7 vô tình xem một livestream có người đàn ông thả gạch xuống bụng. “Tôi hoảng hốt khi trông thấy người đó liên tục bê những viên gạch xếp chồng lên nhau rồi thả xuống cơ thể. Hành động này được lặp đi lặp lại hơn chục lần trong tiếng cổ vũ của bên thắng cuộc”, chị kể. Hỏi con gái, chị Hà mới biết đó là hình phạt dành cho người thua cuộc sau một trận đấu về lượt quà tặng trên TikTok. Chị Hà lập tức chặn livestream và trò chuyện với con về mức độ nguy hiểm. “Cháu nói với tôi rằng livestream kiểu này trên mạng được rất nhiều người xem. Tôi phải giải thích khá lâu để cháu hiểu việc tự gây đau đớn cho bản thân không phải là điều đáng để cổ vũ”, chị nói.
Thủ đoạn qua mặt nền tảng
Để cạnh tranh giữa hàng nghìn phiên livestream, nhiều người dùng đẩy giới hạn thử thách lên mức cực đoan: dùng dao thả vào người, thả bình nước, chồng gạch lên cơ thể, nhúng tay vào nước sôi, hay các hành động gây tổn thương vùng kín. Bên cạnh đó, không ít người chọn hình thức trả kèo phản cảm, hở hang để thu hút sự chú ý. Để qua mặt nền tảng, nhiều tài khoản chuyển màu livestream sang màu đen, dùng lớp phủ làm mờ hình ảnh, thêm hiệu ứng tiếng cười, tràng vỗ tay để che giấu hành vi độc hại. Không ít khán giả sẵn sàng bỏ tiền, tặng quà ảo từ vài nghìn đến hàng triệu đồng, thậm chí có mã QR chuyển tiền để cổ vũ.
Chuyên gia tâm lý cảnh báo tác hại
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ThS Lê Đại Minh, chuyên gia tâm lý, cho biết con người có xu hướng bị hấp dẫn bởi nội dung gây sốc, bất ngờ. “Những hành vi nguy hiểm, đau đớn hoặc phản cảm tạo ra kích thích cảm xúc mạnh, khiến người xem tò mò và muốn tiếp tục theo dõi diễn biến tiếp theo”, ông Minh nhận định. Thuật toán của các nền tảng ưu tiên nội dung có tương tác cao, vô tình gia tăng độ phủ của hành vi lệch chuẩn. Ngoài ra, cảm giác được tham gia trực tiếp vào cuộc chơi qua việc tặng quà, bình chọn tạo ra tâm lý đám đông, phấn khích, khiến người xem ít chú ý đến hậu quả.
Ông Minh nhấn mạnh trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm đối tượng đáng lo ngại nhất. “Khi tiếp xúc thường xuyên với các nội dung phản cảm hoặc hành xác cơ thể có thể khiến người xem dần trở nên chai sạn cảm xúc trước những hành vi nguy hiểm. Những điều vốn được xem là bất thường có thể bị nhìn nhận như một hình thức giải trí bình thường”, chuyên gia phân tích. Đối với trẻ em, nguy cơ còn lớn hơn do khả năng đánh giá rủi ro và kiểm soát hành vi chưa hoàn thiện. Các em dễ bắt chước hành vi trên mạng, đặc biệt khi gắn liền với sự nổi tiếng, lượng người xem lớn. “Một số trẻ có thể hình thành suy nghĩ rằng muốn được chú ý thì phải tạo ra những hành động ngày càng sốc, nguy hiểm hoặc cực đoan”, ông Minh cảnh báo.
Chuyên gia cho rằng bên cạnh việc tăng cường kiểm duyệt từ các nền tảng, phụ huynh cần quan tâm hơn đến nội dung con em tiếp cận, trò chuyện, hướng dẫn kỹ năng nhận diện nội dung độc hại và xây dựng thói quen sử dụng Internet an toàn.
