Điều hòa bật giờ nóng nhất: Làm mát kém, hóa đơn tăng, rủi ro an toàn cao
Trong những ngày nắng nóng cao điểm, điều hòa gần như trở thành "phao cứu sinh" không thể thiếu của nhiều gia đình. Tuy nhiên, nếu sử dụng sai cách đúng vào khung giờ nóng nhất trong ngày, thiết bị này không chỉ làm mát kém hiệu quả hơn mà còn âm thầm đẩy hóa đơn điện lên cao, thậm chí kéo theo những rủi ro mất an toàn trong sinh hoạt hàng ngày.
Khung giờ nóng nhất: Thời điểm điều hòa hoạt động căng thẳng
Theo khuyến cáo của cơ quan y tế, người dân nên hạn chế ra ngoài trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều. Đây cũng chính là quãng thời gian mà nhiều gia đình đồng loạt đóng cửa và bật điều hòa để chống lại cái nóng oi bức. Trong các bản tin nắng nóng gần đây, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cũng chỉ ra rằng "thời gian nóng" ở nhiều khu vực thường rơi vào khoảng 11 giờ đến 16 giờ hoặc 13 giờ đến 16 giờ, tức là tập trung từ trưa đến giữa chiều. Nói cách khác, đây chính là lúc điều hòa phải làm việc căng thẳng nhất trong suốt cả ngày.
Những lỗi nhỏ khiến máy vừa kém hiệu quả vừa tốn điện
Các khuyến nghị của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đều cho rằng người dùng nên đặt điều hòa trong khoảng nhiệt độ từ 25 đến 28 độ C. Trên thực tế, cứ cài đặt nhiệt độ thấp hơn 1 độ C thì điện năng tiêu thụ có thể tăng thêm khoảng 3%. Trong khung giờ trưa và chiều, khi nền nhiệt ngoài trời đang ở đỉnh điểm, việc ép máy chạy ở mức quá thấp không chỉ khiến thiết bị vận hành nặng nề hơn mà hiệu quả làm mát cũng không tăng tương ứng như nhiều người vẫn lầm tưởng.
Một thói quen khác cũng rất dễ gặp phải là bật rồi tắt điều hòa liên tục vì sợ tốn điện. Tuy nhiên, theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, hiện tượng đóng ngắt thường xuyên là một trong những nguyên nhân chính gây ra lỗi điều khiển điện của điều hòa. Nói một cách đơn giản, máy chưa kịp vận hành ổn định đã phải khởi động lại nhiều lần, khiến các linh kiện chịu thêm áp lực không cần thiết và dễ hỏng hóc.
Không ít gia đình than phiền rằng điều hòa bật cả buổi trưa mà phòng vẫn lâu mát, nhưng nguyên nhân đôi khi không nằm ở công suất máy mà ở chính cách sử dụng. Bộ Năng lượng Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng lưới lọc bẩn hoặc bị tắc sẽ làm giảm lưu lượng gió và giảm hiệu suất của toàn bộ hệ thống; bụi bẩn tích tụ lâu ngày còn có thể khiến dàn lạnh giảm khả năng hấp thụ nhiệt và làm thiết bị xuống cấp sớm hơn. Đây chính là lý do tại sao việc vệ sinh lưới lọc và bảo dưỡng định kỳ trước mùa nóng luôn được nhắc đi nhắc lại.
Cùng lúc đó, nhiều căn phòng vẫn để rèm mở, cửa ra vào đóng không kín, thậm chí có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào tường hoặc cửa kính. Các khuyến nghị về sử dụng năng lượng hiệu quả đều cho rằng việc hạn chế thất thoát khí lạnh, che nắng và giảm nguồn nhiệt trong phòng sẽ giúp hệ thống làm mát hoạt động đỡ vất vả hơn. Nói cách khác, nếu căn phòng đang "hứng nóng" liên tục từ bên ngoài, điều hòa sẽ phải bù nhiệt nhiều hơn và tiền điện vì thế cũng khó mà giảm xuống.
Một chi tiết đời sống khác thường bị bỏ qua là tâm lý ngại bật thêm quạt khi đã có điều hòa. Trên thực tế, EVN khuyến nghị có thể dùng điều hòa kết hợp với quạt để luồng khí lạnh phân bổ đều hơn trong phòng, từ đó vẫn giữ được cảm giác dễ chịu mà không cần hạ nhiệt độ quá thấp. Với những ngày nắng nóng gay gắt, đây là cách giúp giảm tải cho máy mà vẫn đảm bảo sự thoải mái cho cả gia đình.
Dùng sai còn tiềm ẩn rủi ro an toàn nghiêm trọng
Điều đáng lo ngại hơn là câu chuyện không chỉ dừng lại ở hiệu quả làm mát. Tài liệu của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ cho biết với máy điều hòa phòng, cần bảo đảm thiết bị phù hợp với yêu cầu nguồn điện; nhiều mẫu công suất lớn cần mạch điện riêng, và hướng dẫn lắp đặt cũng lưu ý rằng dây nguồn nên cắm trực tiếp tới ổ điện phù hợp, không nên sử dụng qua dây nối dài. Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ cũng cảnh báo rằng dây nối và ổ chia có thể quá nhiệt, gây cháy nếu bị quá tải hoặc dùng sai công suất.
Trong bối cảnh mùa hè là lúc nhiều thiết bị công suất lớn cùng hoạt động, từ điều hòa, bình nóng lạnh, bếp điện đến tủ lạnh, nguy cơ quá tải điện trong gia đình càng dễ tăng lên nếu hệ thống điện cũ, ổ cắm không phù hợp hoặc người dùng chủ quan với những dấu hiệu bất thường. Bởi vậy, giữa khung giờ trưa và chiều oi bức nhất, điều các gia đình cần không chỉ là một căn phòng mát thật nhanh, mà là cách dùng điều hòa đủ mát, đủ bền và đủ an toàn để thiết bị giải nhiệt không trở thành nguồn phát sinh rắc rối trong chính ngôi nhà của mình.
