Đinh lăng – 'Sâm của người Việt' trong đời sống
Cây đinh lăng từ lâu đã trở nên quen thuộc với người Việt, thường được trồng làm cảnh, rau gia vị hoặc dược liệu. Theo báo Sức khỏe và Đời sống, Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác từng đánh giá đinh lăng là “Sâm của người Việt” và dành nhiều năm nghiên cứu giống đinh lăng lá xẻ.
Các bộ phận của cây đinh lăng như thân, lá, rễ đều có tác dụng bồi bổ thể lực, trí lực, giảm mệt mỏi và tăng sức dẻo dai. Trong đó, rễ là bộ phận có tác dụng mạnh nhất. Theo y học cổ truyền, rễ đinh lăng có tính mát, vị ngọt hơi đắng, tác dụng bổ khí huyết, thông kinh mạch, hỗ trợ tăng sức chịu đựng và giúp cơ thể phục hồi sau suy nhược hoặc lao động nặng.
Nghiên cứu hiện đại cho thấy trong đinh lăng có nhiều vitamin, khoảng 20 acid amin và 8 loại saponin – nhóm hoạt chất thường thấy trong nhân sâm. Nhờ đó, đinh lăng được coi là dược liệu quý giúp bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ ăn ngủ tốt, tinh thần sảng khoái và tăng cường sức đề kháng.
9 nhóm người không nên dùng đinh lăng
Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng do chứa saponin với hàm lượng đáng kể, đinh lăng không nên được sử dụng tùy tiện. Lương y Trần Đăng Tài chia sẻ trên báo Sức khỏe và Đời sống rằng saponin trong lá, thân và rễ đinh lăng có thể gây tán huyết, vì vậy một số người cần tránh hoặc thận trọng khi dùng. Dưới đây là 9 nhóm đối tượng cần lưu ý:
1. Phụ nữ mang thai
Phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu, không nên dùng đinh lăng vì dược liệu này có tính hoạt huyết, có thể làm tăng co bóp tử cung, ảnh hưởng đến thai nhi và tăng nguy cơ sảy thai.
2. Trẻ em
Trẻ em không nên uống nước lá đinh lăng do cơ thể chưa phát triển hoàn thiện, có thể ảnh hưởng đến hệ tim mạch. Nếu dùng, chỉ nên áp dụng ngoài da như tắm hoặc làm gối theo kinh nghiệm dân gian.
3. Người mắc bệnh gan, thận hoặc gan nhiễm mỡ
Người mắc các bệnh về gan, thận hoặc gan nhiễm mỡ cần tránh uống rượu đinh lăng, nước lá đinh lăng sắc đặc vì có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa, gây bất lợi cho gan và thận.
4. Người đang dùng thuốc tây
Người đang sử dụng thuốc tây nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng đinh lăng, vì dược liệu này có thể tương tác với một số loại thuốc, làm thay đổi hiệu quả điều trị.
5. Người bị thần kinh suy nhược nặng
Người bị suy nhược thần kinh nặng không nên tự ý dùng đinh lăng liều cao. Mặc dù đinh lăng có lợi cho giấc ngủ, nhưng nồng độ quá cao có thể gây tác dụng ngược.
6. Người bị rối loạn tiêu hóa, đang tiêu chảy, đau bụng hoặc đầy hơi
Nhóm người này nên tránh sử dụng đinh lăng vì tính mát và hàm lượng saponin có thể khiến tình trạng khó chịu nặng hơn.
7. Người bị tiểu đường
Người bị tiểu đường cần đặc biệt thận trọng vì đinh lăng có thể làm giảm đường huyết, dễ gây bất lợi nếu dùng cùng thuốc điều trị.
8. Người huyết áp thấp
Người huyết áp thấp không nên tùy tiện uống đinh lăng do dược liệu này có thể làm hạ huyết áp đột ngột.
9. Người chuẩn bị phẫu thuật
Nếu chuẩn bị phẫu thuật, nên ngừng dùng đinh lăng ít nhất 2 tuần trước lịch mổ để tránh ảnh hưởng đến quá trình điều trị và hồi phục.
