Các chuyên gia thần kinh cho biết, tình trạng giảm khả năng tập trung, hay quên không phải là hiện tượng hiếm gặp mà thực chất là dấu hiệu cảnh báo não bộ đang bước vào giai đoạn lão hóa. Bác sĩ Vinit Banga, Trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Fortis Escorts (Ấn Độ), nhấn mạnh rằng chức năng nhận thức thường bắt đầu suy yếu dần sau độ tuổi 40.
Những biểu hiện phổ biến của lão hóa não
Theo bác sĩ Banga, các triệu chứng thường gặp bao gồm khả năng tập trung suy giảm, khó khăn trong việc ghi nhớ thông tin mới, giảm hiệu suất khi xử lý nhiều việc cùng lúc, tư duy chậm hơn và thường xuyên rơi vào trạng thái "sương mù não". Giai đoạn từ 45 đến 54 tuổi được xem là thời điểm then chốt đối với sức khỏe não bộ lâu dài, bởi đây là lúc các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn như tăng huyết áp, đường huyết không ổn định và viêm nhiễm âm thầm bắt đầu tác động lên não.
Tác động của lối sống đến sức khỏe não
Bác sĩ Banga cảnh báo: "Điều đáng lo ngại là những thay đổi này không xuất hiện ngay lập tức". Các bệnh lý liên quan đến lối sống như cao huyết áp, tiểu đường hay rối loạn cholesterol diễn tiến từ từ và gây ảnh hưởng trực tiếp đến não. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định đây vẫn là giai đoạn não bộ có khả năng đáp ứng tốt với những thay đổi tích cực trong lối sống. Trong đó, chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc làm chậm quá trình lão hóa não và giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như sa sút trí tuệ.
Ba nhóm thực phẩm vàng cho não trung niên
Theo báo Hindustan Times, bác sĩ Banga khuyến nghị người trung niên nên ưu tiên ba nhóm thực phẩm chính để hỗ trợ trí nhớ và chức năng nhận thức:
1. Rau củ và trái cây nhiều màu sắc
Các loại rau củ quả nhiều màu sắc chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp bảo vệ tế bào não khỏi tổn thương. Những lựa chọn được khuyến khích bao gồm bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn, bơ, cà rốt, cam, lựu và ớt chuông. Việc bổ sung đa dạng các loại rau củ và trái cây có thể làm chậm quá trình suy giảm nhận thức theo tuổi tác.
2. Ngũ cốc nguyên hạt
Yến mạch, gạo lứt và quinoa là những thực phẩm cung cấp năng lượng ổn định, tránh tình trạng tăng đường huyết đột ngột so với tinh bột tinh chế. Đường huyết thường xuyên tăng cao gây ảnh hưởng xấu đến mạch máu và chức năng não. Các loại tinh bột tinh chế như cơm trắng dễ làm mất cân bằng đường huyết hơn.
3. Thực phẩm giàu omega-3
Omega-3 hỗ trợ trí nhớ và khả năng học tập. Bác sĩ Banga khuyên nên bổ sung cá béo, hạt lanh, hạt chia và quả óc chó vào thực đơn hàng ngày.
Thực phẩm cần hạn chế
Bên cạnh những thực phẩm nên ăn, bác sĩ Banga cũng khuyến cáo hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống nhiều đường, tinh bột tinh chế và thịt đỏ. Những thực phẩm này có thể làm tăng viêm và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe đường ruột, từ đó tác động đến não thông qua trục ruột - não.
Lời khuyên bổ sung cho sức khỏe não
Ngoài chế độ ăn, một số thói quen khác cũng hỗ trợ não bộ khỏe mạnh. Bảy thực phẩm giàu sắt giúp bổ máu, tốt cho não, thay vì dùng viên uống bổ sung sắt, việc điều chỉnh chế độ ăn với các thực phẩm phù hợp là cách tự nhiên và bền vững hơn. Đối với người trung niên, bữa sáng quan trọng hơn thực phẩm chức năng; chỉ cần thêm trứng, sữa, kết hợp cá hoặc thịt nạc, giảm tinh bột đơn giản, cơ thể sẽ cải thiện rõ rệt. Tư thế ngủ nghiêng giúp dịch não lưu thông thuận lợi, hỗ trợ quá trình làm sạch não bộ.
