Trong các cuộc tranh luận về xe điện, lợi thế chi phí nhiên liệu luôn được nhắc đến đầu tiên. Không tốn xăng, nhiều trạm sạc, hòa vốn sau vài năm vận hành – đó là những số liệu quen thuộc trên các diễn đàn ô tô. Tuy nhiên, theo anh Tô Thế Tùng, giám đốc xưởng kỹ thuật Real Car chuyên sửa xe điện, hybrid và PHEV tại miền Bắc, lợi thế thực sự của xe điện nằm ở chi phí bảo dưỡng thấp hơn nhiều so với xe xăng.
Chi phí bảo dưỡng: Khoảng cách lớn hơn nhiều người nghĩ
Anh Tùng đưa ra phép so sánh trực tiếp từ thực tế tại xưởng Real Car. Một chiếc xe xăng đến mốc 30.000 km đã mất khoảng 5 triệu đồng cho bảo dưỡng cấp lớn. Đến 80.000 km, con số đó vượt 10 triệu. Từ 130.000 km trở đi, khi các hệ thống gầm bắt đầu đến kỳ thay thế, chi phí có thể lên đến vài chục triệu đồng.
Nhưng với xe điện và cùng quãng đường như vậy, chủ xe sẽ tốn bao nhiêu tiền tại xưởng bảo dưỡng? Anh Tùng cho biết: "Đi xe điện thì bình thường đi khoảng 4 vạn thì gần như chỉ mất có mấy trăm nghìn tiền bảo dưỡng kiểm tra thôi." Cứ cộng dồn qua nhiều năm và nhiều mốc bảo dưỡng, phần tiết kiệm từ bảo dưỡng và nhiên liệu sẽ tạo nên một khoản lớn, có khi còn đủ để mua một chiếc xe máy điện.
Con số thực tế từ một chiếc VF e34
Tại xưởng Real Car, một chiếc VF e34 mua mới từ đầu năm 2022 vừa vào sửa sau khi đồng hồ chạm mốc 280.000 km. Đây là lần đầu tiên xe cần sửa chữa lớn, kể cả má phanh cũng lần đầu tiên được thay. Tổng chi phí từ lúc mua mới đến lần sửa này chỉ khoảng 20 triệu đồng. Anh Tùng chia sẻ: "Chiếc đó đi 28 vạn tức là khoảng 280.000 km rồi. Từ lúc chủ xe nhận xe mới mua từ đầu năm 2022 cho đến lúc đến đây sửa, tổng chi phí có khoảng 20 triệu." Đối chiếu với xe xăng, khoảng 280.000 km sẽ trải qua ít nhất 6 đến 7 mốc bảo dưỡng lớn, chưa kể thay gầm, thay dầu định kỳ và các hạng mục phát sinh. Tổng chi phí sẽ cao hơn nhiều lần so với con số 20 triệu của chiếc VF e34.
Xe điện "già" không phải là "hố vôi"
Một nỗi lo phổ biến là xe điện khi nhiều tuổi sẽ trở thành gánh nặng chi phí. Anh Tùng phản bác nỗi lo này bằng dữ liệu từ chính xưởng mình. Xe điện và xe xăng đều phải thay gầm theo thời gian: rotule, cao su rotule, thước lái, lốp, má phanh, bi, trục láp trung gian,… nhưng điểm khác biệt nằm ở giá. Chi phí làm toàn bộ hệ thống gầm cho một chiếc VF5 ở mốc khoảng 210.000 km, bao gồm thay bi, thước lái và má phanh, chỉ chưa đến 10 triệu đồng.
Về động cơ, anh Tùng cũng trấn an: "Động cơ của xe điện thì về mặt cơ bản không phức tạp bằng động cơ xe xăng đâu." Tiếng hú xuất hiện ở xe VF e34 chỉ do bi rotor bên trong bị mòn, tháo ra thay là xong. Sau khi thay, công suất động cơ giữ nguyên hoàn toàn, không suy giảm.
Độ bền thực tế: Xe điện đang dẫn điểm
Dựa trên thực tế sửa chữa tại xưởng, anh Tùng đưa ra góc nhìn chuyên gia về độ bền giữa các loại xe. Khi xét về số km và thời gian vận hành thực tế, anh khẳng định độ bền của xe điện cao hơn xe hybrid. "Nếu xét về số km, về thời gian vận hành thực của xe, thì đương nhiên độ bền của xe điện cao hơn độ bền của xe hybrid," anh Tùng nhận định. "Vì xe hybrid là động cơ xăng và còn liên quan đến cả bộ chuyển đổi điện, nên sẽ có nhiều chi tiết liên quan đến hệ thống điện và phức tạp hơn khá nhiều."
Đối với dòng PHEV, xe có cả động cơ xăng và điện riêng biệt, hoạt động chủ yếu bằng xăng và chỉ chạy điện ở giới hạn tốc độ khoảng 100 km/h, sau đó sẽ chuyển hoàn toàn sang xăng khi hết điện. Tuy nhiên, anh cũng thừa nhận việc so sánh độ bền tuyệt đối giữa hai dòng xe này vào thời điểm hiện tại vẫn còn khó khăn do thiếu dữ liệu đồng bộ. Có những chiếc xe điện chạy hàng chục vạn km vẫn chưa hề hỏng hóc, trong khi có những xe hybrid phải sau hơn 10 năm sử dụng mới phát sinh lỗi dù mới chỉ đi được khoảng 20 vạn km.
Kết luận
Lợi thế của xe điện không dừng lại ở trạm sạc. Nó kéo dài đến từng đợt vào xưởng, từng mốc bảo dưỡng, từng lần thay phụ tùng. Khi nhìn tổng thể chi phí vận hành theo vòng đời xe, khoảng cách giữa xe điện và xe xăng lớn hơn nhiều so với những gì bảng so sánh nhiên liệu thường thể hiện. Con số 20 triệu đồng cho 280.000 km của một chiếc VF e34 không phải quảng cáo. Đó là hóa đơn thực tế từ một xưởng sửa chữa thực tế, con số ấn tượng hẳn sẽ khiến những người tiêu dùng chuẩn bị sắm "xế hộp" cân nhắc lựa chọn của mình.
