Phụ nữ có thể mang thai từ khi bắt đầu có kinh nguyệt cho đến trước mãn kinh, nhưng các chuyên gia cho biết không phải giai đoạn nào cũng có cơ hội sinh sản như nhau. Tuổi tác ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai cũng như nguy cơ gặp biến chứng trong thai kỳ. Bác sĩ sản phụ khoa Jacqueline Zuponcic, thuộc Cleveland Clinic (Mỹ), cho biết thời điểm phù hợp để có con còn phụ thuộc vào sức khỏe, điều kiện tài chính, công việc và kế hoạch của mỗi gia đình.
Vì sao khả năng sinh sản thay đổi theo tuổi?
Phụ nữ sinh ra đã có sẵn toàn bộ số lượng trứng sẽ sử dụng trong suốt cuộc đời sinh sản. Khi mới chào đời, buồng trứng chứa khoảng 1 triệu trứng. Đến tuổi dậy thì, con số này giảm còn khoảng 300.000 và tiếp tục suy giảm theo thời gian cho đến khi mãn kinh. Không chỉ số lượng, chất lượng trứng cũng giảm dần theo tuổi.
Theo bác sĩ Zuponcic, khi phụ nữ bước sang tuổi 35 hoặc 40, những quả trứng đã tồn tại trong buồng trứng hàng chục năm nên khó duy trì chất lượng như khi còn trẻ. "Bộ máy vi thể bên trong buồng trứng chịu trách nhiệm phân chia vật chất di truyền của trứng hoạt động kém hiệu quả hơn theo tuổi. Điều này làm tăng nguy cơ tạo ra những trứng có bất thường về nhiễm sắc thể, từ đó tăng khả năng sảy thai hoặc sinh con mắc rối loạn di truyền", bác sĩ Zuponcic giải thích.
Sau 35 tuổi có khó mang thai hơn?
Theo Cleveland Clinic, khả năng sinh sản bắt đầu giảm từ khoảng 30 tuổi và giảm nhanh hơn sau 35 tuổi. Tuy nhiên, bác sĩ Zuponcic nhấn mạnh 35 tuổi không phải là một "ranh giới" tuyệt đối. "Nhiều người cho rằng bước sang tuổi 35 là gần như không thể mang thai, nhưng điều đó không đúng. Không có điều gì đặc biệt xảy ra đúng vào sinh nhật lần thứ 35. Tuy nhiên, nguy cơ thai kỳ sẽ tăng dần theo tuổi và việc thụ thai cũng trở nên khó khăn hơn", chuyên gia này cho hay.
Mang thai sau 35 tuổi làm tăng nguy cơ xảy ra một số biến chứng đối với cả mẹ và thai nhi. Đối với người mẹ, nguy cơ có thể bao gồm: đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp và sảy thai. Trong khi đó, thai nhi có nguy cơ cao hơn đối với: dị tật bẩm sinh, các rối loạn di truyền như hội chứng Down, sinh nhẹ cân, sinh non và phải điều trị tại khoa hồi sức sơ sinh.
Khi nào nên gặp bác sĩ nếu có kế hoạch sinh con?
Các chuyên gia khuyến cáo những người có ý định mang thai nên trao đổi với bác sĩ ngay từ khi bắt đầu lên kế hoạch, đặc biệt nếu mắc các bệnh lý mạn tính hoặc có tiền sử ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Bác sĩ có thể đánh giá các yếu tố nguy cơ, tư vấn về sức khỏe sinh sản và chỉ định các xét nghiệm cần thiết nếu phù hợp.
Đối với những người chưa có kế hoạch sinh con ngay nhưng lo ngại về khả năng sinh sản trong tương lai, bác sĩ cũng có thể tư vấn các lựa chọn như bảo tồn khả năng sinh sản. Tuy nhiên, đông lạnh trứng không được khuyến cáo chỉ vì yếu tố tuổi tác, mà thường dành cho những trường hợp có nguy cơ tổn thương buồng trứng do hóa trị hoặc các bệnh lý đặc biệt khác.
Không có 'độ tuổi hoàn hảo' cho tất cả phụ nữ
Theo bác sĩ Jacqueline Zuponcic, xét về mặt sinh học, cuối tuổi thiếu niên đến cuối tuổi 20 là giai đoạn khả năng sinh sản cao nhất vì số lượng và chất lượng trứng đều ở mức tối ưu. Tuy nhiên, quyết định sinh con không chỉ dựa vào tuổi tác. Sức khỏe thể chất, tinh thần, sự ổn định tài chính, mối quan hệ gia đình và mong muốn cá nhân đều là những yếu tố quan trọng. Vì vậy, không có một "độ tuổi hoàn hảo" áp dụng cho tất cả phụ nữ; điều quan trọng là lựa chọn thời điểm phù hợp nhất với hoàn cảnh và được chuẩn bị đầy đủ về sức khỏe cũng như kế hoạch mang thai.
