Chỉnh hướng gió điều hòa đúng cách: Mát đều, tiết kiệm điện và bảo vệ sức khỏe
Nhiều người có thói quen khi bật điều hòa là ngay lập tức chỉnh cánh gió chúc thẳng xuống dưới, với suy nghĩ rằng hơi lạnh phải "đập" trực tiếp vào người thì phòng mới mát nhanh chóng. Tuy nhiên, theo hướng dẫn từ các nhà sản xuất hàng đầu, cách làm mát hiệu quả và khoa học lại thường đi theo hướng ngược lại hoàn toàn.
Hướng gió ngang hoặc hơi hướng lên trên: Lựa chọn tối ưu cho chế độ làm mát
Theo Daikin, khi điều hòa hoạt động ở chế độ làm mát, luồng gió lạnh nên được thổi ngang theo trần nhà hoặc hơi hướng lên trên, thay vì chĩa thẳng xuống sàn. Lý do là không khí lạnh có trọng lượng nặng hơn, tự nhiên có xu hướng hạ xuống phía dưới; khi luồng gió đi ngang dọc trần, hơi mát sẽ từ từ lan tỏa rồi rơi xuống một cách đồng đều, giúp nhiệt độ trong toàn bộ căn phòng được phân bố đều hơn.
Fujitsu General cũng đưa ra khuyến nghị tương tự trong tài liệu vận hành sản phẩm: đối với chế độ làm mát, nên sử dụng hướng gió ngang, còn chế độ sưởi ấm mới nên để gió thổi xuống dưới. Hãng này cho biết cách chỉnh này giúp khí lạnh không thổi trực tiếp vào người sử dụng trong phòng, nhờ đó tạo cảm giác dễ chịu và thoải mái hơn trong suốt quá trình vận hành.
Giải thích hiện tượng "lạnh buốt ở một chỗ nhưng chỗ khác vẫn oi"
Điều này cũng lý giải vì sao nhiều căn phòng thường xuất hiện cảm giác "lạnh buốt ở một góc nhưng các khu vực khác vẫn oi bức". Nếu cánh gió được chỉnh chúc thẳng xuống ngay từ đầu, luồng lạnh dễ dàng tập trung vào một vùng nhỏ hẹp, trong khi phần không khí phía trên vẫn chưa được phân bố đều. Ngược lại, việc để gió chạy ngang hoặc hơi hất lên trên thường giúp căn phòng mát mẻ đồng đều hơn, giảm thiểu đáng kể tình trạng chỗ quá lạnh, chỗ vẫn hầm nóng.
Trong thực tế, cảm giác "gió lạnh thổi trúng người" rất dễ khiến nhiều người lầm tưởng rằng phòng đang mát lên nhanh hơn. Tuy nhiên, Bộ Năng lượng Mỹ lưu ý rằng hiệu quả làm mát thực sự không chỉ nằm ở cảm giác tức thời, mà còn ở việc không khí được phân bổ ra sao trong toàn bộ không gian. Với các loại điều hòa phòng, cơ quan này khuyên người dùng nên đặt nhiệt độ ở mức cao nhất mà vẫn cảm thấy thoải mái, thay vì làm lạnh quá mức cần thiết.
Không nên hạ nhiệt độ quá thấp ngay từ đầu
Một sai lầm rất phổ biến khác là ngay khi bật máy, nhiều người đã kéo nhiệt độ xuống thật thấp với hy vọng phòng sẽ lạnh nhanh hơn. Bộ Năng lượng Mỹ nhấn mạnh rằng việc đặt thermostat thấp hơn mức cần thiết không làm cho phòng mát nhanh hơn, mà chỉ gây lãng phí điện năng và dễ dẫn tới tình trạng làm lạnh quá mức.
Thay vì vậy, người dùng có thể để máy ở chế độ làm mát riêng biệt, chỉnh cánh gió ngang hoặc hơi hướng lên trên, rồi kết hợp với tốc độ quạt hợp lý. ENERGY STAR khuyến nghị nên sử dụng chế độ quạt tự động hoặc chỉnh quạt ở mức thấp nhất nhưng vẫn đủ để khí mát lan tỏa ra khắp phòng. Cách này vừa giúp luồng lạnh phân bổ đều đặn, vừa tránh cảm giác gió tạt quá mạnh vào cơ thể.
Các mẹo bổ sung để tăng hiệu quả và tiết kiệm điện
Vào những ngày oi bức nhưng độ ẩm cao, cảm giác khó chịu đôi khi không chỉ đến từ nhiệt độ mà còn từ hơi ẩm trong phòng. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết để một căn phòng thật sự dễ chịu trong khí hậu nóng ẩm, điều hòa phải hạ được cả nhiệt độ lẫn độ ẩm; nếu khả năng hút ẩm không tốt, phòng vẫn có thể bí bách và dính dù đã đạt được nhiệt độ mát mẻ. Đây cũng là lý do người dùng không nên chỉ nhìn vào con số nhiệt độ, mà cần chú ý cả cách máy vận hành và phân phối gió.
Một mẹo khác để giảm tiền điện là sử dụng thêm quạt trần hoặc quạt tuần hoàn. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, quạt trần có thể cho phép tăng nhiệt độ cài đặt lên khoảng 4°F mà vẫn giữ được cảm giác dễ chịu. Nói cách khác, khi luồng khí trong phòng được lưu thông tốt hơn, người dùng không nhất thiết phải ép điều hòa chạy ở mức quá lạnh.
Bên cạnh đó, việc vệ sinh lưới lọc cũng rất quan trọng. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến nghị nếu không chắc chắn về chu kỳ bảo dưỡng, người dùng nên làm sạch hoặc thay lọc sau mỗi một đến hai tháng trong mùa làm mát; nếu máy hoạt động thường xuyên, môi trường nhiều bụi bẩn hoặc nhà có thú nuôi, tần suất kiểm tra cần được thực hiện dày đặc hơn. Một chiếc điều hòa có lọc bẩn sẽ khó có thể làm mát hiệu quả, dù cánh gió có được chỉnh đúng hướng.
Kết luận: Công thức đơn giản cho một không gian mát mẻ và tiết kiệm
Từ những hướng dẫn trên, có thể rút ra một công thức khá đơn giản: muốn phòng mát đều, dễ chịu và đỡ tốn điện, hãy để cánh gió ngang hoặc hơi hất lên trên, tránh thổi lạnh trực diện vào người, không hạ nhiệt độ quá thấp ngay từ đầu và giữ máy sạch sẽ, thông thoáng. Chỉ một thay đổi nhỏ ở hướng gió cũng có thể khiến cảm giác trong phòng khác đi đáng kể giữa những ngày nắng nóng oi bức.
