Nhiều gia đình có thói quen đóng kín cửa, bật quạt ở mức cao nhất khi vào phòng nắng nóng. Tuy nhiên, cách này không làm mát mà còn khiến phòng trở nên bí bách, oi nóng hơn. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (US EPA), quạt điện di động không làm lạnh không khí, chỉ tạo luồng gió giúp cơ thể mát hơn nhờ bay hơi mồ hôi. EPA khuyến cáo không dùng quạt trong phòng kín khi nắng nóng cực đoan; thay vào đó, nên đặt quạt để đẩy khí nóng ra ngoài hoặc hút khí mát vào.
Sai lầm khiến càng bật quạt, phòng càng oi
Nếu phòng hấp nhiệt, cửa đóng kín, rèm không che nắng, không khí không lưu thông, quạt chỉ đảo khối khí nóng sẵn có. Người ngồi trong phòng vẫn thấy gió, nhưng đó là luồng khí nóng. Bộ Năng lượng Mỹ (US Department of Energy) nhấn mạnh quạt tạo hiệu ứng gió giúp dễ chịu, không làm mát phòng như điều hòa. Bật quạt hàng giờ trong phòng kín không giảm nhiệt độ phòng đáng kể. Một sai lầm khác là đặt quạt sát tường, tủ, góc phòng hoặc nơi có vật cản, khiến khí nóng khó thoát, giảm hiệu quả làm mát.
Mở cửa sai thời điểm phản tác dụng
Nhiều người mở cửa khi bật quạt để thoáng, nhưng nếu ngoài trời nóng hơn trong nhà, hơi nóng tràn vào, quạt thổi khí nóng khắp phòng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị ban ngày đóng cửa sổ, che rèm chặn nắng; ban đêm khi nhiệt độ ngoài thấp hơn, mở cửa để tận dụng không khí mát. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng khuyến cáo tương tự. Như vậy, bật quạt hiệu quả không đồng nghĩa mở cửa mọi lúc; mở cửa giữa trưa nắng khiến phòng càng oi.
Bật quạt thế nào để nhà mát hơn?
Nguyên tắc quan trọng là tạo đường lưu thông không khí. Khi ngoài trời mát hơn, đặt quạt gần cửa sổ, cửa ra vào để đẩy khí nóng ra ngoài. Nếu nhà có hai cửa đối diện, tạo luồng gió chéo: một phía đón khí mát, một phía đẩy khí nóng ra. Không nhất thiết bật số lớn nhất; gió nhẹ đến trung bình kết hợp chế độ xoay giúp không khí phân tán đều, dễ chịu hơn. Kết hợp quạt với điều hòa giúp luồng khí lạnh lan tỏa đều, theo EVN. EVN khuyến nghị nhiệt độ điều hòa hợp lý mùa hè là 26–28°C để thoải mái và tiết kiệm điện. WHO cũng khuyến nghị đặt điều hòa khoảng 27°C và bật thêm quạt. Trong nhiệt độ quá cao, không nên coi quạt là giải pháp duy nhất; cần kết hợp che nắng, hạn chế thiết bị tỏa nhiệt, uống đủ nước, lau người bằng nước mát hoặc di chuyển tới nơi mát hơn.
