Bằng lái ô tô 'ngủ đông' trong ví: Nỗi lo của giới trẻ khi học sớm nhưng không có xe
Trong xã hội hiện đại, việc sở hữu bằng lái ô tô được nhiều người trẻ xem như một kỹ năng cần thiết. Tuy nhiên, không ít trường hợp sau khi tốn hàng chục triệu đồng học và thi đậu, tấm bằng lại chỉ nằm im trong ví nhiều năm liền mà chưa từng được sử dụng thực tế.
Thực trạng bằng lái 'ngủ quên'
Nguyễn Hoàng Phương (27 tuổi, nhân viên tại Trung tâm thương mại Aeon Mall Bình Dương Canary) chia sẻ: "Tôi có bằng lái ô tô từ năm 2023, nhưng thực tế chưa từng cầm vô lăng ngoài giờ học. Bằng cứ nằm đó mà không biết khi nào mới dùng đến."
Tương tự, anh Đỗ Nguyễn Hoàng Lâm (31 tuổi, làm việc tại quận Thủ Đức, TP.HCM) cho biết đã có bằng lái cách đây 4 năm. "Bằng lái nằm im trong ví, thậm chí tôi còn quên mất thời hạn sử dụng đến khi nào. Học xong rồi để đó, cảm giác như lãng phí", anh Lâm tâm sự.
Những câu chuyện như của anh Lâm và chị Phương không phải hiếm gặp. Nhiều người trẻ quyết định học bằng lái ô tô vì những lý do như: sợ học phí tăng cao theo thời gian, lo ngại quy định sát hạch ngày càng khắt khe hơn, hoặc đơn giản là không muốn trở thành người duy nhất trong nhóm bạn chưa có bằng.
Lý do học sớm và hệ lụy
Hoàng Văn Hưởng (28 tuổi, quận Thủ Đức, TP.HCM) thừa nhận: "Thực ra tôi chưa từng nghĩ tới chuyện mua xe. Nhưng bạn bè xung quanh ai cũng học, nên mình thấy nếu không học thì giống như thiếu một kỹ năng gì đó. Đó là lý do tôi quyết định học trước cho chắc."
Anh Đỗ Nguyễn Hoàng Lâm kể lại: "Thời điểm tôi học lái ô tô có mức học phí 12 triệu đồng. Lúc đó ai cũng bảo nên học liền, sau này luật đổi sẽ khó và tốn hơn. Tôi nghĩ học sớm coi như đầu tư cho tương lai."
Tuy nhiên, sau khi có bằng, nhiều người trẻ phải đối mặt với thực tế: giá ô tô tăng cao, chi phí "nuôi" xe đắt đỏ, thu nhập chưa ổn định khiến việc sở hữu xe trở nên xa vời.
Anh Huỳnh Văn Tiến (32 tuổi, TP.HCM) đã có bằng lái từ năm 2021 nhưng đến nay vẫn đi làm bằng xe máy. "Lương tháng hơn 15 triệu đồng, trừ tiền thuê nhà, sinh hoạt là hết. Mua xe là chuyện quá xa vời", anh Tiến cho hay. Điều anh lo lắng nhất không phải chưa có xe, mà là tay lái ngày càng "nguội". "Nhiều lúc nghĩ, nếu mai mốt mua xe thật thì chắc phải học lại từ đầu".
Nguyễn Thế Hoan (27 tuổi, TP.HCM) thừa nhận bản thân rơi vào tình trạng có bằng lái ô tô nhưng thiếu tự tin cầm lái do kỹ năng không được rèn luyện thường xuyên. "Điều này khiến bằng lái trở thành một 'tấm giấy chứng nhận' hơn là năng lực thực hành", Hoan chia sẻ.
Góc nhìn từ chuyên gia
Ông Lê Minh Ấn, giáo viên tại Trung tâm đào tạo lái xe Miền Nam, nhận định: "Học lái khi còn trẻ giúp tiếp thu kỹ năng nhanh hơn, phản xạ tốt hơn. Vấn đề không nằm ở việc có xe ngay hay không, mà là người học có kế hoạch duy trì kỹ năng hay không."
Theo ông Ấn, nếu học xong rồi bỏ hoàn toàn, không lái lại trong nhiều năm thì đúng là lãng phí. Nhưng nếu vẫn chủ động luyện tập định kỳ, mượn xe người thân, hoặc thuê xe tập lái, thì bằng lái sẽ phát huy giá trị khi cần.
Ông Ấn đưa ra khuyến nghị:
- Người trẻ cần tính toán kỹ trước khi quyết định học bằng lái ô tô, xác định mốc thời gian dự kiến mua xe.
- Nếu dự kiến 5-7 năm nữa mới có xe, nên cân nhắc việc học quá sớm hoặc chuẩn bị kế hoạch rèn luyện kỹ năng sau khi có bằng.
- Trong quá trình học, nên tập trung học kỹ, học chắc, tránh tâm lý "chỉ cần đậu".
- Sau khi có bằng, nên duy trì thói quen lái xe định kỳ, mượn xe người thân, thuê xe tự lái ngắn ngày, hoặc tham gia các khóa bổ túc tay lái.
Ông Ấn nhấn mạnh: "Vấn đề nằm ở chỗ, người trẻ cần hiểu rõ mình học để làm gì, và sẵn sàng đầu tư thêm thời gian, công sức để biến tấm bằng thành năng lực thực sự, thay vì để nó nằm yên trong ví."
Học sớm - đầu tư hay lãng phí?
Anh Đỗ Doãn Trường (34 tuổi, TP.HCM) cho rằng không nên vội vàng kết luận học sớm là chạy theo đám đông. "Tôi học bằng lái và thi sát hạch đậu. Hơn 2 năm sau tôi mới mua xe. Nhờ học sớm nên khi có xe tôi không bị bỡ ngỡ. Quan trọng là trong thời gian đó, tôi vẫn lái xe công ty, xe người thân khi có dịp", anh Trường chia sẻ.
Theo anh Trường, học bằng lái sớm chỉ phát huy hiệu quả nếu người học chủ động luyện lái, giữ kỹ năng lái xe. Nếu xem bằng lái như một khoản đầu tư, thì cần kế hoạch bảo dưỡng kỹ năng, giống như bảo dưỡng một tài sản.
Học lái là lựa chọn hợp lý khi:
- Có kế hoạch mua xe trong tương lai gần hoặc trung hạn
- Có điều kiện duy trì việc lái xe sau khi có bằng
- Xem đây là kỹ năng dài hạn, không phải trào lưu nhất thời
Việc sở hữu bằng lái ô tô từ sớm có thể là một khoản đầu tư thông minh nếu được lên kế hoạch cẩn thận, nhưng cũng có thể trở thành gánh nặng tài chính và tâm lý nếu chỉ học theo phong trào mà không có định hướng rõ ràng. Quan trọng nhất vẫn là ý thức duy trì và phát triển kỹ năng thực tế, biến tấm bằng thành công cụ hữu ích thay vì vật trang trí trong ví.
