Bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Vũ Bảo, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết việc chọn nệm và tư thế ngủ phù hợp giúp giảm áp lực lên cột sống, hạn chế đau lưng ở người cao tuổi. Không chỉ tư thế sinh hoạt và làm việc, mà độ cứng - mềm của nệm cùng tư thế nằm lúc ngủ cũng có thể tác động tới cột sống, nhất là ở người cao tuổi vốn có bệnh lý liên quan.
Nên ngủ nệm cứng hay nệm mềm?
Theo bác sĩ Lê Vũ Bảo, người lớn tuổi không nên nằm nệm quá mềm hoặc quá cứng. Nệm quá mềm có thể khiến cột sống bị cong, vẹo khi nằm, từ đó có thể làm đau lưng nhiều hơn hoặc khiến các triệu chứng của bệnh lý cột sống trở nên rõ hơn. Ngược lại, nệm quá cứng có thể tạo áp lực lên các điểm tỳ đè, khiến người nằm dễ phải thay đổi tư thế do khó chịu.
Để lựa chọn nệm thích hợp, bác sĩ gợi ý cách kiểm tra đơn giản: dùng tay ấn thử bề mặt nệm, nệm phù hợp sẽ có độ lún vừa phải. Khi nằm ngửa, luồn tay vào phần lõm của lưng dưới; nếu khe hở quá lớn, nệm có thể quá cứng; nếu không thể đưa tay vào, nệm có thể quá mềm. Khi bàn tay vừa vặn chạm nhẹ vào vùng lưng, nệm được xem là phù hợp. Ngoài ra, độ cứng của nệm cũng nên được chọn dựa trên cân nặng và tư thế nằm thường xuyên của mỗi người.
Tư thế nằm nào giúp bảo vệ cột sống, giảm đau lưng?
Bác sĩ Vũ Bảo cho biết đối với người trung niên và cao tuổi, tư thế nằm giúp bảo vệ cột sống là nằm ngửa và kê thêm một gối nhỏ dưới hõm 2 khớp gối. Cách nằm này giúp phân bố trọng lượng cơ thể đều hơn; giữ đầu, cổ và lưng thẳng, giúp duy trì đường cong sinh lý của cột sống, giảm áp lực lên các thân sống và đĩa đệm, đồng thời giúp cột sống được thư giãn và thả lỏng.
Tuy nhiên, theo bác sĩ, không nên duy trì một tư thế nằm quá lâu. Việc thường xuyên thay đổi tư thế, như xoay trở hoặc nằm nghiêng, giúp giảm nguy cơ loét tì đè, các vấn đề về hô hấp và huyết khối tĩnh mạch. Khi nằm bất động trong thời gian dài (trên 2 tiếng), trọng lượng cơ thể tạo áp lực lên các vị trí xương nhô như vai và vùng cùng cụt, chèn ép các mạch máu nhỏ, làm giảm tưới máu kéo dài và có thể dẫn đến loét tì đè. Nằm một chỗ quá lâu khiến lồng ngực khó giãn nở, cơ hoành bị hạn chế vận động, hơi thở trở nên nông, đờm dãi dễ ứ đọng, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý hô hấp. Việc nằm lâu và ít vận động các cơ ở chi dưới cũng làm giảm lưu thông máu tĩnh mạch, tạo điều kiện hình thành huyết khối tĩnh mạch chi dưới.
Nếu đau lưng kéo dài hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường liên quan đến cột sống, người bệnh nên đi khám để được đánh giá và tư vấn phù hợp.
