Một cô bé 12 tuổi ở Trùng Khánh, Trung Quốc, suýt mất mạng vì chứng rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng, khiến máu trở nên trắng đục và đặc quánh như mỡ lợn. Sự việc là hồi chuông cảnh tỉnh cho các bậc phụ huynh về chế độ ăn uống của con trẻ.
Diễn biến bệnh tình nguy kịch
Xiuxiu vốn là một cô bé hoạt bát, vui vẻ, ăn uống ngon miệng nên được gia đình và mọi người xung quanh hết mực cưng chiều. Thế nhưng, tai họa bất ngờ ập đến khi em đột nhiên đau bụng dữ dội và nôn mửa liên tục. Ban đầu, cha mẹ nghĩ rằng cô bé bị đầy bụng hoặc ăn phải thực phẩm không tươi, nhưng tình trạng nhanh chóng chuyển biến xấu, Xiuxiu rơi vào hôn mê sâu và phải đưa đi cấp cứu.
Tại Bệnh viện Nhi đồng trực thuộc Đại học Y khoa Trùng Khánh, các bác sĩ phải đối mặt với một ca cấp cứu nghẹt thở để giành lại sự sống cho bệnh nhi. Khi nhập viện, các chỉ số sinh tồn của Xiuxiu đã ở mức báo động với triệu chứng huyết áp thấp, khó thở và sốc nặng. Quá trình thăm khám cho thấy cơ thể em bị tổn thương gan và thận, kèm theo một lượng lớn dịch tích tụ trong khoang bụng và màng phổi.
Kịch tính nhất là khi lấy máu xét nghiệm, các nhân viên y tế bàng hoàng trước mẫu máu trắng đục lạ thường, nhớt như mỡ lợn. Bác sĩ Dai Xiaoke, Phó trưởng khoa Phẫu thuật Gan mật, cho biết do lượng mỡ máu quá cao, máu của Xiuxiu chỉ sau vài phút để yên đã đặc quánh, chuyển sang màu trắng và đông lại như mỡ lợn. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ triglyceride trong máu vượt xa ngưỡng an toàn, còn lượng đường huyết và lipid máu cao hơn 13 lần so với bình thường. Bác sĩ chẩn đoán em bị viêm tụy hoại tử nặng và nhiễm toan ceton do tiểu đường cấp tính, một tình trạng nguy kịch có tỷ lệ tử vong lên tới 50%.
Ca đại phẫu kéo dài 6 giờ
Đối mặt với án tử cận kề, đội ngũ y bác sĩ quyết định thực hiện một cuộc chiến tổng lực. Suốt hơn 20 ngày đầu, Xiuxiu phải nằm tại khoa Hồi sức tích cực (ICU) để lọc máu liên tục nhằm tẩy sạch dòng máu trắng đục, kết hợp mở khí quản và nuôi dưỡng qua đường ruột non. Tuy nhiên, tuyến tụy của em đã bị chính các enzyme tiêu hóa tự phá hủy, tạo ra những ổ nhiễm trùng và mô hoại tử đen đặc mà bác sĩ ví như một "vũng bùn" trong ổ bụng.
Để cứu mạng cô bé, một ca đại phẫu kéo dài suốt 6 giờ đồng hồ đã được triển khai dưới sự chỉ đạo của Trưởng khoa Phẫu thuật Gan mật Zhang Mingman. Dưới ánh đèn phẫu thuật, các bác sĩ phải tỉ mỉ bóc tách từng milimet mô hoại tử. Đây là một thử thách cực hạn vì tuyến tụy bị viêm nặng rất khó phân biệt với các mô lành, lại nằm giữa mạng lưới mạch máu và dây thần kinh chằng chịt. Chỉ cần một sai sót nhỏ dẫn đến rò tụy hoặc chảy máu ồ ạt, bệnh nhi sẽ tử vong ngay trên bàn mổ.
May mắn thay, sau 60 ngày giành giật sự sống, Xiuxiu đã hồi phục thần kỳ và được xuất viện.
Cảnh báo 5 kiểu ăn uống "tàn phá" tuyến tụy
Từ ca bệnh của Xiuxiu, bác sĩ Zhang Mingman một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của kiểm soát chế độ ăn uống đối với bệnh lý viêm tụy cấp và tiểu đường. Ông thẳng thắn phê bình cha mẹ cô bé vì đã chiều con không đúng cách, thành ra hại con. Bởi căn bệnh của Xiuxiu đến từ những kiểu ăn uống "đầu độc" tuyến tụy và cơ thể, nhưng cha mẹ lại cho rằng con còn đang phát triển, muốn con ăn uống thả phanh. Cô bé nạp quá nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến, đường và lúc nào cũng ăn no quá mức, ăn nhiều bữa một ngày, ăn thêm cả bữa khuya.
Những kiểu ăn uống sai lầm của Xiuxiu cũng phổ biến với rất nhiều người, nhất là người trẻ:
- Nghiện đồ ăn nhanh và thực phẩm chiên rán: Gà rán, khoai tây chiên chứa lượng chất béo bão hòa cực lớn, làm tăng lipid máu đột ngột, gây tắc nghẽn các vi mạch tại tuyến tụy.
- Lạm dụng trà sữa và đồ uống nhiều đường: Lượng đường tinh luyện khổng lồ trong trà sữa là nguyên nhân chính dẫn đến rối loạn chuyển hóa và nhiễm toan ceton như trường hợp của Xiuxiu.
- Chế độ ăn quá nhiều thịt, thiếu rau xanh: Việc mất cân bằng dinh dưỡng, nạp quá nhiều đạm và chất béo mà thiếu chất xơ khiến hệ tiêu hóa bị "quá tải", thúc đẩy các enzyme tuyến tụy tự phá hủy chính nó.
- Thói quen ăn quá no, ăn thỏa thích: Việc để trẻ ăn uống "thả cửa" theo sở thích khiến tuyến tụy phải làm việc quá công suất để tiết enzyme tiêu hóa, dễ dẫn đến viêm cấp tính.
- Tiêu thụ quá nhiều mỡ động vật: Việc dung nạp quá mức các món ăn nhiều dầu mỡ (như mỡ lợn, phủ tạng) khiến lượng lipid máu tích tụ, hình thành dòng máu trắng đục gây nguy hiểm cho tính mạng.
Trường hợp của Xiuxiu được gia đình đồng ý chia sẻ như một lời cảnh báo về căn bệnh viêm tụy cấp vốn đang trẻ hóa và trách nhiệm của phụ huynh trong chế độ ăn uống hàng ngày của con. Thông qua câu chuyện, bác sĩ Zhang Mingman nhắc nhở hãy chú ý hơn tới các dấu hiệu của viêm tụy cấp, bởi chúng rất dễ nhầm lẫn với bệnh vặt nhưng chuyển biến xấu rất nhanh. Nếu xuất hiện các triệu chứng như: đau bụng dữ dội, nôn mửa liên tục, chướng bụng, sốt, da xanh tái, vã mồ hôi, khó thở - đặc biệt là sau khi ăn thì cần đến bệnh viện ngay lập tức.
