Không ít người sẵn sàng chi tiền triệu cho thực phẩm chức năng, sữa hay các sản phẩm “bổ dạ dày” nhưng lại vô tình bỏ qua những loại rau củ quen thuộc giá chỉ vài chục nghìn đồng mỗi cân. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, 6 loại rau củ bình dân dưới đây chứa chất xơ, vitamin, chất chống oxy hóa và hợp chất sinh học có lợi, góp phần bảo vệ niêm mạc dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ mắc một số bệnh đường tiêu hóa khi được đưa vào chế độ ăn hợp lý.
Vì sao dạ dày cần được bảo vệ mỗi ngày?
Dạ dày là cơ quan làm việc gần như suốt cả ngày. Thức khuya, bỏ bữa, ăn quá nhanh, thường xuyên dùng rượu bia, đồ cay nóng hay căng thẳng kéo dài đều có thể khiến lớp niêm mạc dạ dày bị tổn thương theo thời gian. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu rau củ cũng góp phần giúp hệ tiêu hóa hoạt động khỏe mạnh hơn. Dưới đây là những loại rau củ dễ mua ở bất kỳ khu chợ nào nhưng lại được đánh giá cao về lợi ích đối với dạ dày.
Khoai lang – Loại củ “êm ái” cho đường ruột
Không phải ngẫu nhiên mà khoai lang luôn nằm trong danh sách thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa. Khoai lang chứa nhiều chất xơ, đặc biệt là tinh bột kháng – loại carbohydrate không bị tiêu hóa hoàn toàn ở ruột non, trở thành nguồn thức ăn cho lợi khuẩn đường ruột. Nhờ đó, khoai lang cải thiện nhu động ruột, hạn chế táo bón và giảm áp lực lên hệ tiêu hóa. Ngoài ra, khoai lang giàu beta-carotene, vitamin C, kali cùng nhiều chất chống oxy hóa giúp hỗ trợ bảo vệ niêm mạc tiêu hóa.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý không nên ăn khoai lang khi bụng quá đói vì có thể làm tăng tiết dịch vị, gây cồn cào ở những người có bệnh lý dạ dày.
Bắp cải – “Người bạn” quen thuộc của người đau dạ dày
Bắp cải từ lâu được nhiều nghiên cứu quan tâm vì chứa lượng lớn vitamin C, folate, kali và các hợp chất chống oxy hóa. Đặc biệt, một số nghiên cứu ghi nhận nước ép bắp cải có thể hỗ trợ quá trình phục hồi niêm mạc dạ dày trong một số trường hợp, nhờ hàm lượng vitamin U (S-methylmethionine) cùng các hoạt chất chống oxy hóa. Các nghiên cứu cũ hồi giữa thế kỷ trước từng ghi nhận thời gian phục hồi vết loét dạ dày có thể rút ngắn khi kết hợp nước ép bắp cải trong chế độ ăn, tuy nhiên vẫn cần thêm bằng chứng hiện đại để khẳng định hiệu quả điều trị.
Bắp cải cũng là nguồn chất xơ tốt, góp phần duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh. Để giữ được nhiều dưỡng chất, nên ưu tiên luộc, hấp hoặc xào nhanh thay vì chiên nhiều dầu mỡ.
Bí đỏ – Món ăn mềm, dễ tiêu cho người nhạy cảm tiêu hóa
Bí đỏ có vị ngọt tự nhiên, mềm, dễ tiêu hóa nên thường được khuyến khích trong khẩu phần của người lớn tuổi hoặc người đang gặp vấn đề về tiêu hóa. Loại quả này chứa pectin – một dạng chất xơ hòa tan có khả năng làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn, đồng thời hỗ trợ bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa.
Ngoài ra, beta-carotene, vitamin A, vitamin C và kali trong bí đỏ cũng góp phần giảm stress oxy hóa và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Những món như cháo bí đỏ, súp bí đỏ hay bí đỏ hấp thường phù hợp hơn so với các món chiên rán nhiều dầu.
Bông cải xanh – Hợp chất sulforaphane có lợi cho dạ dày
Bông cải xanh gần như luôn xuất hiện trong danh sách thực phẩm tốt cho sức khỏe. Loại rau này rất giàu vitamin C, vitamin K, folate và chất xơ. Điều khiến bông cải xanh được chú ý hơn cả là hợp chất sulforaphane. Một số nghiên cứu cho thấy sulforaphane có khả năng ức chế sự phát triển của Helicobacter pylori (H. pylori) trong điều kiện nghiên cứu. Đây là loại vi khuẩn liên quan đến viêm loét dạ dày và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh ăn bông cải xanh không thể thay thế việc điều trị H. pylori bằng thuốc khi đã được chẩn đoán nhiễm khuẩn.
Cà rốt – Tốt cho cả dạ dày và đường ruột
Không chỉ nổi tiếng vì tốt cho mắt, cà rốt còn mang lại nhiều lợi ích cho hệ tiêu hóa. Loại củ này chứa nhiều beta-carotene, kali, vitamin K và chất chống oxy hóa, đồng thời cung cấp lượng chất xơ khá dồi dào giúp cải thiện hoạt động của ruột. Một số chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nước ép cà rốt hoặc cà rốt nấu chín có thể phù hợp với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm vì dễ tiêu hóa hơn so với nhiều loại rau sống.
Khoai mỡ – Loại củ ít được chú ý nhưng giàu tinh bột kháng
Khoai mỡ là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món canh, chè của người Việt nhưng lại khá “lép vế” so với khoai lang. Loại củ này chứa tinh bột kháng, chất xơ hòa tan cùng nhiều khoáng chất như kali, mangan, đồng và vitamin C. Tinh bột kháng trong khoai mỡ có thể giúp nuôi lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần cải thiện sức khỏe hệ vi sinh đường ruột. Nhờ kết cấu mềm sau khi nấu chín, khoai mỡ cũng là lựa chọn phù hợp cho người cần chế độ ăn nhẹ, dễ tiêu.
Chỉ ăn một loại rau chưa đủ để bảo vệ dạ dày
Không có loại rau củ nào được xem là “thần dược” có thể chữa bệnh dạ dày. Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng hơn là duy trì chế độ ăn đa dạng với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn protein chất lượng; hạn chế rượu bia, thuốc lá, thực phẩm quá cay hoặc nhiều dầu mỡ; ăn đúng giờ và tránh bỏ bữa. Nếu thường xuyên đau thượng vị, đầy bụng kéo dài, ợ chua, sụt cân hoặc nghi ngờ nhiễm H. pylori, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân thay vì chỉ trông chờ vào thực phẩm.
