Không còn cảnh đẩy xe ra vỉa hè từ sáng sớm đến tối muộn, nhiều người bán hàng rong tại Hà Nội đã chuyển sang các hình thức kinh doanh mới, phù hợp với xu thế đô thị hóa và yêu cầu về trật tự đô thị. Dưới đây là 5 hướng đi đang được nhiều người lựa chọn.
1. Bán đồ ăn online theo khung giờ cố định
Nhiều phụ nữ trung niên chọn nấu ăn tại nhà rồi bán qua mạng xã hội hoặc ứng dụng giao đồ ăn, thay vì đứng bán vỉa hè cả ngày. Chi phí thấp hơn hẳn thuê mặt bằng, chỉ cần một căn bếp sạch sẽ, vài món tủ làm ngon và khách quen ổn định là có thể bắt đầu.
Chị Hương, 45 tuổi, từng bán xôi sáng ở vỉa hè gần trường học tại Hà Nội. Sau khi khu vực bị dẹp hàng rong, chị chuyển sang bán cơm văn phòng online. Mỗi ngày chị chỉ nhận khoảng 40 đến 50 suất, nhưng đều đặn hơn trước, lại không phải lo trời mưa hay bị nhắc nhở. Chị chia sẻ: Ngày trước đứng ngoài đường từ 5h sáng đến gần trưa mới về. Giờ tôi tập trung nấu tại nhà, shipper tới lấy hàng liên tục. Thu nhập không tăng đột biến nhưng ổn định và đỡ áp lực hơn nhiều.
Chi phí khởi đầu tham khảo: dụng cụ bếp có sẵn là lợi thế lớn; hộp đựng, bao bì từ 1 đến 2 triệu đồng; nguyên liệu ban đầu từ 2 đến 5 triệu đồng; điện thoại và ứng dụng bán hàng hầu như ai cũng có sẵn.
2. Livestream bán hàng nhỏ lẻ
Người từng bán trực tiếp ngoài đường có lợi thế lớn về khả năng nói chuyện và chốt đơn nhanh. Ngày càng nhiều người chuyển sang livestream bán quần áo, đồ ăn vặt, đồ gia dụng giá rẻ hoặc hàng tiêu dùng phổ thông. Không cần studio đẹp hay ekip chuyên nghiệp, chỉ cần một chiếc điện thoại, góc nhà đủ sáng và cách nói chuyện tự nhiên. Nhóm khách trung niên hiện rất thích mua hàng qua livestream vì cảm giác gần gũi và dễ hỏi trực tiếp. Nhiều người ban đầu chỉ livestream thử vài tiếng buổi tối, sau đó dần có khách quen rồi mở rộng thành nguồn thu chính.
3. Làm dịch vụ giao đồ ăn, giao hàng nội khu
Một bộ phận người từng bán hàng rong chọn đổi vai từ người bán thành người giao hàng. Công việc không yêu cầu bằng cấp, thời gian linh hoạt và có thể tận dụng xe máy sẵn có. Với những người quen đường phố, giao tiếp nhanh và chịu khó di chuyển, đây là lựa chọn thực tế trong giai đoạn chuyển nghề. Đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc, nhu cầu giao đồ ăn, giao hàng chợ hộ, lấy thuốc, mua đồ giúp người lớn tuổi ngày càng tăng. Có người không chạy app lớn mà chỉ nhận đơn trong khu vực mình sống, tạo nhóm khách quen qua Zalo hoặc Facebook. Thu nhập ổn định và ít cạnh tranh hơn.
4. Bán hàng ký gửi hoặc cộng tác viên online
Xu hướng bán hàng không cần nhập nhiều vốn đang phổ biến. Nhiều xưởng quần áo, mỹ phẩm, đặc sản hoặc đồ gia dụng cho phép cộng tác viên đăng bài bán trước, có khách mới lấy hàng sau, giúp giảm áp lực tồn kho. Người từng bán ngoài vỉa hè tận dụng tệp khách quen cũ để chuyển sang bán online. Ví dụ: khách từng mua trái cây chuyển sang bán đặc sản quê; khách từng ăn đồ ăn vặt chuyển sang bán đồ khô, thực phẩm đóng gói; khách quen khu dân cư chuyển sang bán đồ gia dụng giá mềm. Khả năng giữ niềm tin khách hàng là lợi thế lớn của người từng buôn bán trực tiếp.
5. Mở quầy nhỏ trong chợ dân sinh hoặc khu chung cư
Không phải ai cũng muốn rời hẳn việc buôn bán trực tiếp. Giải pháp an toàn là chuyển từ vỉa hè sang mô hình nhỏ nhưng ổn định. Một số khu chợ dân sinh có quầy diện tích nhỏ với mức thuê mềm hơn trước. Nhiều chung cư cũng cho thuê kiosk mini phục vụ cư dân nội khu. Ưu điểm: có chỗ bán cố định, ít rủi ro bị xử lý, lượng khách ổn định, dễ kết hợp bán online. Nhiều người chọn cách hai trong một: ban ngày bán trực tiếp, tối livestream hoặc nhận đơn qua mạng.
Điều khó nhất không phải là đổi nghề, mà là dám bắt đầu lại
Người từng bán hàng vỉa hè có kỹ năng sống tốt: nhanh nhạy, chịu khó, hiểu tâm lý khách hàng và biết xoay xở. Điều họ thiếu không phải năng lực, mà là cơ hội chuyển đổi phù hợp với thời điểm mới. Khi đô thị thay đổi, cách kiếm sống cũng thay đổi. Có người mất vài tháng loay hoay, có người phải thử hai đến ba công việc mới tìm được hướng đi phù hợp. Nhưng chính từ giai đoạn khó khăn đó, nhiều người xây dựng được công việc ổn định hơn, ít bấp bênh hơn so với cảnh nay bán được, mai bị dẹp. Với những người từng quen bán ngoài đường phố, lợi thế lớn nhất là khả năng thích nghi rất nhanh để tiếp tục sống bằng chính sức lao động của mình.
