Nhiều người có thói quen vừa xuống giường là tìm ngay đến ổ bánh mì, tô cháo hay ly sữa nóng để nạp năng lượng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y học, việc ăn sáng vội vã khi các cơ quan chưa kịp thức tỉnh có thể gây hại cho sức khỏe. Thời điểm trước khi ăn sáng thực chất là "giai đoạn vàng" để phục hồi cơ thể. Thay vì vội vàng ăn, hãy tranh thủ làm 4 việc dưới đây để bảo vệ các cơ quan và giảm nguy cơ mắc bệnh.
1. Đừng bật dậy quá nhanh
Nhiều người nghe chuông báo thức là bật dậy ngay, nhưng bác sĩ Gao Min Min cho rằng cơ thể cần thời gian chuyển từ trạng thái nghỉ sang vận động. Thay vì vội vàng, hãy thực hiện vài động tác giãn cơ nhẹ để cơ bắp, khớp và mạch máu "thức dậy" từ từ. Điều này đặc biệt quan trọng với người ít vận động, người lớn tuổi hoặc dân văn phòng thường đau cổ vai gáy. Khi nằm ngủ nhiều giờ, tuần hoàn máu chậm lại; nếu đứng dậy đột ngột, bạn có thể chóng mặt, choáng váng hoặc tim đập nhanh do huyết áp thay đổi. Chỉ cần vài phút vươn vai, xoay cổ, đi lại nhẹ hoặc hít thở sâu cũng đủ giúp máu lưu thông tốt hơn, giúp bạn tỉnh táo và ít uể oải.
2. Làm sạch khoang miệng trước khi ăn
Nhiều người nghĩ đánh răng chỉ để sạch miệng hoặc tránh sâu răng, nhưng lợi ích thực sự còn lớn hơn. Bác sĩ nha khoa Yuichiro Ogaki giải thích rằng khi ngủ, lượng nước bọt giảm mạnh, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi. Nếu ăn sáng ngay, vi khuẩn có thể theo thức ăn vào cơ thể. Tiến sĩ Tsuneo Matsuo cho biết một số vi khuẩn trong miệng còn tạo ra enzyme làm tổn thương niêm mạc, tăng nguy cơ viêm nhiễm. Về lâu dài, viêm kéo dài liên quan đến nhiều bệnh mạn tính như tim mạch và ung thư. Nghiên cứu của tiến sĩ Keitaro Matsuo tại Trung tâm Ung thư Aichi cho thấy những người đánh răng đều đặn có nguy cơ ung thư miệng và thực quản thấp hơn. Vì vậy, thay vì cầm ngay bánh mì hay cà phê, hãy súc miệng hoặc đánh răng trước.
3. Uống nước ấm để đánh thức mạch máu và hệ tiêu hóa
Sau 6-8 giờ ngủ, cơ thể mất nước qua hơi thở và mồ hôi, máu thường cô đặc hơn. Chuyên gia dinh dưỡng Gao Min Min khuyên uống 200-300ml nước ấm ngay sau khi thức dậy để bù nước, hỗ trợ tuần hoàn máu và thúc đẩy trao đổi chất. Điều này đặc biệt quan trọng với người trung niên, cao tuổi hoặc có bệnh lý tim mạch, vì buổi sáng là thời điểm dễ xảy ra đột quỵ và biến cố tim mạch. Tiến sĩ Tsuneo Matsuo cho biết thêm, nước ấm giúp hệ tiêu hóa "khởi động" nhẹ nhàng, giảm táo bón và mệt mỏi.
4. Mở cửa đón ánh sáng, tránh xa thiết bị điện tử
Thói quen vừa mở mắt đã cầm điện thoại kích thích não bộ quá nhanh khi cơ thể chưa tỉnh hẳn. Các chuyên gia giấc ngủ cho rằng ánh sáng tự nhiên mới là thứ cơ thể cần đầu tiên. Khi mở rèm hoặc đi ra nơi có ánh nắng nhẹ, não điều chỉnh đồng hồ sinh học, giúp hormone cortisol và melatonin hoạt động đúng nhịp. Đồng hồ sinh học ổn định liên quan đến miễn dịch, chuyển hóa và kiểm soát viêm. Rối loạn nhịp sinh học kéo dài có thể tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và ung thư.
Ăn sáng thế nào để khỏe mạnh?
Sau khi cơ thể đã được "đánh thức" đúng cách, bữa sáng mới phát huy vai trò cung cấp năng lượng. Các chuyên gia khuyên nên ăn sáng trong khoảng 30-60 phút sau khi thức dậy, không bỏ bữa nhưng cũng tránh ăn quá no. Một bữa sáng lý tưởng nên có protein chất lượng cao (trứng, sữa chua, cá, thịt nạc), tinh bột tốt (yến mạch, bánh mì nguyên cám, khoai lang), rau xanh hoặc trái cây ít ngọt, và một lượng nhỏ chất béo lành mạnh từ các loại hạt hoặc quả bơ. Ngược lại, ăn sáng bằng trà sữa, bánh ngọt, xúc xích chế biến sẵn hoặc cà phê khi bụng rỗng dễ khiến đường huyết tăng vọt rồi tụt nhanh, gây đói, mệt và tăng viêm. Chỉ cần chậm lại vài phút sau khi thức dậy và làm những việc đơn giản, cơ thể sẽ bước vào ngày mới theo cách hoàn toàn khác, cải thiện sức khỏe từ từ qua từng ngày.
