Dù đã đăng ký hiến xác cho y học, nhiều người dân TP.HCM sau khi qua đời vẫn không được thực hiện nguyện vọng vì gia đình phản đối. Theo thống kê, số người đăng ký hiến xác tại TP.HCM tăng dần qua các năm, nhưng tỷ lệ thực hiện thành công chỉ đạt khoảng 30%.
Nguyên nhân từ tâm lý gia đình
Bà Nguyễn Thị Lan, 65 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh, đã đăng ký hiến xác từ năm 2018. Tuy nhiên, khi bà mất vào tháng 3/2024, các con bà nhất quyết không đồng ý. "Mẹ tôi nói muốn hiến xác cho y học, nhưng tôi không chịu được cảnh thi thể bị mổ xẻ. Tôi muốn mẹ được toàn vẹn khi về với tổ tiên", chị Hoa, con gái bà Lan, chia sẻ.
Trường hợp tương tự xảy ra với ông Trần Văn Hùng, 70 tuổi, ở quận 7. Ông đã làm thủ tục hiến xác từ năm 2020, nhưng sau khi ông qua đời, vợ ông đã từ chối vì sợ hàng xóm dị nghị. "Tôi biết chồng tôi muốn làm điều tốt, nhưng tôi sợ người ta nói mình bất hiếu", bà Hạnh, vợ ông Hùng, nói.
Khó khăn trong công tác vận động
Theo ông Lê Văn Thành, Trưởng phòng Y tế TP.HCM, việc vận động hiến xác gặp nhiều trở ngại do quan niệm dân gian. "Nhiều người cho rằng chết phải toàn thây mới siêu thoát. Chúng tôi đang đẩy mạnh tuyên truyền để thay đổi nhận thức", ông Thành nói.
Bà Phạm Thị Ngọc, một nhân viên xã hội tại Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết: "Có những người đăng ký hiến xác nhưng khi mất, thân nhân lại nói 'người mất rồi, thân xác cũng đâu còn gì'. Họ không hiểu rằng hiến xác là nghĩa cử cao đẹp, giúp ích cho y học".
Giải pháp từ các cơ quan chức năng
Để tăng tỷ lệ hiến xác thành công, Sở Y tế TP.HCM đã phối hợp với các tổ chức tôn giáo, đoàn thể để tuyên truyền. Ngoài ra, các bệnh viện cũng thành lập đội tư vấn trực tiếp cho gia đình người đã khuất. "Chúng tôi giải thích rõ quy trình hiến xác, đảm bảo thi thể được tôn trọng và sau đó được hỏa táng, trả tro cốt cho gia đình", bà Ngọc nói thêm.
Hiện tại, TP.HCM có hơn 2.000 người đăng ký hiến xác, nhưng mỗi năm chỉ có khoảng 100 ca được thực hiện. Các chuyên gia cho rằng cần có chính sách khuyến khích, như miễn phí hỏa táng hoặc hỗ trợ tang lễ, để thay đổi tình hình.
