Bên cạnh việc hỗ trợ về hạ tầng, sinh kế và giáo dục, nhiều chủ trương tại thành phố Đồng Nai đang hướng đến khơi dậy nội lực, giúp đồng bào dân tộc thiểu số chủ động vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống và phát triển bền vững. Chương trình Mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã mang lại những chuyển biến rõ nét cho nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa như xã Bù Gia Mập, Đắk Ơ, Đắk Nhau, Bom Bo...
Đầu tư hạ tầng và hỗ trợ sản xuất
Đường giao thông nông thôn được đầu tư đồng bộ; trường học, trạm y tế từng bước được nâng cấp, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Cùng với đó, nhiều chính sách hỗ trợ cây, con giống, vốn vay ưu đãi, đào tạo nghề và chuyển giao khoa học kỹ thuật đã giúp đồng bào phát triển sản xuất.
Gia đình chị Điểu Thị Đào, ở Thôn 4, xã Thọ Sơn, thành phố Đồng Nai, vốn là hộ nghèo với ít đất sản xuất. Nhờ được Ngân hàng Chính sách xã hội Bù Đăng cho vay 100 triệu đồng để phát triển chăn nuôi, đến năm 2025 gia đình đã thoát nghèo. Chị Đào chia sẻ: "Trước đây cuộc sống khó khăn, nghèo đói nhiều năm; hai vợ chồng đi làm thuê khắp nơi mà không đủ tiền lo cho các con ăn học. Được vay vốn, gia đình tôi mua ba con bò giống, làm chuồng trại chăn nuôi. Nhờ đàn bò phát triển, sinh sản đều, gia đình có thêm nguồn thu nhập, cuộc sống đủ đầy hơn."
Tương tự, gia đình anh Lâm Bền, ở ấp Tân Lập, xã biên giới Hưng Phước, được Đồn Biên phòng Hưng Phước tặng hai cặp dê giống và hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi. Nhờ tận dụng thức ăn trong vườn, gia đình tiết kiệm được nhiều chi phí; đàn dê phát triển nhanh, luôn duy trì từ 12-13 con. Anh Lâm Bền xúc động: "Được bộ đội biên phòng hỗ trợ dê giống, gia đình tôi rất biết ơn. Đây là nguồn động viên để chúng tôi cố gắng vươn lên phát triển cuộc sống."
Phát huy nội lực và mô hình kinh tế phù hợp
Hiện nay, nhiều địa phương thực hiện hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng phát huy nội lực thông qua lựa chọn mô hình phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện tự nhiên, phương thức canh tác và nhu cầu thực tế của từng cộng đồng. Điều này giúp các chính sách đi vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận và hiệu quả lâu dài.
Đơn cử tại xã Bom Bo, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đang mở ra hướng phát triển mới. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, người dân từng bước tiếp cận phương thức sản xuất hàng hóa, liên kết theo tổ hợp tác, hợp tác xã để nâng cao giá trị sản phẩm. Nhiều hộ mạnh dạn ứng dụng kỹ thuật mới, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Đồng chí Vũ Long Sơn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bom Bo cho biết: "Trên địa bàn xã đã hình thành vùng nguyên liệu sản xuất rượu cần, vườn cây lá nhíp phục vụ du lịch ẩm thực, làng dệt thổ cẩm. Vừa qua, lãnh đạo địa phương đã khảo sát, ghi nhận khó khăn, đánh giá tiềm năng phát triển; trên cơ sở đó có định hướng phù hợp, xây dựng kế hoạch hỗ trợ các chủ thể tham gia chương trình OCOP. Qua đó, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tạo việc làm, tăng thu nhập, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Trước mắt, xã đang nghiên cứu giải pháp bảo tồn nguồn nguyên liệu đặc trưng và ưu tiên bố trí kinh phí hỗ trợ đồng bào phát triển sản xuất."
Giáo dục là chìa khóa cho phát triển bền vững
Cùng với phát triển kinh tế, công tác giáo dục được coi là "chìa khóa" để tạo chuyển biến bền vững. Các chính sách miễn giảm học phí, hỗ trợ học sinh bán trú, nội trú đã tạo điều kiện cho học sinh dân tộc thiểu số tiếp cận giáo dục đầy đủ hơn.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố Đồng Nai sẽ đầu tư khoảng 1.300 tỷ đồng phát triển toàn diện trường học tại 8 xã biên giới. Theo đó, 53 cơ sở giáo dục được đầu tư, gồm 17 trường mầm non, 35 cơ sở giáo dục phổ thông và một trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên.
Đồng chí Hoàng Mạnh Thường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Lộc Tấn cho biết: "Xã có 6 trường học với hơn 3.000 học sinh. Được thành phố ưu tiên nguồn lực, địa phương đang xây dựng hai hợp phần: nâng cấp Trường tiểu học Lộc Thiện thành Trường liên cấp tiểu học và trung học cơ sở trên quỹ đất 5 ha; sáp nhập Trường tiểu học Lộc Tấn A vào Trường trung học cơ sở Lộc Tấn để tổ chức dạy bán trú. Qua đó, hình thành mô hình trường liên cấp hiện đại, đáp ứng nhu cầu dạy và học trên địa bàn."
Từ những chủ trương sát thực tiễn đến các mô hình hỗ trợ cụ thể, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở thành phố Đồng Nai đang chuyển biến rõ nét. Với sự đồng hành của cả hệ thống chính trị, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, giáo dục được quan tâm, vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng khởi sắc, đời sống người dân được nâng cao, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
