Hành trình ánh sáng: Từ đồng hồ điện quay tít đến biên lai điện tử
Năm 2009, Sài Gòn - TP.HCM đón tôi bằng cái nóng hầm hập. Giữa chảo lửa ban trưa, tiếng lách cách của móng trèo sắt va vào trụ bê tông vang lên. Một anh thợ điện áo cam đu mình trên cột, mồ hôi ướt sũng lưng áo dưới cái nắng 39 độ C. Anh cặm cụi gỡ từng mối nối, mùi mồ hôi chua nồng quyện với mùi nhựa đường. Ngoài đầu hẻm, nhịp đô thị vẫn cuồn cuộn trôi, bất chấp người thợ vắt vẻo trên cao cùng mớ dây nhợ chằng chịt.
Những búi tơ vò đen kịt và sự thay đổi
Năm năm sau, tôi trở lại. Khung trời bỗng nhẹ bẫng, những búi dây điện đen kịt đã biến mất. Chú Tư xe ôm cười khà khà: "Mấy chả điện lực dạo này mần ăn ngọt xớt. Đứt chì, chớp tắt gì, a lô tiếng là xe trờ tới. Rẹt rẹt năm mười phút lại sáng trưng". Sự chuyển mình của ngành điện bắt đầu hiện hữu, không chỉ trên những trụ cao mà ngay trong từng con hẻm nhỏ.
Thử thách trong đại dịch và sự hy sinh thầm lặng
Cuối năm 2022, Sài Gòn gượng dậy sau bạo bệnh. Trong những đêm thành phố nín thở, tiếng còi cấp cứu xé tai, màu áo cam bị nuốt chửng dưới lớp đồ bảo hộ trắng toát. Những người thợ điện ướt sũng mồ hôi, kéo lê cuộn cáp nặng trịch, cắn răng làm việc xuyên đêm để kéo điện vào các bệnh viện dã chiến. Họ âm thầm đóng góp, duy trì nguồn điện thắp sáng, vận hành thiết bị cứu chữa, dìu thành phố qua khoảng trời mây xám.
Biên lai điện tử và cuộc cách mạng nhỏ
Cuối năm 2024, phố xá rực rỡ trong ánh sáng của đô thị thông minh. Tôi trở lại xóm trọ năm xưa, gặp Cô Ba giờ đã lụ khụ, tay run run rà trên màn hình điện thoại, chìa ra biên lai điện tử. Tiền điện nay tính đúng giá nhà nước, rót thẳng vào app của sinh viên mướn phòng. Câu chuyện này kéo tôi vào sâu hơn những xóm trọ ở Bình Tân, nơi từng tồn tại nỗi ám ảnh về đồng hồ điện với giá cắt cổ.
Những người thợ áo cam không chỉ bám trụ trên cột cao, mà còn luồn lách vào từng con hẻm, gõ cửa từng nhà trọ. Họ kiên nhẫn hướng dẫn chủ nhà làm thủ tục, yêu cầu thu đúng giá điện, dần gỡ bỏ định mức bóc lột tồn tại bao năm. Sự tận tâm của họ không chỉ thắp sáng phố phường, mà còn nâng đỡ những phận người nghèo khó.
Những câu chuyện phía sau ánh sáng
Trong một quán cà phê lề đường, tôi trò chuyện với ba người thợ áo cam. Một anh tâm sự: "Làm nghề này, tai phải điếc một nửa. Cúp điện đột xuất, thiên hạ ùa ra chửi văng miểng. Mình lơ lửng trên cao, nghe réo tên ba đời, ruột gan xót xa!". Nhưng rồi điện sáng, tiếng chửi tắt ngấm, thay vào đó là ly nước cam đá lạnh từ chính người vừa mắng nhiếc – một sự bù trừ ngang phè, sòng phẳng và ngọt lịm của đất phương Nam.
Công nghệ và trái tim người thợ
Ngày nay, công nghệ trùm lên những trụ điện vô tri. Flycam gắn camera ảnh nhiệt bay vút lên, dò từng điểm nóng trên lưới điện. Người thợ không còn lấm lem đu cột, mà đứng dưới đất, dán mắt vào màn hình điều khiển. Nhưng ánh mắt họ vẫn rặt một vẻ chân chất, cái cười sảng khoái không lẫn đi đâu được.
Ánh sáng của TP.HCM không đo bằng kilowatt giờ, cũng chẳng có máy móc nào đọc được vệt mồ hôi rớt xuống hẻm sâu. Bởi ánh sáng ấy vẫn thoảng mùi mồ hôi của những người thợ áo cam. Mạch máu thắp sáng thành phố này vẫn chảy bằng nhịp đập của sự tận hiến vô hình.
Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác
Nhân kỷ niệm 50 năm ngày thành lập, Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) phối hợp với Báo Thanh Niên phát động cuộc thi viết và ảnh: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác. Cuộc thi nhằm tôn vinh chặng đường xây dựng, phát triển, lan tỏa hình ảnh đẹp của ngành điện tận tụy - bản lĩnh - hiện đại - nhân văn.
- Tổng giải thưởng: 220 triệu đồng.
- Hạng mục bài viết: Cơ cấu giải 100 triệu đồng, với 1 giải nhất 10 triệu, 2 giải nhì 8 triệu, 4 giải ba 6 triệu, và 25 giải khuyến khích 2 triệu đồng.
- Hạng mục ảnh: Cơ cấu giải 120 triệu đồng, với các chủ đề như điện lực với đời sống, ngành điện năng động, lưới điện thông minh, điện hướng tới tương lai xanh.
Bài dự thi gửi về email: 50namnganhdienthanhpho@thanhnien.vn hoặc đường bưu điện đến Tòa soạn Báo Thanh Niên. Thời hạn từ 11.3 đến 30.6.2026. Chi tiết thể lệ tại thanhnien.vn.
