Chính quyền các địa phương, cơ quan hữu quan và đơn vị chủ rừng đã thực hiện khá hiệu quả công tác khoán bảo vệ diện tích rừng được giao, tạo việc làm cho người dân sống gần rừng. Thông qua hoạt động quản lý, bảo vệ rừng của cộng đồng dân cư, các tỉnh đã hạn chế hành vi xâm hại rừng, góp phần xã hội hóa nghề rừng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Đối với một bộ phận đồng bào, việc làm này trở thành một nguồn sinh kế đáng kể.
Nâng cao thu nhập từ nghề rừng
Để nâng cao thu nhập từ nghề rừng của cộng đồng dân cư nói chung, đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng, bên cạnh chi trả phí quản lý, bảo vệ rừng, các địa phương cũng khuyến khích người dân tham gia các mô hình sản xuất, dự án phát triển kinh tế nông-lâm nghiệp kết hợp gắn nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, qua đó nâng cao thu nhập, tạo sinh kế ổn định hơn, từng bước làm giàu từ nghề rừng.
Hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển sản xuất
Cụ thể, tại nhiều địa bàn, chính quyền và các đơn vị chủ rừng đã hỗ trợ người dân thúc đẩy khởi nghiệp kinh doanh, thu hút đầu tư vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển sản xuất nông-lâm kết hợp theo chuỗi liên kết giá trị. Nhiều địa phương đã khai thác rất hiệu quả việc canh tác các sản phẩm nông nghiệp phù hợp dưới tán rừng nhận khoán; tận dụng chăn nuôi gia súc, gia cầm; phát triển vùng trồng dược liệu và các phương thức khai thác khác từ rừng và đất rừng.
Những khó khăn và thách thức
Tuy nhiên, thực tế ở một số địa phương cho thấy, đôi lúc tiến hành quyết toán, chi trả tiền công khoán bảo vệ rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số còn chậm trễ, ảnh hưởng đến thu nhập và việc trang trải cuộc sống của các hộ nhận khoán, nhất là hộ nghèo. Nhiều lâm phần, diện tích rừng cần quản lý trên địa bàn quá rộng, địa hình hiểm trở, phức tạp; có nhiều khu vực giáp ranh, xen kẽ với các hộ dân có nguồn sống phụ thuộc vào rừng dẫn đến việc giám sát, tuần tra bảo vệ, phòng cháy, chữa cháy rừng gặp nhiều hạn chế, nhất là vào mùa khô. Bởi vậy, nhiều địa bàn vẫn xảy ra tình trạng phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật và nhiều vụ cháy rừng vẫn xảy ra.
Giải pháp cho giai đoạn tới
Trên tinh thần khắc phục những hạn chế trong công tác giao khoán quản lý, bảo vệ rừng lâu nay, ngành chức năng các tỉnh đang đưa ra những giải pháp hữu hiệu cho giai đoạn tới. Các địa phương tiến hành tư vấn và tổ chức bài bản các mô hình sinh kế nông-lâm kết hợp. Đây là hướng đi bền vững, vừa bảo vệ và phát triển rừng, vừa tạo điều kiện để đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống từ nghề rừng. UÔNG THÁI BIỂU
