Chàng trai H'Mông đen Dương Văn Ngoan: Bí thư trẻ dẫn dắt thôn bản thoát nghèo và gìn giữ văn hóa
Gần một thập kỷ gắn bó với công tác thôn bản, anh Dương Văn Ngoan – một chàng trai dân tộc H'Mông đen chân chất, hiền lành với đôi mắt luôn ánh lên vẻ rạng ngời và nhiệt huyết – đã không ngừng phát huy vai trò của mình. Anh tích cực tuyên truyền, vận động người dân thôn Khuổi Làm, xã Đoàn Kết, tỉnh Lạng Sơn, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
Hành trình từ thanh niên 9X đến Bí thư Chi bộ được dân tin yêu
Thôn Khuổi Làm, nơi anh Ngoan sinh ra và lớn lên, có 58 hộ gia đình với 240 nhân khẩu, toàn bộ là đồng bào dân tộc H'Mông đen. Từ bao đời nay, thôn lặng lẽ nép mình nơi triền núi, dân cư thưa thớt, lao động canh tác theo hướng tự cung tự cấp và phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, dẫn đến đời sống khó khăn, hạn chế trong phát triển kinh tế - xã hội.
Là thanh niên thuộc thế hệ 9X, ngay từ nhỏ, Dương Văn Ngoan đã mong muốn cống hiến sức trẻ để xây dựng quê hương thoát nghèo. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên vào cuối năm 2019, anh quay trở về quê hương và tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Trưởng thành từ công tác dân phòng, anh từng giữ chức Tổ trưởng dân phòng, tạo dấu ấn trong việc gìn giữ an ninh, trật tự thôn bản, được dân bản yêu quý bởi tác phong sâu sát, miệng nói tay làm và hết lòng vì người dân.
Năm 2023, nhờ sự tín nhiệm của bà con, anh được bầu giữ chức Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Khuổi Làm. Với sự hỗ trợ từ Đề án 2086 của Chính phủ trong phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người, anh Ngoan đã đến từng nhà hướng dẫn, tuyên truyền, phát động người dân phát triển kinh tế theo hướng hộ gia đình.
Phát triển kinh tế và xây dựng nông thôn mới
Anh Ngoan đại diện dân bản tham gia các lớp tập huấn về trồng trọt và chăm sóc quế, hồi của tỉnh, sau đó quay về phổ biến và trực tiếp hướng dẫn bà con tập trung gieo trồng quế, hồi, thạch đen ngay tại vườn. Điều này giúp cải thiện chất lượng, đa dạng hóa giống cây trồng và đem lại nguồn thu nhập ổn định.
Ông Trịnh Văn Lòng, một người dân thôn Khuổi Làm, chia sẻ: “Với sự hỗ trợ, hướng dẫn nhiệt tình của đồng chí Bí thư Chi bộ, chúng tôi đã phát triển kinh tế ngay từ mảnh vườn sau nhà. Có gì chưa hiểu, đồng chí sang tận nơi nhiệt tình chỉ bảo. Từ cây quế, cây hồi, đời sống vật chất của bà con trong thôn được cải thiện rõ rệt.”
Không chỉ đồng hành giúp người dân phát triển kinh tế, anh Ngoan còn tích cực phối hợp với các cấp chính quyền, kết nối chính quyền với cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Từ đó, anh phổ biến và tạo sự đồng thuận trong việc chung tay xây dựng nông thôn mới.
Kết quả từ năm 2020 đến 2025, thôn Khuổi Làm đã xây dựng được 10 cây cầu dân sinh với tổng giá trị 150 triệu đồng cùng 400 ngày công lao động. Anh Ngoan cùng bà con còn tiến hành tu sửa, xây dựng 3 km đường đất trong thôn trở thành đường bê-tông sạch đẹp, thuận tiện cho việc di chuyển, giúp phát triển kinh tế và kết nối cộng đồng.
Ông Lò Văn Tăng, một người dân khác, cho biết: “Từ ngày bị tai nạn, tôi luôn được đồng chí Bí thư Chi bộ cùng bà con đến tận nhà thăm hỏi, động viên. Nay được thôn cùng chính quyền bàn giao căn nhà trị giá 40 triệu đồng, gia đình tôi vô cùng cảm kích.”
Bảo đảm an ninh và bảo tồn văn hóa truyền thống
Dương Văn Ngoan còn đẩy mạnh phối hợp với lực lượng công an chính quy tại xã để bảo đảm an ninh trật tự, tuyên truyền phổ biến giúp người dân đẩy lùi tệ nạn, bài trừ hủ tục. Trong nhiều năm công tác, anh luôn được tín nhiệm giữ vị trí Tổ trưởng Tổ hòa giải, trực tiếp giải quyết các mâu thuẫn, xung đột và tuyên truyền nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Đồng chí Dương Văn Hóa, nguyên Bí thư Chi bộ thôn Khuổi Làm, nhận xét: “Đồng chí Dương Văn Ngoan là một Bí thư Chi bộ trẻ gương mẫu, tiên phong, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, luôn chủ động, sáng tạo, đoàn kết, bám sát sự chỉ đạo của Đảng ủy và chính quyền, tham mưu tốt, tổ chức hiệu quả các phong trào, góp phần đáng kể trong phát triển địa phương và là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ Khuổi Làm noi theo.”
Bên cạnh công việc chính, anh Ngoan luôn đau đáu mong muốn bảo tồn và phát huy kho tàng văn hóa cổ truyền của dân tộc H'Mông đen, đặc biệt là khúc dân ca Tú Sỉ Na Miẻo. Anh đã dành nhiều thời gian, tâm huyết cùng các nghệ nhân trong thôn biên soạn cuốn sách “Hát Tú Sỉ Na Miẻo dân tộc H'Mông đen, huyện Tràng Định”, tập hợp 33 bài hát bằng tiếng H'Mông đã được dịch sang tiếng Việt.
Cuốn sách này trở thành nguồn tư liệu quý cho việc nghiên cứu dân tộc học, văn học và văn hóa dân gian của người H'Mông. Đồng thời, anh Ngoan còn tham gia đứng lớp, dạy sáo H'Mông cho bà con nhân dân trong xã tại các lớp dạy dân ca do huyện Tràng Định tổ chức.
Những thành tích đáng tự hào
Với những nỗ lực và đóng góp thời gian qua, anh Dương Văn Ngoan đã vinh dự nhận nhiều khen thưởng các cấp, bao gồm:
- Bí thư, Trưởng thôn giỏi
- Thanh niên dân tộc tôn giáo tiêu biểu
- Giải thưởng Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn lần thứ 1
Hành trình của anh không chỉ là câu chuyện về một người trẻ dẫn dắt thôn bản thoát nghèo, mà còn là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm và tình yêu với văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng một cộng đồng bền vững và phát triển.
