Từng nhiều lần thoát khỏi lưỡi hái tử thần nhờ người mẹ là y sĩ, Hồ Thái Bình (35 tuổi, TPHCM) thấu hiểu rằng ranh giới giữa sự sống và cái chết vô cùng mong manh, và việc cứu người là vô cùng quan trọng. Dù có cơ hội định cư và phát triển nghề nghiệp ở nước ngoài, nhưng chàng cựu sinh viên Đại học RMIT và Đại học Queensland vẫn quyết định chọn con đường ít ai đi: ở lại Việt Nam, dùng kiến thức kinh tế để gồng gánh một dự án cộng đồng, miệt mài phổ cập kỹ năng cứu người.
Nỗi ám ảnh từ câu nói giá như
Gặp Hồ Thái Bình giữa những ngày anh bận rộn với các dự án cộng đồng, ấn tượng đầu tiên về chàng trai 35 tuổi này là sự điềm đạm và nụ cười hiền lành. Câu chuyện của Bình bắt đầu từ những lằn ranh sinh tử mà anh từng chứng kiến. Hồi nhỏ, Bình từng trải qua nhiều tai nạn nghiêm trọng, nhưng may mắn có người mẹ là y sĩ luôn xuất hiện kịp thời, giành giật lại sự sống cho anh bằng kỹ năng sơ cấp cứu. Nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng này, năm 2016, Bình đăng ký tham gia khóa học của Survival Skills Vietnam (SSVN) – dự án phi lợi nhuận do chị Trang Jena Nguyễn và chuyên gia người Úc Tony Coffey sáng lập. Sau khi hoàn thành, chàng sinh viên ngành kinh tế tình nguyện ở lại làm trợ giảng. Chính trong quá trình tổ chức các lớp, Bình liên tục chứng kiến những giọt nước mắt muộn màng.
Anh nhớ lại: Trong một lớp học năm 2017, có một học sinh đứng lên nấc nghẹn kể rằng nếu em biết ép tim ngoài lồng ngực sớm hơn, thì đáng lý ra ba em vẫn còn sống. Sự bất lực của người con khi chứng kiến cha mình ra đi đột ngột khiến Bình trăn trở. Anh dồn tâm sức gắn bó với SSVN, dù khi đó Bình đang có một vị trí công việc trong đơn vị nhà nước mà nhiều người mơ ước.
Gỡ rào cản hàn lâm và nỗi sợ làm ơn mắc oán
Khi chính thức bắt tay vào lan tỏa kiến thức, Bình lập tức va phải thực tế phũ phàng. Các tài liệu hướng dẫn sơ cứu được cập nhật lúc bấy giờ phần lớn đều bằng tiếng Anh và mang nặng tính hàn lâm. Nhận thấy cộng đồng khó tiếp cận, Bình tự mày mò tạo ra ứng dụng Sơ Cấp Cứu SSVN hoàn toàn bằng tiếng Việt. Tuy nhiên, có công cụ và bài giảng dễ hiểu vẫn chưa đủ. Rào cản lớn nhất lại nằm ở tâm lý đám đông. Những ngày đầu đi kêu gọi cộng đồng học sơ cấp cứu, hoặc xin tài trợ thực hiện dự án, Bình nếm đủ sự thờ ơ. Người ta sợ nếu giúp người bị nạn, lỡ nạn nhân trở nặng hoặc tử vong thì mình rước họa vào thân, thậm chí bị người nhà hành hung. Khi đi vận động tài trợ, gần như nhận được rất ít sự ủng hộ, thậm chí là những cái lắc đầu: cái sơ cấp cứu này, có cho không người ta cũng không học, Bình kể.
Hụt hẫng, buồn, nhưng Bình và các thầy cô, anh chị em ở SSVN phải bước tiếp vì mình tin vào sứ mệnh cộng đồng, cứu người của SSVN rồi đến một thời điểm sẽ được đón nhận. Sự e dè của cộng đồng khiến việc kêu gọi tài trợ rơi vào bế tắc. Năm 2018, SSVN đứng trước nguy cơ đóng cửa vì cạn kiệt tài chính.
Đứng trước bài toán sống còn, tư duy của một cử nhân kinh tế đã phát huy tác dụng. Bình tham gia ban giám đốc và quyết định chuyển đổi SSVN thành mô hình Doanh nghiệp Xã hội. Thay vì đi xin tài trợ, anh nhắm vào việc bán các khóa huấn luyện chuẩn quốc tế cho các tập đoàn nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam – những nơi coi trọng an toàn lao động và tính mạng nhân viên như tài sản vô giá. Sự nhạy bén ấy đã tạo ra cú lội ngược dòng ngoạn mục. Hiện tại, 95% kinh phí hỗ trợ cộng đồng của SSVN đến từ nguồn doanh thu thương mại này. Gần như toàn bộ lợi nhuận, sau khi trừ chi phí hoạt động, đều được Bình và các đồng sáng lập dồn hết cho các hoạt động xã hội, hỗ trợ các nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương như học sinh, sinh viên, người khuyết tật, giáo viên hoặc người chăm sóc người khuyết tật, và những người làm công tác cứu hộ thiện nguyện.
Lan tỏa vòng tròn nhân ái không biên giới
Nhờ dòng tài chính tự chủ, những hạt mầm Bình và SSVN gieo đã bám rễ sâu vào đời sống. Từ các lớp học của SSVN, nhiều học viên đã đứng ra lập các dự án giúp đời. Ở Hà Nội, anh Phạm Quốc Việt lập nên đội Sơ cứu thiên thần (FAS Angel), cứu hàng ngàn người mỗi năm. Tại Đắk Lắk, thầy giáo Mai Văn Chuyền mang kỹ năng bơi lội, sơ cứu đến hàng ngàn trẻ em vùng sâu vùng xa.
Không bỏ lại những người yếu thế, Bình tìm đến Trường Nguyễn Đình Chiểu để xuất bản sách bằng chữ nổi Braille, làm sách audio trên Spotify và dạy sơ cứu bằng ngôn ngữ ký hiệu. Tiếng lành đồn xa, vòng tròn nhân ái lan ra cả Đông Nam Á khi nhiều tổ chức, người khuyết tật ở Thái Lan, Lào, Indonesia… cũng tìm đến SSVN để tham gia các khóa học. Bình và SSVN luôn nhiệt tình hỗ trợ, dịch thuật ngôn ngữ, lồng ghép vào tài liệu để giúp người yếu thế từ các quốc gia này dễ dàng tiếp cận qua video, bài viết, huấn luyện online hoặc trực tiếp.
Chị Trang, người đồng sáng lập SSVN, bộc bạch: Bình cực kỳ kiên nhẫn và nhạy bén. Rất biết ơn khi có một người đồng hành trẻ và năng động. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, một cựu học viên, bày tỏ: Hai con của Chung học sơ cấp cứu tại SSVN. Từ đó, Chung biết về Hồ Thái Bình. Thật sự, Chung cảm thấy quý mến Bình – một thanh niên dám từ bỏ việc lập nghiệp và định cư tại nước ngoài, để trở về Việt Nam theo đuổi lý tưởng cứu người. Điều đó thật đáng trân trọng.
Nhiều người đặt câu hỏi: Sao Bình lại làm các dự án cộng đồng, trong khi anh hoàn toàn có thể phát triển kinh tế ở những môi trường thuận lợi? Bình cười hiền từ: Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai? Mình có may mắn được học hành, được đi đây đi đó rồi. Và mình mong mang những giá trị kiến thức mình có được, giúp ích cho cộng đồng, trên quê hương mình thì còn điều gì tuyệt vời hơn.
Nói về ước mơ cho tương lai, Hồ Thái Bình không mong muốn gì cho bản thân, anh chỉ nghĩ cho gia đình SSVN và cộng đồng: Bình và gia đình SSVN có một ước mơ lớn, đó là mỗi gia đình Việt đều có một người biết sơ cấp cứu. Cái mình tự hào nhất không phải là tự tay cứu được bao nhiêu người, mà là giúp người khác có khả năng tự bảo vệ chính gia đình của họ.
Diễn viên Kiều Trinh chia sẻ: Trinh cũng là học viên của SSVN. Trinh đã từng sơ cứu cho người gặp tai nạn – điều mà Trinh nghĩ mình không bao giờ làm được. Và Trinh cũng rất biết ơn Hồ Thái Bình về những gì em đã và đang làm cho cộng đồng.
Chuyên gia Tony Coffey, đồng sáng lập SSVN, nhận định: Hồ Thái Bình rất năng động, việc càng khó, bạn càng quyết tâm làm. Bình là một người trẻ, năng lượng làm việc như tàu con thoi, luôn tiến về phía trước, chúng tôi chạy theo mà bở hơi tai.
Những dấu ấn của Hồ Thái Bình và SSVN
- Lan tỏa kỹ năng sống còn: Giúp hơn 200.000 người Việt Nam tiếp cận kiến thức sơ cấp cứu qua các lớp học, hội thảo và ứng dụng di động.
- Dự án môi trường SiGen: Từ năm 2014, anh cùng cha thành lập công ty thương mại hóa Hố ga ngăn mùi chống muỗi, giúp thoát nước nhanh và triệt tiêu môi trường sinh sôi của muỗi, được áp dụng rộng rãi tại nhiều địa phương từ năm 2019.
- Sự ghi nhận quốc tế và trong nước: Cả hai công ty SSVN và SiGen do anh điều hành đều lọt Top 5 và Top 10 giải thưởng doanh nhân vì cộng đồng Blue Venture Award 2019. Được Chính phủ Úc vinh danh với giải thưởng Australian Alumni Award 2023.
- Thu hút sinh viên quốc tế: SSVN trở thành điểm đến thực tập của nhiều sinh viên đến từ Anh, Mỹ, Úc, Singapore, Đài Loan... mong muốn học hỏi mô hình doanh nghiệp xã hội tạo tác động.
