Con đường vào thôn Tả Ván ngoằn ngoèo giữa những dãy núi cao, những cơn mưa cuối tháng 7 bất chợt trút xuống, chợ phiên chỉ họp mỗi tuần một lần và điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn – đó là những thử thách đầu tiên mà đội hình Mùa hè xanh năm 2026 của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam phải đối mặt. Thế nhưng, theo anh Ngô Văn Trưởng, Bí thư Liên chi đoàn Khoa Chính trị học, Đội trưởng đội hình tình nguyện, điều khiến anh nhớ nhất lại không phải những khó khăn ấy.
“Điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất là tình cảm của chính quyền và người dân địa phương dành cho đoàn. Bà con còn nhiều khó khăn nhưng luôn nhiệt tình hỗ trợ, chia sẻ, đồng hành để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ”, anh Trưởng chia sẻ. Sự chân tình của người dân vùng cao hiện lên từ những điều rất nhỏ. Khi nơi ở của đoàn còn thiếu điều kiện tắm giặt, nhiều gia đình chủ động mời các tình nguyện viên về nhà sinh hoạt. Khi thiếu phương tiện di chuyển, bà con sẵn sàng cho mượn xe máy, xe đạp – những phương tiện mưu sinh duy nhất của nhiều gia đình.
Những ngày lao động không ngơi nghỉ
Mỗi ngày ở Tả Ván đều bắt đầu từ rất sớm. Có ngày cả đội vượt những con dốc đất để đến giúp các hộ dân thu hoạch ngô. “Có gia đình chỉ còn hai ông bà ngoài 60 – 70 tuổi. Nếu hai ông bà tự làm thì phải mất gần 1 tuần. Còn khi cả đội cùng làm, chỉ trong 1 ngày là hoàn thành”, anh Trưởng kể. Những ngày khác, đội hình lại chia nhau phát quang đường làng, dọn vệ sinh môi trường, tháo dỡ nhà cũ để hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa cho hộ khó khăn.
“Có hộ gia đình có hai cụ đã gần 80 tuổi nuôi một cháu mồ côi cả cha lẫn mẹ, rất khó khăn. Cụ được hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa nên đội đã giúp gia đình tháo dỡ nhà cũ để thi công. Những tấm fibro xi măng đã vỡ, dột nhưng bà con vẫn cẩn thận giữ lại để làm chuồng trại sau này. Nhìn cách bà con chắt chiu như vậy, chúng tôi càng hiểu cuộc sống nơi đây còn nhiều khó khăn”, anh Trưởng xúc động nói.
Có những ngày chợ chưa họp, đoàn không thể mua được rau hay thực phẩm thiết yếu, người dân lại mang rau, thịt trong nhà đến san sẻ. “Đó đều là những thứ rất quý với bà con, bởi cuộc sống nơi đây còn nhiều khó khăn”, anh Trưởng tâm sự. Chính tình cảm ấy đã tiếp thêm động lực cho 30 thành viên đội hình, gồm 2 cán bộ, giảng viên và 28 đoàn viên, sinh viên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, vượt qua mọi vất vả.
Mang mùa hè đến với trẻ em vùng biên
Không chỉ giúp người dân lao động sản xuất, các tình nguyện viên còn dành nhiều thời gian cho trẻ em địa phương. Trong các buổi sinh hoạt hè, gần 100 thiếu nhi tham gia các trò chơi tập thể, học kỹ năng sống, kỹ năng phòng chống đuối nước, cách thích nghi với điều kiện tự nhiên vùng cao và phòng tránh ngộ độc từ thực vật trong rừng. Đội hình cũng phối hợp với Đồn Biên phòng Tùng Vài tuyên truyền pháp luật, phòng chống mua bán người, buôn bán vũ khí, lừa đảo; phát tờ rơi tại các khu vực chợ phiên và vùng biên giới, đồng thời hỗ trợ người dân cài đặt VNeID trong điều kiện hạ tầng số còn hạn chế.
Một trong những hoạt động được nhiều sinh viên nhớ nhất là chuyến đến Trạm kiểm soát Cao Mã Pờ, chào cờ tại cột mốc 291/2 nơi biên cương Tổ quốc. Đối với Trần Phương Như, sinh viên năm nhất Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, đây là chuyến đi đầu tiên xa nhà để làm tình nguyện. Trong 7 ngày, cô sinh viên quê Hà Tĩnh cùng các thành viên trong đoàn dọn dẹp nơi ở, thu hoạch ngô, phát quang vệ sinh môi trường, tháo dỡ nhà cũ để người dân xây nhà mới và chuẩn bị hàng trăm phần quà an sinh.
“Điều đáng nhớ nhất là được sống và làm việc cùng bà con, cùng các bạn tình nguyện viên. Chúng em học cách đoàn kết, vượt qua khó khăn và chia sẻ với nhau trong từng khoảnh khắc”, Phương Như nói. Lần đầu tham gia một chiến dịch dài ngày ở vùng biên, nữ sinh cho biết mình học được nhiều hơn những gì từng nghĩ. “Em học được cách làm việc tập thể, biết đồng cảm, sẻ chia và được đóng góp một phần sức trẻ cho cộng đồng. Nhìn thấy người dân Tùng Vài vui vẻ, chúng em cũng cảm thấy rất hạnh phúc”, Phương Như chia sẻ.
Đêm lửa trại không muốn kết thúc
Khép lại hành trình là chương trình tổng kết cùng đêm lửa trại tại Trường THCS Tùng Vài. Theo anh Ngô Văn Trưởng, đây là lần đầu địa phương tổ chức một chương trình quy mô như vậy. Hàng trăm người dân, đoàn viên, thanh thiếu nhi đến tham gia, cổ vũ đến phút cuối. “Ngay cả khi ban tổ chức xin phép kết thúc chương trình, rất nhiều người dân vẫn nán lại. Đó là khoảnh khắc khiến chúng tôi thực sự xúc động”, anh nhớ lại.
7 ngày ở Tả Ván đã kết thúc, nhưng với những sinh viên Mùa hè xanh, hành trình ấy sẽ còn ở lại rất lâu. Không chỉ bởi những con dốc đã đi qua, những quả đồi ngô đã thu hoạch hay những công trình đã hoàn thành, mà còn bởi họ hiểu rằng, đôi khi điều quý giá nhất của một chuyến tình nguyện chính là những tình cảm bình dị được trao đi và nhận lại giữa những con người chưa từng quen biết.
Kết quả ấn tượng từ chiến dịch
Anh Trương Khải Minh, Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, cho biết chiến dịch Mùa hè xanh năm 2026 của học viện diễn ra từ ngày 25 – 31.7 với nhiều hoạt động an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, chăm lo thanh thiếu nhi và giáo dục truyền thống tại xã Tùng Vài. Trong chiến dịch, đội hình đã trao 100 suất quà an sinh cho những hộ có hoàn cảnh khó khăn nhất trên địa bàn. Tổng nguồn lực huy động cho chiến dịch đạt hơn 460 triệu đồng, gồm 200 suất quà an sinh, 1.000 sản phẩm quần áo, 150 áo ấm cùng nhiều nhu yếu phẩm phục vụ người dân vùng cao.
“Những hoạt động này đã mang đến cho đoàn viên, sinh viên những trải nghiệm thực tiễn sâu sắc, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, anh Minh nhấn mạnh. Hành trình Mùa hè xanh của Đội Thanh niên tình nguyện Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam đã khép lại, nhưng những giá trị nhân văn và tình cảm gắn bó với bà con vùng cao sẽ còn mãi trong trái tim mỗi người tham gia.
