Hà Nội triệt phá lò mổ heo dịch tả châu Phi, tuồn 300 tấn thịt bệnh vào trường học
Thời gian gần đây, hàng loạt vụ vi phạm an toàn thực phẩm nghiêm trọng liên tục bị phát hiện, gây bức xúc trong dư luận. Đáng chú ý nhất là vụ việc tại Hà Nội, khi Công an thành phố đã triệt phá thành công một lò mổ bất hợp pháp tại khu vực Nam Phù, chuyên thu gom heo nhiễm dịch tả châu Phi từ nhiều địa phương khác nhau.
Theo thông tin điều tra, nhóm đối tượng này đã móc nối với một số cá nhân trong khâu kiểm dịch để tuồn số thịt heo bệnh ra thị trường tiêu thụ một cách trái phép. Kể từ đầu năm 2026, ước tính nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo bị nhiễm bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt không đảm bảo chất lượng.
Thịt heo bệnh được đưa vào các trường học
Điều đáng lo ngại là số thịt heo nhiễm dịch tả châu Phi này đã được đưa vào các chợ đầu mối và bán cho Công ty Cường Phát – một đơn vị cung cấp thực phẩm cho nhiều trường học trên địa bàn. Thông tin này ngay lập tức gây phẫn nộ trong cộng đồng, đặc biệt là các phụ huynh có con em đang theo học tại các trường liên quan.
Trước tình hình đó, cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc, yêu cầu các trường học và đơn vị cung cấp suất ăn phải kiểm tra ngay lập tức, đồng thời dừng ngay việc nhập hàng từ Công ty Cường Phát. Bên cạnh đó, quá trình điều tra cũng được mở rộng để làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, từ khâu giết mổ, phân phối cho đến công tác giám sát an toàn thực phẩm.
Vụ việc không chỉ phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác kiểm soát chất lượng thực phẩm, mà còn dấy lên mối lo ngại lớn về nguy cơ sức khỏe đối với những người đã sử dụng loại thịt heo bệnh này.
Nguy cơ sức khỏe từ thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi
Chia sẻ về vấn đề này, BSCKI Lê Văn Thiệu – chuyên gia từ Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương – cho biết thịt từ động vật bệnh hoặc chết vì bệnh có thể chứa nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng, virus và cả độc tố nguy hiểm. Khi con người ăn phải, nguy cơ ngộ độc và nhiễm các bệnh truyền nhiễm sẽ tăng lên đáng kể.
Theo bác sĩ Thiệu, nhóm nguy cơ đầu tiên là các vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa như Salmonella, E.coli, Listeria. Những tác nhân này có khả năng gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng và sốt cao.
"Với người trưởng thành khỏe mạnh, biểu hiện có thể chỉ dừng ở mức rối loạn tiêu hóa cấp tính. Tuy nhiên, đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có sức đề kháng kém, hậu quả có thể nặng nề hơn nhiều, nguy cơ biến chứng cũng cao hơn", bác sĩ Thiệu nhấn mạnh.
Ngoài ra, thịt lợn bệnh còn có thể là nguồn chứa các ký sinh trùng nguy hiểm như giun xoắn, sán dây lợn. Nếu thịt không được chế biến đủ chín hoặc quá trình bảo quản, sơ chế không đảm bảo, các tác nhân này có thể xâm nhập vào cơ thể người, gây tổn thương ở cơ, mắt, thậm chí là hệ thần kinh trung ương. Đây là nhóm nguy cơ âm thầm, không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay sau bữa ăn, nên rất dễ khiến người dân chủ quan.
Độc tố vẫn tồn tại ngay cả khi thịt được nấu chín
Một vấn đề quan trọng khác thường bị hiểu nhầm là việc cứ nấu chín thịt thì sẽ an toàn. Thực tế, theo bác sĩ Thiệu, một số tác nhân có thể giảm đi khi đun nấu, nhưng các độc tố trong xác lợn bệnh thì không dễ mất đi hoàn toàn.
Các chất độc như histamine, endotoxin, mycotoxin vẫn có thể tồn tại ngay cả khi thịt được nấu ở nhiệt độ 100 độ C. Điều đó có nghĩa là món ăn đã nấu chín chưa chắc đã loại bỏ hết nguy cơ. Người ăn phải thịt chứa độc tố vẫn có thể bị ngộ độc cấp với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc nhiễm độc, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Bác sĩ Thiệu cũng lưu ý thêm, nguy cơ không chỉ nằm ở phản ứng cấp tính sau một bữa ăn. Nếu cơ thể tiếp xúc kéo dài với lượng nhỏ độc tố từ thực phẩm bẩn, các cơ quan quan trọng như gan, thận và hệ miễn dịch có thể bị ảnh hưởng theo thời gian.
Đáng lo ngại hơn, có những loại thịt chứa độc tố nhưng không thay đổi rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người chế biến và người ăn rất khó nhận biết bằng cảm quan thông thường. Chính vì vậy, việc trông chờ vào kinh nghiệm "nhìn bằng mắt, ngửi bằng mũi" là hoàn toàn không đủ để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Dấu hiệu nhận biết thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi
Theo hướng dẫn từ Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, người tiêu dùng có thể dựa vào một số dấu hiệu sau để phân biệt thịt lợn mắc dịch tả châu Phi:
- Miếng thịt nhợt nhạt: Thịt lợn nhiễm bệnh thường có màu sắc không đều, nhợt nhạt hoặc chuyển sang thâm tái, đồng thời tỏa ra mùi khó chịu. Trong một số trường hợp lợn bị nhiễm bệnh được tiêm thuốc trước khi chết, thịt sẽ có mùi hóa chất rõ rệt.
- Da lợn xuất hiện đốm đỏ: Trên da lợn nhiễm dịch tả châu Phi sẽ xuất hiện những mảng xuất huyết, tím tái hoặc đốm đỏ, sần sùi hoặc có mụn nước. Thịt của lợn bệnh thường mềm nhão, khi chế biến có mùi hôi, tanh hoặc mùi lạ không giống với thịt tươi sạch.
Tuy nhiên, bác sĩ Thiệu cũng cảnh báo rằng một số trường hợp thịt heo bệnh rất khó nhận biết được bằng mắt thường mà cần phải được kiểm dịch chặt chẽ thông qua các phương pháp chuyên môn. Trong quá trình chế biến, người dân cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa tay sạch sẽ, sử dụng dao và thớt riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo. Đặc biệt, không nên ăn các món từ thịt heo sống hoặc tái như tiết canh, nem chua, gỏi thịt.
Vụ việc tại Hà Nội một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa từ các cơ quan chức năng và ý thức trách nhiệm của toàn xã hội.
