Vụ cháy xe khách thảm khốc xảy ra tại Cao Bằng khiến 5 người tử vong đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về kỹ năng thoát hiểm khi gặp sự cố trên xe khách. Theo các chuyên gia, trong tình huống khẩn cấp, ưu tiên hàng đầu không phải là chen lấn để ra cửa lên xuống thông thường, mà cần bình tĩnh tìm các lối thoát hiểm khác như cửa sổ, cửa thoát hiểm trên nóc xe hoặc sử dụng búa phá kính.
Nguyên nhân thương tâm: Hành khách đổ dồn về cửa lên xuống
Theo ghi nhận từ hiện trường vụ cháy, phần lớn nạn nhân tập trung ở khu vực cửa lên xuống chính. Nguyên nhân được xác định là do tâm lý hoảng loạn, hành khách đổ dồn về phía cửa ra vào, dẫn đến chen lấn, giẫm đạp và không kịp thoát thân. Trong khi đó, các cửa sổ và lối thoát hiểm khác lại ít được chú ý.
Ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia về an toàn giao thông, cho biết: "Khi xảy ra cháy, khói và nhiệt độ tăng cao khiến tầm nhìn bị hạn chế, hành khách dễ mất phương hướng. Việc chen lấn về cửa chính là sai lầm chết người, bởi cửa này thường bị kẹt do nhiệt hoặc do đám đông chặn lại."
Kỹ năng thoát hiểm cần thiết trên xe khách
Để tăng cơ hội sống sót trong các vụ tai nạn xe khách, hành khách cần nắm rõ các kỹ năng sau:
- Xác định vị trí cửa thoát hiểm: Trên mỗi xe khách thường có ít nhất 2 cửa thoát hiểm (cửa sổ khẩn cấp, cửa trên nóc). Hành khách nên quan sát và ghi nhớ vị trí ngay khi lên xe.
- Sử dụng búa phá kính: Búa thoát hiểm thường được đặt ở vị trí dễ thấy gần cửa sổ. Cần đập mạnh vào góc kính để tạo lỗ thoát, sau đó dùng chân đạp vỡ phần kính còn lại.
- Không chen lấn: Giữ bình tĩnh, di chuyển theo hướng dẫn của tài xế hoặc người phụ trách. Nếu cửa chính bị kẹt, hãy tìm ngay lối thoát khác.
- Bảo vệ đường hô hấp: Dùng khăn ướt hoặc quần áo che miệng, mũi để tránh hít phải khói độc. Cúi thấp người khi di chuyển vì khói thường bay lên cao.
Thiết kế xe khách cần cải tiến
Nhiều chuyên gia cho rằng, ngoài ý thức của hành khách, thiết kế xe khách cũng cần được cải thiện để tăng khả năng thoát hiểm. Cụ thể, các cửa sổ thoát hiểm cần được đánh dấu rõ ràng, búa phá kính phải được kiểm tra thường xuyên, và hệ thống đèn chiếu sáng khẩn cấp cần hoạt động tốt trong mọi tình huống.
"Các nhà sản xuất xe nên trang bị thêm cửa thoát hiểm ở phía sau xe, đồng thời lắp đặt hệ thống tự động mở cửa khi phát hiện cháy. Điều này sẽ giúp hành khách có thêm lối thoát và giảm thiểu thương vong," ông Hùng nhấn mạnh.
Bài học từ vụ cháy xe khách ở Cao Bằng
Vụ cháy xe khách tại Cao Bằng là lời cảnh tỉnh cho cả cơ quan chức năng và người dân. Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam xảy ra hàng chục vụ cháy xe khách, nhưng kỹ năng thoát hiểm của hành khách vẫn còn hạn chế. Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức tập huấn kỹ năng thoát hiểm trên xe khách cho người dân, đặc biệt là trong dịp lễ Tết khi nhu cầu đi lại tăng cao.
"Mỗi hành khách cần tự trang bị cho mình kiến thức cơ bản để bảo vệ tính mạng. Đừng để đến khi xảy ra sự cố mới cuống cuồng tìm cách thoát thân," một chuyên gia khuyến cáo.
