Chiều 23.6, Hội đồng Tiền lương quốc gia đã họp phiên thứ nhất về phương án tiền lương tối thiểu năm 2027. Tại phiên họp, Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam đề xuất hai phương án tăng lương tối thiểu vùng với mức tăng 8,5% và 9,8% so với năm 2026, thời điểm tăng dự kiến từ 1.1.2027.
Hai phương án tăng lương tối thiểu vùng
Phương án 1 đề xuất tăng lương tối thiểu vùng từ 360.000 - 520.000 đồng/tháng, tương ứng mức tăng bình quân 9,8%. Phương án 2 đề xuất tăng từ 315.000 - 450.000 đồng/tháng, bình quân tăng 8,5%. Đối với lương tối thiểu giờ, Tổng LĐLĐ Việt Nam kiến nghị xác định mức lương tối thiểu theo giờ trên cơ sở quy đổi từ lương tối thiểu tháng và áp dụng hệ số điều chỉnh phù hợp.
Bà Trần Thị Thanh Hà, Phó trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐ Việt Nam), cho biết căn cứ xây dựng hai phương án dựa trên tăng trưởng GDP, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), năng suất lao động và các yếu tố tác động đến doanh nghiệp. Bà nhấn mạnh: “Mức lương tối thiểu hiện nay đang lạc hậu so với tình hình thực tế. Mức tăng theo đề xuất trên là tương đối để đảm bảo được mức sống cơ bản cho công nhân, lao động.”
Doanh nghiệp muốn lùi thời điểm tăng lương
Trong khi đó, ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng nếu tăng từ 1.1.2027 là quá gấp, không đủ thời gian thích ứng cho doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp mong muốn thời điểm tăng lương là 1.7.2027. Ông Phòng cho biết VCCI đang thăm dò và chưa đề xuất mức điều chỉnh chính thức. “Doanh nghiệp khó khăn do tình hình áp thuế, tình hình lao động… Nếu điều chỉnh tiền lương cao quá thì chi phí sẽ đội lên, vì vậy phải cân bằng lợi ích”, ông Phòng bày tỏ.
Ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH (nay là Bộ Nội vụ), nhận định tăng lương ở mức cao là tốt cho người lao động, nhưng cần xem doanh nghiệp có đủ sức tăng hay không. Theo ông, các doanh nghiệp dệt may, da giày, thủy sản có biên độ lợi nhuận rất mỏng, trong khi giá vật liệu, điện, cước vận tải tăng. “Các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu là gia công, để 'nuôi' doanh nghiệp, cần phải giữ lợi thế cạnh tranh với các nước trong khu vực. Vì vậy, phương án tăng lương tối thiểu phải thật cân đối, hài hòa”, ông Huân nói.
Khảo sát: gần 60% người lao động phải vay mượn thường xuyên
Khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam về đời sống người lao động trong tháng 3 và 4.2026 tại 7 tỉnh, thành phố với 196 doanh nghiệp và gần 2.000 người lao động tham gia cho thấy nhiều khó khăn. Hơn một nửa số người được hỏi cho biết thu nhập chỉ vừa đủ trang trải các chi phí cơ bản, trong khi khoảng 1/5 không đủ sống và phải làm thêm giờ để bù đắp thu nhập. Tỷ lệ người có khả năng tích lũy vẫn ở mức thấp.
Áp lực tài chính ngày càng rõ nét khi gần 60% người lao động cho biết phải vay mượn tiền thường xuyên hoặc định kỳ để ổn định cuộc sống. So với năm 2025, tần suất vay mượn có xu hướng tăng mạnh, phản ánh chi phí sinh hoạt đang tăng nhanh hơn thu nhập thực tế.
Dinh dưỡng, giáo dục và nhà ở còn nhiều hạn chế
Về dinh dưỡng, chỉ khoảng một nửa người lao động có điều kiện sử dụng thịt, cá đầy đủ trong các bữa ăn chính. Chi phí giáo dục tiếp tục là gánh nặng: hơn một nửa số người được hỏi cho biết tiền lương hiện nay chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu học tập của con cái. Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, đa số người lao động chỉ đủ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cơ bản hoặc mua một số loại thuốc thông thường.
Về nhà ở, số lao động phải thuê trọ tư nhân tăng đáng kể. Diện tích nhà ở bình quân đầu người chỉ khoảng 7,6 m², thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn nhà ở đô thị. Thu nhập cũng tác động đến quyết định lớn: hơn một nửa số lao động chưa kết hôn cho biết mức lương hiện tại ảnh hưởng đến quyết định lập gia đình, trong khi gần 73% lao động đã kết hôn cho rằng thu nhập khiến họ cân nhắc hoặc trì hoãn việc sinh thêm con.
