Tín Dụng Chính Sách: Trụ Cột An Sinh Và Đòn Bẩy Giảm Nghèo Bền Vững Tại Cao Bằng
Trong bức tranh phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng, tín dụng chính sách do Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) triển khai đã và đang khẳng định vị thế là một trụ cột an sinh vững chắc. Nguồn vốn này không chỉ góp phần thiết thực vào việc thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới mà còn đóng vai trò then chốt trong việc giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên các địa bàn biên giới.
Vốn Ưu Đãi - Điểm Tựa Thoát Nghèo Bền Vững
Những ngày đầu Xuân 2026, trên các tuyến đường dẫn về các xã vùng cao của tỉnh Cao Bằng, không khó để nhận thấy sự đổi thay rõ rệt trong từng bản làng. Đằng sau những ngôi nhà khang trang hơn, những mô hình kinh tế hộ gia đình phát triển ổn định là sự đồng hành bền bỉ của nguồn vốn tín dụng chính sách. Tại xóm Bản Niếng, xã Quang Hán, gia đình chị Mạc Thị Huế từng là hộ nghèo nhiều năm liền. Nhờ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, chị đã mạnh dạn đầu tư vào chăn nuôi và mở rộng vườn cây ăn quả. Từ vài con giống ban đầu, đến nay mô hình kinh tế của gia đình chị đã mang lại thu nhập ổn định khoảng 200 triệu đồng mỗi năm.
Câu chuyện của chị Huế không phải là trường hợp cá biệt. Tại xã Bảo Lạc, anh Lầu A Vàng, một đoàn viên thanh niên năng động, đã vay 100 triệu đồng từ chương trình cho vay hộ sản xuất, kinh doanh vùng khó khăn để xây dựng mô hình gia trại với 20 con bò sinh sản, 8ha rừng và cây ăn quả. Mô hình trồng trọt kết hợp chăn nuôi này từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, tạo nền tảng phát triển lâu dài cho gia đình anh. Theo anh Vàng, nguồn vốn chính sách đã đến đúng thời điểm, giúp gia đình chủ động bước vào vụ sản xuất ngay từ đầu năm mới.
Có thể thấy, tín dụng chính sách không chỉ đơn thuần là hỗ trợ tài chính mà còn là công cụ tạo cơ hội đổi đời. Khi người dân có điều kiện tiếp cận vốn hợp pháp với lãi suất ưu đãi và phương thức trả nợ linh hoạt, họ có thể chuyển từ tư duy trông chờ, ỷ lại sang chủ động sản xuất, kinh doanh, tự tạo sinh kế bền vững cho bản thân và gia đình.
Mạng Lưới “Chân Rết” Bám Cơ Sở Và Hiệu Quả Thực Tiễn
Thực hiện cơ chế tín dụng chính sách theo Nghị định số 78/2002/NĐ-CP, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Cao Bằng đã duy trì mô hình quản lý đặc thù, không vì lợi nhuận, chuyên trách thực hiện các chương trình cho vay đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. Đây là nền tảng thể chế quan trọng, bảo đảm tín dụng chính sách được triển khai thống nhất, minh bạch và đúng định hướng an sinh.
Theo số liệu từ chi nhánh, đến nay, tổng nguồn vốn đạt xấp xỉ 5.200 tỷ đồng, tăng 65 tỷ đồng so với năm 2025. Riêng nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác đạt 1.072 tỷ đồng, hoàn thành 111% kế hoạch. Tổng dư nợ đạt 5.132 tỷ đồng, tăng 64 tỷ đồng so với năm trước, với hơn 61.000 khách hàng còn dư nợ. Những con số này phản ánh hai vấn đề cốt lõi: Thứ nhất, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc bổ sung nguồn lực cho tín dụng chính sách. Thứ hai, nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và an sinh xã hội trên địa bàn là rất lớn.
Trong điều kiện tỉnh miền núi với địa hình chia cắt và dân cư phân tán, việc duy trì tốc độ tăng trưởng nguồn vốn ổn định là một nỗ lực không nhỏ. Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, toàn bộ 9 phòng giao dịch trực thuộc đã khôi phục và duy trì đều đặn các phiên giao dịch tại xã. Trong 2 tháng đầu năm, doanh số cho vay đạt 268,1 tỷ đồng với 2.760 lượt hộ được vay; doanh số thu nợ đạt 204,5 tỷ đồng, bằng 76,3% doanh số cho vay. Nguồn vốn này đã góp phần tạo việc làm cho 1.296 lao động, hỗ trợ xây dựng 572 công trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, đồng thời hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và 2 lao động đi làm việc ở nước ngoài.
Doanh số thu nợ 2 tháng đầu năm 2026 đạt 204,5 tỷ đồng, bằng 76,3% doanh số cho vay, cho thấy chất lượng tín dụng tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ. Đây là yếu tố sống còn của tín dụng chính sách, bởi nếu buông lỏng quản lý, nợ quá hạn gia tăng, nguồn vốn sẽ bị xói mòn, tác động tiêu cực đến chính người nghèo.
Mô Hình Tổ Chức Phù Hợp Và Tầm Nhìn Chiến Lược
Hiệu quả của tín dụng chính sách tại Cao Bằng không chỉ đến từ quy mô nguồn vốn mà còn từ mô hình tổ chức phù hợp với thực tiễn miền núi. Hiện toàn tỉnh duy trì toàn bộ 161 điểm giao dịch tại tất cả 56 xã, phường sau sáp nhập; đồng thời có 2.111 tổ tiết kiệm và vay vốn tại thôn, bản, khu phố. Gần 99,76% tổng dư nợ được thực hiện thông qua các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác. Mạng lưới này tạo nên độ phủ sâu rộng, đưa dịch vụ tài chính đến tận thôn bản, giảm chi phí giao dịch cho người dân và tăng cường giám sát cộng đồng.
Đây là mô hình đặc thù, kết hợp giữa kênh tín dụng chính thức với hệ thống chính trị cơ sở, phù hợp với điều kiện địa bàn vùng cao, biên giới. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng kiêm Trưởng ban đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội Vũ Đình Quang khẳng định, hoạt động tín dụng chính sách là giải pháp nhân văn, có ý nghĩa then chốt trong giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Nhận định này phản ánh đúng thực tiễn: Tại các địa bàn biên giới, nơi sinh kế còn phụ thuộc nhiều vào nông, lâm nghiệp, tín dụng chính sách chính là công cụ giúp người dân ổn định đời sống, qua đó củng cố thế trận lòng dân, giữ vững an ninh chính trị. Tuy nhiên, nhìn ở tầm chiến lược, tín dụng chính sách không thể chỉ dừng ở việc “bơm” vốn. Điều cốt lõi là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, gắn tín dụng với chuyển giao khoa học - kỹ thuật, đào tạo nghề, liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nếu thiếu các mắt xích này, vốn vay có thể bị phân tán, hiệu quả thấp, thậm chí dẫn đến tái nghèo.
Trong bối cảnh yêu cầu giảm nghèo chuyển từ giảm số lượng sang nâng chất lượng, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đặt mục tiêu tiếp tục tăng trưởng nguồn vốn theo chỉ tiêu Trung ương giao năm 2026, đồng thời giữ vững chất lượng tín dụng, kiểm soát chặt nợ quá hạn, bảo đảm dòng vốn ưu đãi luôn thông suốt, gần dân, sát dân. Cùng với nền tảng tín dụng đã tạo dựng trong thời gian qua, Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh Cao Bằng Nguyễn Quang Thịnh kỳ vọng tín dụng chính sách 2026 sẽ đóng góp nhiều hơn vào mục tiêu quốc gia giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới của địa phương.
Thực tiễn cho thấy, khi cơ chế đúng, tổ chức thực hiện nghiêm túc, giám sát chặt chẽ và người dân có ý chí vươn lên, tín dụng chính sách thật sự trở thành đòn bẩy phát triển mạnh mẽ, góp phần xây dựng một xã hội ổn định và thịnh vượng.
