Từ hôm nay (1.7.2026), các quy định mới của luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Bảo hiểm y tế (BHYT) chính thức có hiệu lực. Với nhiều điểm mới quan trọng, đặc biệt về mở rộng quyền lợi khám chữa bệnh và tăng cường cơ chế bảo vệ tài chính cho người tham gia, chính sách BHYT tiếp tục khẳng định vai trò là 'phao cứu sinh' vững chắc cho người dân trước rủi ro bệnh tật.
Cởi bỏ 'nút thắt' chuyển tuyến, người bệnh bớt lo
Điểm nhấn quan trọng và được người dân mong chờ nhất trong kỳ điều chỉnh quy định BHYT lần này là việc mở rộng quyền lợi khi tự đi khám, chữa bệnh (KCB) không đúng nơi đăng ký ban đầu (trái tuyến). Theo quy định mới, người tham gia BHYT tự đi KCB ngoại trú tại một số cơ sở cấp cơ bản và cấp chuyên sâu sẽ được quỹ BHYT thanh toán một phần chi phí trong phạm vi quyền lợi. Thay đổi này đã cởi bỏ hoàn toàn 'nút thắt' về thủ tục chuyển tuyến, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao một cách thuận tiện nhất.
Ghi nhận trực tiếp của PV Thanh Niên tại sảnh đón bệnh nhân Bệnh viện Đà Nẵng vào sáng 1.7, không khí làm việc diễn ra khẩn trương, trật tự nhờ sự hỗ trợ của công nghệ số. Đang chờ đến lượt vào phòng khám chuyên khoa, ông N.V.H (62 tuổi, trú Q.Hải Châu, TP.Đà Nẵng) chia sẻ: 'Tôi bị bệnh tim mạch mạn tính, trước đây mỗi lần muốn lên bệnh viện tuyến thành phố khám ngoại trú là phải xin giấy chuyển viện rất vất vả, nếu không thì phải chấp nhận tự chi trả toàn bộ chi phí. Nghe cán bộ bảo hiểm tư vấn từ hôm nay quy định mới đã cho phép hưởng quyền lợi trực tiếp khi khám ngoại trú trái tuyến ở cơ sở chuyên sâu như thế này, những người già như chúng tôi mừng lắm. Tấm thẻ BHYT thực sự là lá chắn bảo vệ lúc tuổi già'.
Điểm tựa tài chính từ những con số nhân văn
Bên cạnh việc mở rộng quyền lợi, chính sách mới cũng điều chỉnh mức đóng BHYT hộ gia đình tương ứng với mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng. Cụ thể, mức đóng của người thứ nhất là 113.850 đồng/tháng; các thành viên tiếp theo lần lượt giảm xuống còn 79.695 đồng, 68.310 đồng, 56.925 đồng và từ người thứ năm trở đi chỉ còn 45.540 đồng/tháng. Dù mức đóng có sự điều chỉnh theo lương cơ sở, nhưng nguyên tắc giảm trừ gia cảnh vẫn được giữ nguyên nhằm chia sẻ áp lực tài chính cho các hộ gia đình đông người.
Đặc biệt, cơ chế bảo vệ người bệnh hiểm nghèo được gia cố mạnh mẽ hơn nhờ các mốc tham chiếu mới. Đối với người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục trở lên, nếu số tiền cùng chi trả chi phí KCB trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở (tương đương 15,18 triệu đồng) thì sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi hưởng. Bên cạnh đó, đối với một số trường hợp có chi phí khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức tham chiếu (tương đương dưới 379.500 đồng), người tham gia BHYT được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi được hưởng theo quy định.
Tại khoa Hồi sức tích cực (Bệnh viện Đà Nẵng), bà L.T.M (55 tuổi, quê Quảng Ngãi) nghẹn ngào khi nói về hành trình giành giật sự sống cho chồng: 'Nhà làm nông, khi chồng tôi nhập viện cấp cứu vì viêm cơ tim, ngưng tim, chi phí điều trị lên tới gần cả tỉ đồng. Nếu không có tấm thẻ BHYT chi trả hầu như toàn bộ, gia đình tôi chắc chắn đã phải bán sạch nhà cửa ruộng vườn và lâm vào cảnh khánh kiệt. Hôm nay nghe tin chính sách mới còn hạ mức chi trả tối đa cho người tham gia 5 năm liên tục, những gia đình nghèo có người ốm nặng như chúng tôi càng có thêm hy vọng để bám trụ'.
Hướng tới mục tiêu bao phủ an sinh bền vững
Không chỉ mang lại lợi ích cụ thể cho người dân, luật sửa đổi, bổ sung còn đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với cơ quan quản lý trong việc đồng bộ hóa dữ liệu và cải cách thủ tục hành chính. Việc sử dụng CCCD gắn chip, VNeID hay ứng dụng VssID khi đi KCB đã và đang giúp rút ngắn thời gian chờ đợi, minh bạch hóa quy trình và ngăn chặn trục lợi quỹ.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Văn Phú Long, Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia - BHXH thành phố Đà Nẵng cho biết: 'Số liệu thực tế chứng minh quỹ BHYT là phao cứu sinh cực kỳ lớn'. Trong 5 tháng đầu năm 2026, quỹ BHYT đã chi trả hơn 2.556 tỉ đồng cho gần 3 triệu lượt người khám, chữa bệnh BHYT. Điều đó cho thấy BHYT ngày càng phát huy vai trò là điểm tựa tài chính quan trọng, giúp người dân giảm bớt gánh nặng chi phí y tế khi không may ốm đau, bệnh tật. Bên cạnh đó, tính đến hết tháng 5.2026, toàn thành phố có 2.684.833 người tham gia BHYT, tăng 2,67% so với cùng kỳ năm 2025; tỷ lệ bao phủ đạt 92% dân số.
Về định hướng triển khai các quy định mới, vị đại diện này nhấn mạnh: 'Để những điểm mới của luật đi vào cuộc sống một cách thông suốt, chúng tôi đang tập trung tổng lực cho đợt cao điểm tuyên truyền, giải đáp trực tiếp tại các bệnh viện lớn và các điểm truyền thông cộng đồng. Mục tiêu không chỉ là mở rộng diện bao phủ, mà còn phối hợp chặt chẽ với ngành y tế để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người tham gia, hoàn thiện cơ chế thanh toán trực tiếp đối với các dịch vụ kỹ thuật cao và thiết bị y tế đặc thù, đưa BHYT thực sự trở thành trụ cột an sinh vững chắc cho mọi người dân'.
