Ngày 13/7, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP Đà Nẵng thông báo đã phát hiện và quy tập 5 hài cốt liệt sĩ tại khu vực hang Đá Sập (hang Thương nghiệp K600, thôn Đại Đồng, xã Hà Nha). Cùng với các hài cốt, lực lượng chức năng thu được nhiều di vật quan trọng như đồng xu, bút, muỗng, lọ và các vật dụng sinh hoạt khác.
Quy trình tìm kiếm và tưởng niệm
Đội quy tập đã dâng hương tưởng niệm trước khi đưa các hài cốt về Nghĩa trang liệt sĩ xã Hà Nha để tổ chức lễ truy điệu trong thời gian tới. Công tác mở rộng phạm vi khai quật vẫn đang được tiếp tục nhằm tìm kiếm các liệt sĩ còn lại trong khu vực.
Vị trí chiến lược trong kháng chiến
Trong kháng chiến, hang Đá Sập có vị trí chiến lược quan trọng, là nơi tập kết, trú quân, trung chuyển của nhiều đơn vị chủ lực như Trung đoàn 31, Trung đoàn 36, Trung đoàn 141, Trung đoàn 575, lực lượng Vận tải 130, Bệnh xá 78 cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ từ cánh Bắc Hòa Vang sang Đại Lộc nhận gạo, mua thực phẩm và thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Đây cũng là nơi Công ty Lương thực, Thương nghiệp của Mặt trận 44 thu mua, thu gom lương thực từ cơ sở vùng địch chiếm đóng để cấp cho bộ đội.
Sự kiện bi thương năm 1969
Khoảng 9h ngày 25/4/1969, địch phát hiện và bắn pháo hiệu chỉ điểm, sau đó pháo binh từ núi Lở cùng máy bay F4 ném bom hạng nặng vào khu vực nghi có bộ đội trú quân. Hang Đá Sập bị bom đánh sập, đất đá trượt xuống bịt kín các cửa hang, khiến nhiều cán bộ thương nghiệp và bộ đội bị mắc kẹt, hy sinh.
Phát hiện di vật và hài cốt
Qua khảo sát thực địa, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật như dép cao su, dép rọ, tấm vải dù, áo mưa, pin đại, dây thông tin, dao, ví cá nhân, lon cá hộp, bàn chải đánh răng, đạn AK và khu vực kho đạn có khoảng 18 đến 20 quả đạn nhiều chủng loại. Tại vị trí được xác định là nơi trúng bom, đoàn khảo sát phát hiện 1 đôi dép rọ nữ, nhiều di vật và 1 đoạn xương ống chân dài khoảng 35 đến 40cm nằm lộ thiên trong hang; đồng thời khoanh vùng, giữ nguyên hiện trường.
