Để được hưởng chế độ thai sản khi sinh con, lao động nữ cần đáp ứng điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người lao động nữ phải đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.
Điều kiện hưởng chế độ thai sản
Theo Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ sinh con được hưởng chế độ thai sản khi đã đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh. Thời gian 12 tháng trước khi sinh được xác định như sau: nếu sinh con trước ngày 15 của tháng, thì tháng sinh không được tính vào thời gian 12 tháng trước khi sinh; nếu sinh từ ngày 15 trở đi, thì tháng sinh được tính.
Ví dụ: Chị A sinh con vào ngày 20/6/2025. Thời gian 12 tháng trước khi sinh được tính từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025. Trong khoảng thời gian này, chị A phải đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên. Nếu chị A sinh con vào ngày 10/6/2025, thời gian 12 tháng trước khi sinh được tính từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025, và tháng 6/2025 không được tính.
Trường hợp đặc biệt
Đối với lao động nữ đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên nhưng khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền, thì phải đóng BHXH từ đủ 3 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh. Quy định này nhằm hỗ trợ những trường hợp sức khỏe yếu, cần nghỉ việc sớm.
Theo bà Nguyễn Thị Lan, chuyên gia bảo hiểm xã hội, “Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ có thai kỳ khó khăn, đảm bảo họ vẫn được hưởng chế độ thai sản dù phải nghỉ việc sớm.”
Mức hưởng chế độ thai sản
Mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Nếu chưa đóng đủ 6 tháng, thì mức hưởng tính theo bình quân tiền lương của các tháng đã đóng. Thời gian nghỉ hưởng chế độ là 6 tháng đối với lao động nữ sinh một con, trừ trường hợp sinh đôi trở lên thì được nghỉ thêm mỗi con 1 tháng.
Ngoài tiền lương, lao động nữ còn được nhận trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh cho mỗi con. Mức lương cơ sở hiện nay là 2.340.000 đồng/tháng (từ ngày 1/7/2024), do đó trợ cấp một lần là 4.680.000 đồng cho mỗi con.
Thủ tục hưởng chế độ thai sản
Để hưởng chế độ, lao động nữ cần nộp hồ sơ cho đơn vị sử dụng lao động hoặc cơ quan BHXH. Hồ sơ gồm: sổ BHXH, giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con, và đơn nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Thời hạn giải quyết là 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
Như vậy, để đảm bảo quyền lợi, lao động nữ cần lưu ý thời gian đóng BHXH bắt buộc ít nhất 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Việc nắm rõ quy định giúp người lao động chủ động trong kế hoạch sinh con và tận dụng tối đa chính sách an sinh xã hội.
