Đề xuất về mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày đang nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào thời kỳ già hóa dân số. Theo các chuyên gia, nếu không có những thay đổi đáng kể, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức trở thành một quốc gia có dân số già. Điều này kéo theo số lượng người cao tuổi cần được chăm sóc sẽ gia tăng nhanh chóng, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế và gia đình.
Vai trò của mô hình chăm sóc ban ngày
Mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày, tận dụng các tổ dân phố và nhà văn hóa, có thể đóng vai trò như một điểm sinh hoạt cộng đồng, nơi truyền thông sức khỏe cho người cao tuổi. Đồng thời, mô hình này cung cấp các hoạt động chăm sóc cơ bản với sự tham gia của nhân viên y tế trong ngày, giúp giảm gánh nặng cho các gia đình có cha mẹ già sống cô đơn. Khi con cháu đi học, đi làm, họ có thể yên tâm gửi ông bà vào ban ngày, nơi có người hỗ trợ ăn uống, theo dõi sức khỏe và tổ chức các hoạt động thể thao, âm nhạc, văn hóa, văn nghệ.
Đề xuất thí điểm và phát triển
Để hiện thực hóa mô hình này, trước mắt cần có đề án thí điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày, gắn với dịch vụ bữa ăn trưa giá rẻ. Các cơ sở và chức năng của nhà điều dưỡng tư nhân cần được sử dụng, đồng thời đa dạng hóa loại hình dịch vụ để phục vụ nhiều đối tượng, đảm bảo hiệu quả. Các cơ sở “Nhà già” nên được tổ chức tại các khu dân cư, chung cư đông người, với kết cấu như một nhà dưỡng lão mini, thuận lợi cho người cao tuổi. Các cụ có thể tự đến vào đầu ngày và tự về vào cuối ngày. Nhân viên chuyên nghiệp sẽ phục vụ và thu phí chăm sóc, vận hành như một doanh nghiệp nhỏ.
Yêu cầu về chi phí và chất lượng
Điều mà nhiều người mong muốn là mức chi phí phải phù hợp để nhiều gia đình có thể tiếp cận, đồng thời chất lượng dịch vụ phải ổn định và an toàn. Để mô hình đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và chính quyền địa phương. Việc đào tạo đội ngũ nhân lực phù hợp và xây dựng quy trình chăm sóc cụ thể là rất quan trọng, góp phần kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.
■ Hoàng Anh (Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh)
