TP.HCM đang bước vào đợt thi đua '150 ngày đêm' với quyết tâm cao thực hiện chương trình khám sức khỏe toàn dân. Đây là chủ trương đáng hoan nghênh, nhưng cần nhìn nhận thực tế về khoảng cách giữa quyết tâm và khả năng thực hiện.
Áp lực từ chỉ tiêu số lượng
Thành phố hơn 14 triệu dân muốn quản lý sức khỏe cộng đồng không thể chỉ chờ người dân đến bệnh viện khi đã mắc bệnh. Khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử là hướng đi đúng và là xu thế của nhiều quốc gia. Tuy nhiên, theo thông tin công bố, qua 1,5 tháng thực hiện, mới có khoảng 3% dân số được khám trong chương trình này. Mục tiêu hoàn thành khám cho gần như toàn bộ người dân trong năm 2026 với hơn 14 triệu người là khối lượng công việc rất lớn.
Để hoàn thành mục tiêu trong thời gian còn lại, mỗi ngày hệ thống y tế phải khám cho hàng chục nghìn người. Đây là áp lực không nhỏ đối với hệ thống y tế vốn đã bận rộn với công tác khám chữa bệnh hằng ngày.
Chất lượng dữ liệu mới là mục tiêu cốt lõi
TS-BS Nguyễn Quang Huy (Bệnh viện Nhân dân 115) đặt câu hỏi: 'Chúng ta cần 100% người dân được khám sức khỏe hay 100% người dân có dữ liệu sức khỏe đầy đủ và đáng tin cậy?' Hai mục tiêu này không hoàn toàn giống nhau. Nếu quá chú trọng vào chỉ tiêu phải khám đủ 100%, rất dễ dẫn đến tâm lý chạy theo số lượng. Một buổi khám diễn ra nhanh, thông tin ghi nhận sơ sài, người dân chưa được tư vấn đầy đủ thì giá trị mang lại sẽ không cao. Hồ sơ sức khỏe khi đó khó phản ánh đúng tình trạng sức khỏe của từng cá nhân và cũng khó trở thành cơ sở cho công tác quản lý sức khỏe lâu dài.
Trong khi đó, thành phố đang có một nguồn dữ liệu sức khỏe rất lớn từ nhiều năm nay. Hàng triệu lượt người dân mỗi năm khám bệnh tại các cơ sở y tế. Đây đều là những thông tin có giá trị nếu được chuẩn hóa và kết nối. Vì vậy, có thể cho phép cập nhật hồ sơ sức khỏe từ các lần khám chữa bệnh thông thường tại tất cả cơ sở y tế đủ điều kiện. Người dân cũng có thể chủ động gửi kết quả khám sức khỏe định kỳ của cơ quan, doanh nghiệp hoặc các gói khám cá nhân để cơ quan y tế xác minh và tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Hướng tới hệ thống quản lý sức khỏe động
Khi các nguồn dữ liệu được liên thông, mục tiêu '100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử' sẽ khả thi hơn rất nhiều. Quan trọng hơn, chương trình sẽ trở thành một hệ thống quản lý sức khỏe động, được cập nhật thường xuyên chứ không chỉ là một chiến dịch diễn ra trong vài tháng. Khám sức khỏe toàn dân là chủ trương nhân văn và cần thiết. Người dân mong muốn được theo dõi sức khỏe liên tục, phát hiện bệnh sớm và được quản lý sức khỏe suốt đời. Nhưng để đạt mục tiêu ấy, điều cần hướng tới là chất lượng của từng hồ sơ sức khỏe, tính chính xác của dữ liệu và khả năng sử dụng dữ liệu đó trong chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Một chương trình lớn sẽ thành công khi vừa có quyết tâm, vừa có cách làm linh hoạt. Với chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ, TP.HCM hoàn toàn có thể đi đầu trong việc xây dựng một hệ thống hồ sơ sức khỏe toàn dân thông minh, nơi mọi thông tin khám chữa bệnh được cập nhật liên tục từ nhiều nguồn khác nhau. Đích đến cuối cùng không phải là đủ 100% lượt khám, mà là 100% người dân được quản lý sức khỏe một cách thực chất.
