Khối lượng công việc nhiều, đòi hỏi khẩn trương, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều nỗ lực cao nhất với mong muốn sớm tìm lại tên các liệt sĩ và đưa các anh trở về với gia đình, quê hương. Thông tin kết quả triển khai lấy mẫu, quy tập hài cốt liệt sĩ trong Chiến dịch 500 ngày đêm ở tỉnh Điện Biên, Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cho biết: Tính từ ngày tỉnh Điện Biên bắt đầu triển khai chiến dịch (6/6) đến nay là 45 ngày. Hơn 100 cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cùng các lực lượng đã tiến hành khai quật 1.940/4.594 phần mộ (đạt 42,22%); lấy được 1.822/1.940 mẫu đủ điều kiện gửi giám định ADN. Đồng thời, cán bộ, chiến sĩ còn thực hiện khảo sát, thu thập thông tin và hoàn thành cất bốc, lấy mẫu 2 hài cốt liệt sĩ trên đỉnh đèo Pha Đin, sau đó thực hiện nghi thức truy điệu, an táng các anh tại Nghĩa trang liệt sĩ Độc Lập.
Nỗ lực vượt khó trong khai quật và lấy mẫu
Thượng tá Lê Đình Hải, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên cho biết: “Thời gian chính thức khai quật, lấy mẫu là ngày 6/6, nhưng trước đó chúng tôi phải liên hệ cơ quan quản lý xin hồ sơ cả 7 nghĩa trang liệt sĩ để tìm hiểu các dữ liệu về thời gian hình thành, nguyên liệu chính xây dựng các phần mộ ở từng nghĩa trang, từ đó dự trù các phương pháp khai quật, lấy mẫu. Đúng dự kiến, với mỗi nghĩa trang đều có địa chất, thời gian khác nhau, không thể áp dụng phương pháp giống nhau mà đòi hỏi phải linh hoạt, tỉ mỉ”.
Thượng tá Lê Đình Hải dẫn chứng: Nghĩa trang liệt sĩ Tuần Giáo được xây dựng đã lâu, nguyên liệu chủ yếu là vôi, cát nên công việc khai quật thuận lợi. Tuy nhiên, khó khăn chính là nền đất bị dịch chuyển kéo theo dịch chuyển hài cốt liệt sĩ. Để thực hiện khai quật, lấy mẫu, anh em cán bộ, chiến sĩ phải vừa làm vừa dò để hạn chế thấp nhất việc đào xới rộng nền. Khác với Nghĩa trang liệt sĩ Tuần Giáo, Nghĩa trang liệt sĩ Him Lam và Tông Khao có thời tiết mùa mưa Tây Bắc thất thường khiến khó khăn nhân đôi. Song bằng sự quyết tâm thực hiện nhiệm vụ cao nhất, chỉ sau 45 ngày tỉnh Điện Biên đã hoàn thành lấy mẫu tại 4/7 nghĩa trang liệt sĩ, với tổng số 1.822 mẫu đủ điều kiện bàn giao cho cơ quan chức năng thực hiện giám định ADN xác định danh tính liệt sĩ.
Tâm huyết của người lính trẻ
Binh nhất Lò Văn Hà, Trung đoàn 741 chia sẻ: “Khi được cấp trên giao nhiệm vụ thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, cất bốc hài cốt để xác định danh tính liệt sĩ, tôi đã rất xúc động, dù thời điểm ấy chưa hình dung các công việc phải làm gồm những gì. Khi chiến dịch bắt đầu, chúng tôi lần lượt thực hiện khai quật, lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ Tuần Giáo, sau đó hoàn nguyên mộ rồi di chuyển đến Nghĩa trang liệt sĩ Tủa Chùa, Nghĩa trang liệt sĩ Him Lam và hiện tại đang thực hiện hoàn nguyên tại Nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao. Chúng tôi động viên nhau cùng nỗ lực cố gắng. Mỗi ngày thực hiện nhanh nhất, tốt nhất các phần việc được giao để góp sức sớm tìm được tên cho các Anh hùng, liệt sĩ”.
Mục tiêu và sáng kiến trong chiến dịch
Đặt mục tiêu hoàn thành khai quật, lấy mẫu hài cốt tại 4.594 phần mộ liệt sĩ trước ngày 22/12/2026, Đại tá Dương Quốc Long cho biết: Khối lượng công việc phía trước còn nhiều (2.654 phần mộ cần lấy mẫu) thuộc Nghĩa trang liệt sĩ Độc Lập và Nghĩa trang liệt sĩ A1, đều đã có thời gian hình thành gần 70 năm. Việc nhiều, lại khó khăn hơn vì địa chất hai nghĩa trang thay đổi nhiều, nên mỗi cán bộ, chiến sĩ đều phải nêu cao tinh thần nỗ lực vượt khó; chủ động nghiên cứu, tìm giải pháp khắc phục khó khăn phát sinh từ thực tiễn để nâng cao hiệu quả làm việc của cá nhân, tập thể. Chỉ có như thế mới là hành động góp sức đẩy nhanh chiến dịch.
Qua thực tiễn công việc đã hoàn thành tại 4 nghĩa trang, Bộ Chỉ huy đã ghi nhận nhiều sáng kiến của các cá nhân, chiến sĩ, như: Sáng kiến chế máy moi đá của Trung tá Nguyễn Văn Ngọc đã góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn nguyên mộ; sáng chế làm giàn sấy quần áo cho cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ khai quật bảo vệ sức khỏe, giúp các chiến sĩ chống bệnh ngoài da do ẩm, mốc hiệu quả. “Mỗi cá nhân một sáng kiến, mỗi tập thể cùng ý chí quyết tâm thì chắc chắn Chiến dịch 500 ngày đêm tại Điện Biên sẽ hoàn thành về đích, là hành động cụ thể bày tỏ lòng tri ân với các thế hệ cha anh”, Đại tá Dương Quốc Long nhấn mạnh. Bài và ảnh: LÊ LAN
