Nhiều chương trình đưa người lao động đi làm việc tại Nhật Bản, Đức với chi phí gần như bằng 0 và nhận khoản hỗ trợ khởi nghiệp đến 100 triệu đồng. Thông tin trên được các diễn giả nhấn mạnh tại Hội nghị tập huấn nghiệp vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo các chương trình phi lợi nhuận, diễn ra sáng 22/6. Đây là những chương trình do Trung tâm Lao động ngoài nước (Colab) thuộc Bộ Nội vụ triển khai, nhằm tạo cơ hội việc làm bền vững và bảo vệ tối đa quyền lợi của người dân.
Suất đi Nhật, Đức “0 đồng” cho ngành điều dưỡng
Tại hội nghị, ông Phùng Quang Trọng, Trưởng phòng Tuyển chọn lao động (Trung tâm Lao động ngoài nước), phân tích chi tiết về các chương trình có mức phí đặc biệt ưu đãi, thậm chí là “0 đồng” dành cho nhóm ngành y tế, chăm sóc sức khỏe.
Cụ thể, với chương trình điều dưỡng đi Nhật Bản, người lao động gần như không phải chi trả các khoản phí cơ bản. “Người lao động tham gia chương trình này chỉ phải đóng duy nhất một khoản là 100.000 đồng phí tham gia Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước theo quy định của Luật. Còn lại, các chi phí học tiếng Nhật trong khoảng 12 tháng, tiền khám sức khỏe, vé máy bay đều được phía Nhật Bản tài trợ hoàn toàn”, ông Trọng cho biết.
Tương tự, chương trình điều dưỡng làm việc tại Cộng hòa Liên bang Đức (đối tác Vivantes) cũng áp dụng cơ chế hỗ trợ tối đa. Dù yêu cầu đầu vào khắt khe hơn khi lao động phải tốt nghiệp cao đẳng hoặc đại học ngành điều dưỡng tại các trường công lập và đã có chứng chỉ hành nghề, nhưng người tham gia lại nhận được quyền lợi “vừa học vừa có lương”.
Người lao động chỉ phải nộp duy nhất khoản chi phí hành chính 300 Euro cho Trung tâm Lao động ngoài nước. Ngược lại, trong suốt 18 tháng học tiếng Đức tại Việt Nam để đạt trình độ B2, mỗi tháng học viên được hỗ trợ học bổng khoảng 300 Euro (tương đương hơn 8 triệu đồng) để trang trải sinh hoạt phí. “Tháng nào đi học cũng có lương, với yêu cầu duy nhất là học viên phải nỗ lực vượt qua các kỳ thi chứng chỉ từ trình độ A1 đến B2. Sau khi sang Đức, người lao động làm việc với vai trò trợ lý điều dưỡng và có cơ hội định cư lâu dài nếu đạt chứng chỉ quốc gia Đức”, ông Trọng thông tin thêm.
Các diễn giả khẳng định, đây là những kênh đi hợp pháp, uy tín, giúp xóa bỏ rào cản tài chính cho những lao động có tay nghề nhưng hoàn cảnh khó khăn.
Hỗ trợ 100 triệu đồng sau khi về nước
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm nhất tại hội nghị là khoản hỗ trợ tài chính cho lao động sau khi kết thúc hợp đồng về nước, đặc biệt là chương trình IM Japan (Nhật Bản).
Ông Phùng Quang Trọng nhấn mạnh, IM Japan là chương trình phi lợi nhuận dành cho lao động phổ thông với mức phí thấp hơn nhiều so với các đơn vị phái cử thương mại. Tổng chi phí cho 6 tháng đào tạo tại Việt Nam chỉ dao động khoảng 30-40 triệu đồng. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất nằm ở khoản tiền “hồi hương” mà người lao động nhận được.
“Sau khi hoàn thành hợp đồng 3 năm và về nước đúng hạn, người lao động sẽ được nhận khoản tiền hỗ trợ khởi nghiệp là 600.000 Yên. Với tỷ giá hiện nay, số tiền này tương đương khoảng 100 triệu đồng”, ông Trọng khẳng định. Đây là khoản tiền thưởng thêm nhằm khuyến khích lao động về nước đúng hạn để tái hòa nhập thị trường lao động trong nước, không tính vào tiền lương hay tiền bảo hiểm xã hội mà lao động được nhận lại sau đó.
Đánh giá về hiệu quả kinh tế, đại diện Trung tâm Lao động ngoài nước ước tính sau 3 năm làm việc tại Nhật Bản, nếu chi tiêu tiết kiệm, một lao động có thể tích lũy được từ 600 đến 700 triệu đồng. Những tấm gương thành công từ chương trình này đã về nước khởi nghiệp, thành lập doanh nghiệp, đóng góp tích cực cho sự phát triển của địa phương.
Để hỗ trợ những lao động thuộc diện chính sách nhưng không đủ vốn ban đầu, ông Vương Văn Minh, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội, cho biết ngân hàng luôn sẵn sàng nguồn vốn cho vay đối với hộ nghèo, hộ chính sách. Với chương trình EPS đi Hàn Quốc, ngân hàng cũng thực hiện ký quỹ 100 triệu đồng cho lao động theo quy định để đảm bảo thực hiện hợp đồng.
Chuyển đổi số và cơ chế bảo vệ lao động
Bên cạnh các ưu đãi về tài chính, hội nghị tập trung vào việc cải cách thủ tục hành chính thông qua chuyển đổi số để giảm bớt phiền hà cho người dân. Trung tâm Lao động ngoài nước đã chính thức triển khai hệ thống hợp đồng điện tử.
“Trước đây, mỗi năm chúng tôi phải ký khoảng 70.000 bản hợp đồng giấy. Quá trình này dễ xảy ra sai sót thông tin, thất lạc hợp đồng và gây khó khăn cho việc lưu trữ. Hiện nay, lao động chỉ cần ký qua mã OTP trên điện thoại. Dữ liệu này được kết nối trực tiếp với Ngân hàng Chính sách xã hội, giúp lao động tại địa phương làm thủ tục vay vốn hoặc ký quỹ nhanh chóng mà không cần chờ đợi văn bản xác nhận bằng giấy như trước”, ông Phùng Quang Trọng diễn giải về tiện ích của công nghệ.
Về phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Như Tuấn, đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước cung cấp bức tranh tổng quan: Hiện Việt Nam có khoảng 900.000 lao động làm việc tại hơn 50 quốc gia, mỗi năm gửi về lượng kiều hối từ 5-7 tỷ USD. Ông Tuấn đề nghị các địa phương cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc thẩm định nguồn lao động, đặc biệt là lao động thời vụ ngắn hạn, để tránh tình trạng bỏ trốn, gây ảnh hưởng đến uy tín của lao động Việt Nam trên trường quốc tế.
Để đảm bảo an toàn cho lao động, bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó Giám đốc Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước, nhắc lại quyền lợi của người dân khi đóng góp vào quỹ này (mức 100.000 đồng/người). Trong trường hợp gặp rủi ro như tai nạn lao động, ốm đau phải về nước trước hạn, hoặc chủ sử dụng lao động phá sản, Quỹ sẽ hỗ trợ từ 10 đến 30 triệu đồng để lao động và gia đình giảm bớt khó khăn.
