Hóa đơn dịch vụ AI của Workato, công ty tự động hóa doanh nghiệp với hơn 1.300 nhân viên, đã tăng 700% chỉ trong một ngày vào tháng 5/2026. Nguyên nhân đến từ việc Anthropic chuyển từ mô hình giá cố định sang tính phí dựa trên lượng token thực tế sử dụng.
Cú sốc từ hóa đơn AI
Theo CIO Carter Busse của Workato, trước đây chi phí AI tương đối dễ dự đoán. Tuy nhiên, khi cách tính mới được áp dụng, công ty lập tức nhìn thấy con số hoàn toàn khác. "Chúng tôi nhận ra mình đã được trợ giá rất nhiều", ông Busse thừa nhận.
Sự thay đổi này phản ánh một thực tế: trong cuộc đua giành khách hàng, các hãng AI từng tung ra gói dịch vụ hấp dẫn với giá thấp, khiến doanh nghiệp quen với cảm giác AI vừa mạnh vừa rẻ. Nhưng khi nhà cung cấp tính phí sát với tài nguyên thực tế, bức tranh trở nên khác hẳn.
Nguyên nhân sâu xa
Việc hóa đơn tăng gấp 7 lần không xuất phát từ việc Workato mở rộng quy mô sử dụng AI trong một ngày. Thay vào đó, nó phản ánh sự khác biệt giữa chi phí quen thuộc và chi phí thực tế khi mọi hoạt động được tính toán chi tiết hơn. Đặc biệt, doanh nghiệp ngày càng triển khai AI Agent thực hiện chuỗi tác vụ phức tạp, gọi nhiều mô hình và hoạt động liên tục, khiến lượng token tiêu thụ tăng nhanh.
Tác động lan rộng
Không chỉ Workato, nhiều tập đoàn lớn cũng siết chặt chi tiêu AI. Uber được cho là đã dùng hết ngân sách AI cả năm từ rất sớm và phải áp dụng hạn mức mới. Amazon yêu cầu nhân viên cân nhắc trước khi dùng AI cho tác vụ không cần thiết. Walmart và Meta cũng triển khai kiểm soát mức tiêu thụ tài nguyên AI.
Câu hỏi về hiệu quả đầu tư
Một cuộc khảo sát của Bain với gần 1.000 công ty cho thấy 40% doanh nghiệp cho biết mức tiết kiệm thực tế từ AI thấp hơn 10% so với kỳ vọng ban đầu. Một nhà đầu tư tiết lộ với Axios rằng một giám đốc tài chính đã vô tình chi tới 500 triệu USD cho dịch vụ Claude chỉ trong một tháng trước khi công ty kịp nhận ra.
Giai đoạn các công ty AI dùng giá thấp để thuyết phục doanh nghiệp thay đổi thói quen đang kết thúc. Câu hỏi mà mỗi đội ngũ tài chính giờ đây phải trả lời: liệu giá trị thực của AI có xứng đáng với chi phí thực hay không?
