Khởi nguồn từ một số phận nhỏ
Tháng 9/2003, câu chuyện về Nguyễn Thanh Lập, học sinh nghèo thôn An Tiêm, xã Triệu Thành (nay là xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị), hai năm liền đỗ cao vào Đại học Bách khoa TP.HCM nhưng không thể nhập học vì gia cảnh quá khó khăn, đã gây xúc động mạnh mẽ. Bài báo "Hai lần đậu đại học, nhưng cổng trường vẫn xa" đăng ngày 6/9/2003 trên báo Tuổi trẻ đã mở đầu cho một hành trình nhân ái kéo dài hơn hai thập kỷ.
Nhà báo Đức Hoàng, tác giả bài viết, kể lại: Sáng 5/9/2003, trong lúc chờ con gái khai giảng, ông nghe anh Phạm Đức Châu - Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Quảng Trị - kể về một em học sinh hai năm liền thi đậu đại học nhưng không có tiền đi học. Chỉ với thông tin ít ỏi, nhà báo đã tìm đến nhà Lập, gặp mẹ em là bà Lan, một người phụ nữ 60 tuổi nhưng già hơn tuổi rất nhiều vì gánh nặng mưu sinh nuôi bảy con bằng gánh hàng rau củ.
Học bổng đầu tiên và sự lan tỏa
Ngay sau bài báo, bạn đọc đã đề xuất báo Tuổi trẻ khởi động chương trình giúp đỡ học sinh nghèo hiếu học. Thế là học bổng "Tiếp sức đến trường" ra đời từ năm học 2003-2004, với Lập và Lê Minh Hiếu (Hải Lăng, Quảng Trị) là hai trong số những tân sinh viên đầu tiên nhận học bổng. Từ đó, chương trình đã giúp hàng vạn sinh viên trên cả nước, trở thành một trong những học bổng có sức ảnh hưởng lớn nhất tại Việt Nam.
Song song đó, Câu lạc bộ Nghĩa tình Quảng Trị tại TP.HCM được thành lập, do anh Lê Quốc Phong - nguyên Tổng Giám đốc Công ty phân bón Bình Điền - làm thủ lĩnh. Câu lạc bộ không chỉ lo học bổng riêng cho sinh viên quê Quảng Trị mà còn tổ chức giải golf gây quỹ cho chương trình lớn của báo Tuổi trẻ. Mô hình này sau đó được nhân rộng, nhiều câu lạc bộ "Tiếp sức đến trường" của các tỉnh, thành khác cũng ra đời và đồng hành.
Những quả ngọt sau hai thập kỷ
Hơn 20 năm qua, nhiều sinh viên nghèo ngày ấy đã trở thành bác sĩ, kỹ sư, nhà giáo, doanh nhân thành đạt và quay lại giúp đỡ thế hệ đàn em. Năm 2023, nhân dịp 20 năm học bổng, nhà báo Đức Hoàng trở lại thăm bà Lan. Ở tuổi 80, bà Lan tươi cười khoe những tấm ảnh con trai Nguyễn Thanh Lập gửi về từ TP.HCM. "Tôi tin, học bổng 'Tiếp sức đến trường' đã góp một phần nhỏ cho niềm vui ấy của rất nhiều bà mẹ nghèo Quảng Trị, như bà Lan," nhà báo chia sẻ. Học bổng đã trao cơ hội cho hơn 20.000 sinh viên, thắp sáng ước mơ cho biết bao thế hệ.
