Với tổng vốn đầu tư hơn 17.000 tỷ đồng, Dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm là một trong những dự án cải tạo môi trường và chỉnh trang đô thị lớn nhất TP.HCM. Tuyến dài gần 9km, khởi công tháng 5/2025 và dự kiến hoàn thành năm 2028.
Quy mô và mục tiêu của dự án
Dự án Rạch Xuyên Tâm có điểm đầu tại kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, điểm cuối tại sông Vàm Thuật, đi qua 4 phường: Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung, An Nhơn. Tuyến chính dài gần 7km, 3 tuyến phụ (nhánh cầu Sơn, Bình Lợi, Bình Triệu) khoảng 2km.
Trước khi được cải tạo, Rạch Xuyên Tâm từng là một trong những dòng kênh ô nhiễm nặng nhất TP.HCM trong hơn 20 năm, với hàng nghìn tấn rác thải và dòng nước tù đọng. Dự án được kỳ vọng xử lý triệt để ô nhiễm, giảm ngập và cải thiện môi trường sống cho hơn 2.000 hộ dân ven rạch.
Hạ tầng giao thông và cảnh quan
Hai bên rạch sẽ được mở đường giao thông dọc tuyến, mỗi bên 2 làn xe rộng 6m, vỉa hè 3-4m. Trục đường này kết nối trực tiếp 4 phường, giúp người dân thuận tiện di chuyển và tạo nên trục cảnh quan đô thị mới trong nội đô.
Công trình còn bao gồm nạo vét lòng rạch sâu 3,5m, mở rộng mặt rạch 20-30m, xây kè bê tông cốt thép dự ứng lực hai bên bờ, đồng thời tách riêng hệ thống thu gom nước thải và nước mưa.
Nút thắt mặt bằng
Đến ngày 28/5/2026, dự án mới bàn giao gần 1.700 trường hợp, tương đương khoảng 75%. Riêng hai gói thầu trọng điểm XL-01 và XL-02 vẫn còn vướng khoảng 540 trường hợp, chiếm gần 25% tổng số mặt bằng. Tại các khu vực đã được tiếp nhận, nhà thầu vẫn khó tăng tốc do mặt bằng bàn giao rời rạc, không liền tuyến. Nhiều khu vực còn sót lại móng cũ, cừ tràm, cọc bê tông và xà bần, buộc nhà thầu phải xử lý thêm.
Ý kiến người dân
Ông Bằng (67 tuổi, ngụ phường Gia Định) chia sẻ gia đình ông đã sống ven rạch suốt 62 năm, việc di dời không tránh khỏi xáo trộn. "Giờ đền bù thỏa đáng thì cũng chấp nhận, dù còn nhiều khó khăn. Ở đây mấy chục năm rồi, nay thấy khu vực được làm lại thì cũng phấn khởi", ông nói.
Anh Bé (49 tuổi), hộ dân sống gần đó, cho biết sau 49 năm gắn bó, gia đình anh sẽ chuyển về ở cùng người thân gần đó. "Chỉ mong công trình làm nhanh, sớm hoàn thành để khu vực sạch đẹp hơn", anh bày tỏ.
Tiến độ thi công
Ghi nhận tại khu vực dự án, một số hộ dân đã chủ động tháo dỡ nhà cửa, vận chuyển tài sản, chuẩn bị bàn giao mặt bằng. Một số đoạn đã hoàn tất bàn giao và đủ điều kiện triển khai. Riêng gói XL-03 đang tăng tốc với 3 mũi khoan kích ngầm thi công đồng thời, đồng thời tăng ca để đẩy nhanh tiến độ.
Dự án được kỳ vọng không chỉ giải quyết bài toán môi trường mà còn định hình lại mặt bằng giá bất động sản khu vực khi hoàn thành.
