Cùng với việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, năm 2025 vừa qua đánh dấu kết quả tích cực của tỉnh Cà Mau trong công tác giảm nghèo. Toàn tỉnh chỉ còn 3.456 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 0,63%, giảm hơn 1.000 hộ, tương đương giảm 0,21%, đạt và vượt mục tiêu giữ tỷ lệ hộ nghèo dưới mức 1%. Thành quả này có được nhờ sự đóng góp không nhỏ từ các chính sách thực tế đã bắt rễ sâu tại các địa phương.
Hỗ trợ sinh kế tại các xã đặc biệt khó khăn
Tại xã đặc biệt khó khăn Khánh Lâm, áp lực địa bàn rộng và dân cư đông sau sắp xếp đơn vị hành chính là rất lớn. Tuy nhiên, bằng cách tập trung hỗ trợ sinh kế, chuyển giao khoa học kỹ thuật và thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, đến cuối năm 2025, xã chỉ còn 330 hộ nghèo, chiếm 4,52% và 122 hộ cận nghèo, chiếm 1,67%.
Tương tự, tại xã Ninh Thạnh Lợi, nhờ lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia cùng đề án hỗ trợ sinh kế của tỉnh, địa phương đã giúp nhiều hộ đồng bào Khmer ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo nhờ các mô hình bền vững như chăn nuôi kết hợp, luân canh lúa-tôm hiệu quả. Ông Lê Hoàng Phi, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ninh Thạnh Lợi chia sẻ: “Đến cuối năm 2025, xã chỉ còn 98 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 1,85%, thu nhập bình quân đầu người đạt 95 triệu đồng, cao hơn mức trung bình của tỉnh”.
Giải ngân vốn và đầu tư hạ tầng
Cuối năm 2025, Cà Mau đã giải ngân được 383 tỷ đồng, đạt 86% kế hoạch vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2025. Từ nguồn lực này, tỉnh đã hỗ trợ gần 4.000 lượt hộ về đất ở, nhà ở, nước sinh hoạt và chuyển đổi nghề; triển khai 128 dự án phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế cho hơn 1.300 hộ; đầu tư xây mới 141 công trình và duy tu, bảo dưỡng 167 công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh và phát triển sản xuất.
Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau Nguyễn Thu Tư, các chính sách “mồi lửa” ban đầu đã làm thay đổi tích cực diện mạo nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh. Đến cuối năm 2025, tất cả xã vùng dân tộc thiểu số có đường ô-tô đến trung tâm được nhựa hóa, bê-tông hóa; hơn 90% số hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh và 99% số hộ sử dụng điện lưới quốc gia. Thu nhập bình quân của người dân tăng hơn hai lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn khoảng 2%.
Chuyển dịch tư duy giảm nghèo
Song hành hỗ trợ sản xuất, một trong những chính sách đóng góp tích cực vào công tác giảm nghèo đa chiều ở Cà Mau thời gian qua chính là giải quyết việc làm và xuất khẩu lao động thông qua việc thực hiện đề án đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Chỉ riêng năm 2025, toàn tỉnh giải quyết việc làm cho hơn 62.390 người, vượt 5,7% kế hoạch. Trong đó, lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là 1.280 người, vượt 6,8% kế hoạch năm.
Theo Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Cà Mau Nguyễn Minh Nhứt, người lao động đi xuất khẩu lao động thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách được hỗ trợ vay vốn tín chấp với hạn mức cao nhất lên đến 110 triệu đồng/người mà không cần thế chấp tài sản. Với mức thu nhập bình quân từ hơn 40 triệu đồng/tháng, sau khi kết thúc thời hạn làm việc về nước, mỗi lao động có thể tích lũy từ 150 đến hơn 200 triệu đồng, mở ra cơ hội đổi đời cho nhóm lao động thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, giúp họ tự lực vươn lên thoát nghèo bền vững.
Hướng tới giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030
Nhằm giữ vững thành quả và hướng tới giảm nghèo bền vững trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Cà Mau xác định cần có những bước đi bài bản, đột phá và đổi mới toàn diện hơn. Trong đó, cái gốc của giảm nghèo bền vững chính là ý chí tự lực vươn lên của chính người dân.
Để tạo nên sự chuyển biến về ý thức, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong tỉnh phải tập trung đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên của người dân; đồng thời, khắc phục triệt để tâm lý tự ti, cam chịu hoặc tư tưởng ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. “Phải làm cho người nghèo thấy được nỗ lực của chính bản thân mình kết hợp sự đồng hành của cộng đồng mới là chìa khóa để thay đổi cuộc đời”, đồng chí Bí thư nhấn mạnh.
Lộ trình giảm nghèo trong giai đoạn 2026-2030, Cà Mau chuyển hướng mạnh mẽ từ hỗ trợ trực tiếp, mang tính “cho con cá” sang hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp để “trao cần câu”. Các mô hình hợp tác song phương đưa lao động đi làm việc thời vụ ở nước ngoài sẽ tiếp tục được mở rộng. Đi đôi với đó là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, xây dựng hệ thống dữ liệu cung-cầu lao động trực tuyến và cơ sở dữ liệu đồng bộ về hộ nghèo để nâng cao năng lực giám sát, điều hành.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời yêu cầu các đơn vị chức năng và chính quyền các địa phương trong tỉnh phải thường xuyên rà soát, đánh giá đúng thực trạng đời sống của từng hộ nghèo, hộ cận nghèo để có giải pháp hỗ trợ phù hợp, thực chất, bảo đảm chính sách giảm nghèo được triển khai đúng đối tượng, công khai, minh bạch.
