Bộ Y tế vừa đưa ra đề xuất cấp thiết về việc tăng tổng tỷ suất sinh trung bình lên 2 con mỗi năm trên phạm vi toàn quốc. Đây là một phần trong chiến lược ứng phó với tình trạng mức sinh thấp kéo dài, đang gây ra nhiều hệ lụy về già hóa dân số và suy giảm nguồn lao động trong tương lai.
Thực trạng mức sinh thấp tại Việt Nam
Theo số liệu thống kê, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam trong những năm gần đây liên tục giảm, hiện chỉ đạt khoảng 1,8 con mỗi phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế là 2,1 con. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở các thành phố lớn và khu vực kinh tế phát triển, nơi áp lực cuộc sống, chi phí nuôi dạy con cái cao khiến nhiều cặp vợ chồng ngại sinh con.
Bộ Y tế nhận định nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, mức sinh thấp sẽ tiếp tục kéo dài, dẫn đến già hóa dân số nhanh chóng, thiếu hụt lao động và gia tăng gánh nặng an sinh xã hội.
Đề xuất giải pháp tăng tỷ suất sinh
Để đạt mục tiêu tăng tổng tỷ suất sinh trung bình lên 2 con mỗi năm, Bộ Y tế đề xuất một loạt giải pháp đồng bộ. Trong đó, trọng tâm là xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính cho các gia đình có con nhỏ, như trợ cấp tiền mặt, giảm thuế, hỗ trợ chi phí giáo dục và y tế. Ngoài ra, cần tăng cường các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, tư vấn hôn nhân và gia đình, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho phụ nữ kết hợp giữa công việc và nuôi dạy con cái.
Bộ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng về lợi ích của việc sinh đủ hai con, thông qua các chiến dịch truyền thông và giáo dục.
Kế hoạch hành động cụ thể
Bộ Y tế dự kiến trình Chính phủ kế hoạch hành động quốc gia về dân số giai đoạn 2025-2030, trong đó mục tiêu tăng tỷ suất sinh là nhiệm vụ trọng tâm. Các địa phương sẽ được giao chỉ tiêu cụ thể dựa trên tình hình thực tế, đồng thời có cơ chế giám sát và đánh giá thường xuyên.
Chuyên gia dân số cho rằng việc tăng tỷ suất sinh cần được thực hiện một cách bền vững, tránh gây áp lực lên hệ thống y tế và giáo dục. Các chính sách hỗ trợ phải đi kèm với cải thiện chất lượng cuộc sống và cơ hội phát triển cho trẻ em.
Đề xuất của Bộ Y tế đang nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận, với nhiều ý kiến ủng hộ nhưng cũng không ít băn khoăn về tính khả thi. Dự kiến trong thời gian tới, các bộ ngành liên quan sẽ cùng thảo luận để hoàn thiện chính sách trước khi trình Quốc hội xem xét.
